Pieczone w piekarniku
Całe, nieobrane buraki zawiń w folię i piecz w 200°C od 45 do 90 minut, aż nóż wejdzie w nie bez oporu. Podawaj z kozim serem, fetą, rukolą i orzechami.
Buraki: jak jeść, jak smakują i jak obrać?
- Jak jeść
- Buraki je się gotowane lub pieczone, na ciepło jako buraczki i barszcz albo na zimno w sałatkach, a młode także na surowo, starte w surówce.
- Smak
- Buraki smakują słodko i lekko ziemiście, a po upieczeniu robią się jeszcze słodsze, soczyste i delikatne.
Burak ćwikłowy to korzeń jednej z odmian buraka zwyczajnego, tej samej rośliny, z której wyhodowano burak cukrowy i burak liściowy. Uprawiano go już w starożytności, a w Polsce pierwsze wzmianki o nim pochodzą z XIV wieku. Dziś nasz kraj eksportuje buraki na cały świat.
Młode buraki z liśćmi, czyli botwinka, pojawiają się na targach późną wiosną, a dojrzałe korzenie są dostępne przez cały rok, bo dobrze znoszą przechowywanie w chłodzie. Kupisz je surowe, ugotowane i zapakowane próżniowo, marynowane w słoikach albo jako gotową ćwikłę.
Jak jeść buraki?
Buraki możesz jeść na surowo, gotowane, pieczone, kiszone i marynowane. Najczęściej trafiają na stół jako tarte buraczki do obiadu, barszcz czerwony i ćwikła z chrzanem. Pieczone w całości w piekarniku smakują najintensywniej i świetnie pasują do sałatek z serem. Surowe buraki najlepiej zetrzeć na drobnej tarce i połączyć z czymś kwaśnym, a jadalne są też liście, zarówno botwinki, jak i buraka liściowego.
Tarte buraczki
Ugotowane buraki zetrzyj, dopraw octem lub sokiem z cytryny, cukrem i solą, a na ciepło zagęść zasmażką. Klasyczny dodatek do kotleta i ziemniaków.
Surówka na surowo
Surowego buraka zetrzyj drobno z kwaśnym jabłkiem lub marchewką i dopraw sokiem z cytryny oraz olejem.
Barszcz czerwony
Wigilijny barszcz na zakwasie buraczanym, podawany z uszkami albo w kubku, i latem chłodnik z botwinki.
Burak liściowy jak szpinak
Liście boćwiny duś krótko na maśle z czosnkiem, a grube ogonki gotuj osobno i podawaj jak szparagi.
Ćwikła i marynaty
Starte buraki z chrzanem to ćwikła do wędlin i jajek, a marynowane plasterki pasują do śledzia i kanapek.
Jak smakują buraki?
Buraki łączą naturalną słodycz z charakterystycznym ziemistym posmakiem, za który odpowiada geosmina, ten sam związek, który czuć w powietrzu po deszczu. Surowe są chrupiące, soczyste i najbardziej wyraziste. Gotowane robią się miękkie i łagodniejsze, a pieczone najsłodsze i najbardziej aromatyczne. Kwaśne dodatki, jak cytryna czy ocet, wyraźnie tonują ziemistą nutę, dlatego tak dobrze pasują do buraków. Młoda botwinka jest delikatniejsza, a liście buraka liściowego smakują podobnie do szpinaku, z lekką goryczką.
Słodycz
Wyraźna, najmocniejsza w pieczonych burakach i w soku.
Ziemistość
Charakterystyczny posmak świeżej ziemi. Jedni go uwielbiają, innym przeszkadza, zwłaszcza w soku.
Konsystencja
Surowe są twarde i chrupiące, gotowane i pieczone miękkie, soczyste, lekko kremowe.
Aromat
Surowe pachną świeżo i roślinnie, a pieczone intensywnie i słodko, co czuć w całej kuchni.
Jak obrać buraki?
Buraki najłatwiej obiera się po ugotowaniu lub upieczeniu, bo skórka sama odchodzi od miąższu. Surowe obierasz jak ziemniaki, obieraczką albo nożykiem. W obu przypadkach sok mocno barwi dłonie, więc przydadzą się rękawiczki.
- Załóż jednorazowe rękawiczki i połóż na desce folię lub papier do pieczenia.
- Umyj buraki szczoteczką i odetnij liście, zostawiając ok. 2 cm ogonków, jeśli zamierzasz je gotować w całości.
- Ugotowane lub upieczone buraki przestudź kilka minut, aż da się je trzymać w dłoni.
- Odetnij nożem nasadę liści i cienki korzonek.
- Zsuń skórkę palcami albo zeskrob ją tępą stroną noża, a oporne miejsca odkrój.
- Surowe buraki obierz obieraczką od góry do dołu, jak ziemniaki.
Porady
- Wybieraj buraki twarde, ciężkie i gładkie, bez miękkich plam. Jeśli mają liście, powinny być jędrne i zielone.
- Liście odetnij zaraz po zakupie, bo wyciągają wodę z korzenia. Korzenie przechowuj w lodówce w szufladzie na warzywa albo w chłodnej piwnicy, przysypane wilgotnym piaskiem.
- Gotuj i piecz buraki w całości, ze skórką, żeby nie straciły soku i koloru.
- Plamy z buraków na dłoniach i desce usuniesz sokiem z cytryny.
Najczęstsze pytania
Jak jeść burak liściowy?
Burak liściowy, czyli boćwinę lub mangold, je się jak szpinak: w zupach, zapiekankach, omletach i jako duszoną jarzynkę. Młode liście możesz jeść na surowo w sałatce, a duże surowe liście posłużą zamiast tortilli do zawijania farszu. Gotowanie łagodzi ich lekką goryczkę.
Czy buraki można jeść na surowo?
Tak, surowe buraki są jadalne. Najlepiej smakują drobno starte, w surówce z jabłkiem lub cytryną albo jako cienkie plasterki w carpaccio.
Jak smakuje zakwas z buraka?
Zakwas buraczany jest lekko kwaśny i orzeźwiający, z buraczaną słodyczą w tle i kwaśnym zapachem kiszonki. Ma przejrzysty, ciemnoczerwony lub fioletowy kolor i jest bazą wigilijnego barszczu.
Jak smakuje sok z buraka?
Świeży sok z buraka jest gęsty, słodki i wyraźnie ziemisty. Wiele osób łagodzi go sokiem z jabłka, marchwi lub cytryny.
Jak smakuje burak cukrowy?
Burak cukrowy jest dużo słodszy od ćwikłowego, bo zawiera około 20% cukru, ale ma jasny, twardy i włóknisty miąższ. Uprawia się go głównie do produkcji cukru, a nie do jedzenia.
Czy liście botwinki się je?
Tak, młode liście i ogonki botwinki są jadalne i trafiają do botwinki oraz chłodnika razem z małymi korzonkami. Starsze liście dojrzałych buraków możesz dusić jak szpinak.
