Domowy majonez
10 min
2 żółtka łączysz z łyżeczką ostrej musztardy i łyżką soku z cytryny, a potem ubijasz blenderem, dolewając cienkim strumieniem 375 ml oleju. Wychodzi około 380 g.
Co zrobić z żółtek?
W skrócie Z żółtek po bezie zrobisz domowy majonez, sos holenderski, spaghetti carbonara, crème brûlée albo ajerkoniak, a nadmiar zamrozisz ze szczyptą soli lub cukru.
Żółtka zostają najczęściej po bezie, kokosankach i innych wypiekach z samych białek. Nadają się zarówno na słodko, jak i na słono: zagęszczają kremy i sosy, są podstawą kruchego ciasta, faworków, likieru jajecznego i klasycznych deserów zapiekanych w kokilkach.
Na słodko łącz je z cukrem, śmietanką, mlekiem, wanilią i mascarpone, na wytrawnie z masłem, olejem, sokiem z cytryny, musztardą, boczkiem i parmezanem. Liczba żółtek podpowiada wybór: 1 wystarczy na sos do makaronu dla dwojga, 2 na słoik majonezu, 3 na sos holenderski, 6 na crème brûlée, a 8 na ajerkoniak.
Spis treści
Co można zrobić z żółtek: pomysły
Najszybszy pomysł, domowy majonez, zajmuje około 10 minut i zużywa 2 żółtka. W kaflach znajdziesz 11 sposobów na żółtka: sosy do obiadu i śniadania, desery, wypieki, likier oraz mrożenie na później, z podaną liczbą żółtek tam, gdzie przepis ją określa.
Sos holenderski
15 min
3 żółtka ubijasz trzepaczką na parze z 3 łyżkami soku z cytryny, po czym bardzo powoli wlewasz 150 g roztopionego masła. Powstaje około 250 ml sosu do szparagów, ryb i jajek w koszulce.
Spaghetti carbonara
20 min
Żółtko roztrzepujesz ze 100 g śmietany 18% i krótko dusisz z podsmażonym boczkiem i cebulą, szybko mieszając. Sos łączysz ze 150 g spaghetti i posypujesz parmezanem.
Crème brûlée
1 godz. 15 min
6 żółtek ubijasz z 70 g cukru, łączysz z 500 ml śmietanki 30% podgrzanej z wanilią i pieczesz 45 minut w 150 stopniach w kąpieli wodnej. Wychodzi 7 deserów ze skarmelizowanym cukrem na wierzchu.
Ajerkoniak
30 min
8 żółtek ubijasz z 200 g cukru pudru, wlewasz 500 ml niesłodzonego mleka skondensowanego, a na końcu po łyżeczce 350 ml spirytusu. Wychodzi około 1300 ml likieru.
Kogel-mogel
Same żółtka ubijasz z cukrem, ewentualnie z dodatkiem kakao. Jeśli nie chcesz jeść surowych żółtek, przygotuj wersję zapiekaną, waniliową albo czekoladową.
Krem budyniowy na żółtkach
Klasyczny krem gotowany od podstaw z żółtek i kilku dodatkowych składników. Pasuje do karpatki i kremówki bez pieczenia.
Sos waniliowy
kilka chwil
Potrzebujesz żółtek, mleka, śmietanki, cukru pudru i laski wanilii. Aksamitny sos podajesz na ciepło albo na zimno do szarlotki, strudla, naleśników i owoców.
Krem do tiramisu
Sercem włoskiego deseru jest krem z żółtek i serka mascarpone, który łączy się z mocną kawą i winem Marsala.
Kruche ciasto i faworki
Żółtka są podstawowym składnikiem kruchych spodów do tart i ciast z owocami oraz chrupiących faworków. Większą porcję kruchego ciasta można zamrozić.
Mrożone żółtka
szczypta soli lub cukru na żółtko
Każde żółtko przelewasz osobno do foremki na kostki lodu i posypujesz szczyptą soli albo cukru, dzięki czemu po rozmrożeniu pozostaje płynne.
Najszybszy pomysł krok po kroku
- Wyjmij wcześniej składniki z lodówki: wszystkie powinny mieć tę samą temperaturę, około 19-22 stopni.
- W wąskim naczyniu wymieszaj łyżką 2 żółtka, 1 łyżeczkę ostrej musztardy i 1 łyżkę soku z cytryny. Dodaj płaską łyżeczkę cukru pudru i najwyżej 1/4 łyżeczki soli.
- Wlej odrobinę oleju i zacznij ubijać blenderem ręcznym, trzymając ostrza przy dnie naczynia.
- Gdy masa zacznie gęstnieć, dolewaj cienkim strumieniem resztę z 1,5 szklanki (375 ml) oleju. Po kilku minutach majonez jest gotowy.
Przepisy, w których użyjesz żółtek
Czego nie robić z żółtek: najczęstsze błędy
Żółtka źle znoszą pośpiech i gwałtowne zmiany temperatury. Większość nieudanych sosów, kremów i likierów bierze się z tych samych kilku potknięć, które opisują autorzy przepisów.
- Zbyt mocne podgrzanie żółtek w sosie. Miska ubijana na parze nie może dotykać wody, a w carbonarze sos trzeba mieszać bardzo szybko na małym ogniu, inaczej żółtko zetnie się jak jajecznica.
- Wlewanie masła do sosu holenderskiego zbyt szybko. Sos robi się wtedy rzadki i wygląda jak roztopione masło, dlatego tłuszcz dodaje się cieniutką strużką.
- Zimne składniki do ajerkoniaku i wlewanie spirytusu jednym chlustem. Krem może się zwarzyć, więc alkohol dolewa się po łyżeczce, cały czas mieszając.
- Zbyt wysoko napełnione kokilki z crème brûlée. Powyżej 3 cm krem nie ścina się równo i środek zostaje płynny.
- Mrożenie żółtek bez soli lub cukru. Zamrożone żółtko staje się zbitą, twardą kulką, a po rozmrożeniu jest kleiste i nie do każdego przepisu się nadaje.
Porady
- Domowy majonez postoi w lodówce około 10-14 dni, a ajerkoniak w szczelnie zamkniętej butelce nawet pół roku.
- Rozmrożone żółtka zużyj od razu. Pojemniki lub woreczki do mrożenia oraz skorupki jajek przed rozbiciem dokładnie umyj.
- Im mniej oleju wlejesz do majonezu, tym będzie rzadszy. Szczypta kurkumy pogłębi jego kolor, a tarty czosnek doda ostrości.
- Najwyżej połowę spirytusu w ajerkoniaku możesz zamienić na wódkę lub koniak, a 1-2 łyżki kakao albo kawy rozpuszczalnej zmienią jego smak.
- Żółtka z cukrem ubite z cukrem pudrem są gotowe po kilku minutach, z cukrem drobnym może to trwać nawet około 15 minut.
Najczęstsze pytania
Co zrobić z żółtek po bezie?
Po bezie zostaje zwykle kilka żółtek, które najłatwiej zamienić w krem budyniowy, krem do tiramisu, sos waniliowy albo kruche ciasto na tartę. Jeśli szykujesz przyjęcie, zrób z nich ajerkoniak, który można pić niemal od razu po przygotowaniu.
Co zrobić z 6 żółtek?
Sześć średnich żółtek (około 85 g) to dokładnie tyle, ile potrzeba na 7 porcji crème brûlée z 500 ml śmietanki 30% i 70 g cukru. Możesz też podzielić je na dwa sosy holenderskie po 3 żółtka.
Co zrobić z samych żółtek na słono?
Na słono zrobisz z nich majonez, sos holenderski do szparagów, ryb i warzyw albo sos do spaghetti carbonara. Zamiast octu w majonezie i sosie holenderskim sprawdza się sok z cytryny.
Co zrobić z żółtek na śniadanie?
Sos holenderski podany z jajkiem w koszulce tworzy jaja po benedyktyńsku. Na słodko sprawdzi się kogel-mogel, czyli żółtka ubite z cukrem.
Co zrobić z żółtek na słodko?
Żółtka są wspólnym składnikiem kremu katalońskiego, kremu bawarskiego i crème brûlée, a także kremu budyniowego, kremu do tiramisu, kogla-mogla i faworków. Z żółtek, mleka, śmietanki i wanilii ugotujesz też sos waniliowy do ciast.
Co zrobić z 8 albo 10 żółtek?
Osiem żółtek sporych jajek (łącznie około 130 g) wystarczy na około 1300 ml ajerkoniaku. Z dziesięciu zrób likier, a pozostałe 2 żółtka przeznacz na słoik majonezu.
Co zrobić z 3, 4 lub 5 żółtek?
Trzy żółtka to porcja na około 250 ml sosu holenderskiego, a dwa na około 380 g majonezu, więc z pięciu przygotujesz oba. Pojedyncze żółtko, które zostanie, wykorzystaj do carbonary dla dwóch osób.
Czy żółtka można zamrozić?
Tak, mrożenie przedłuża ich trwałość, ale każde żółtko trzeba wcześniej posypać szczyptą soli lub cukru, żeby po rozmrożeniu było płynne. Żółtka można też roztrzepać i zamrozić razem w pojemniczku.
