Kawa z kardamonem
Wrzuć 4 zielone strąki do kawiarki lub dzbanka razem z kawą. Na Bliskim Wschodzie kawę i kardamon miele się nawet razem w drewnianym moździerzu.
Kardamon: jak jeść, jak smakuje i jak obrać?
- Jak jeść
- Kardamon jesz jako przyprawę: całe, lekko zgniecione strąki gotujesz w kawie, herbacie lub ryżu, a zmielone nasiona dodajesz do ciast i curry.
- Smak
- Kardamon smakuje intensywnie, słodkawo i korzennie, z kwiatową, cytrusową nutą i chłodzącym, lekko miętowym posmakiem.
Kardamon to przyprawa z nasion roślin z rodziny imbirowatych, pochodzących z tropikalnych lasów Indii i Indonezji. Nasiona dojrzewają w małych, wrzecionowatych strąkach o cienkiej, papierowej łupinie. Najczęściej spotkasz kardamon zielony, uważany za najszlachetniejszy jest malabarski, a rzadziej trafia do sklepów większy, ciemnobrązowy kardamon czarny z Himalajów.
To jedna z najdroższych przypraw na świecie, liczona na kilogram, choć do potraw potrzeba jej bardzo niewiele. Króluje w kuchni indyjskiej i arabskiej, a w Skandynawii używa się go w wypiekach częściej niż cynamonu. W polskich sklepach kupisz go w całych strąkach, jako wyłuskane nasiona albo zmielony.
Jak jeść kardamon?
Kardamonu nie je się łyżkami, tylko używa jako przyprawy, i to z umiarem, bo jest bardzo intensywny. Całe strąki lekko zgniatasz, żeby uwolnić aromat, i gotujesz w płynie, a przed podaniem je wyławiasz. Zmielone nasiona dosypujesz do ciasta, kremów i mieszanek przypraw. Kardamon pasuje zarówno do słodkich, jak i wytrawnych dań, a najlepiej czuje się w towarzystwie wanilii, cynamonu, goździków i imbiru.
Masala chai
Zgniecione strąki zagotuj z czarną herbatą, mlekiem, imbirem i cynamonem. To klasyczna indyjska herbata korzenna.
Bułeczki i ciasta
Świeżo zmielone nasiona dodaj do ciasta drożdżowego. Tak smakują szwedzkie bułeczki kardemummabullar i fińska pulla.
Ryż basmati i curry
Kilka strąków ugotowanych z ryżem nada mu delikatny, perfumowany aromat. Kardamon jest też składnikiem garam masali i tajskich past curry.
Desery mleczne
Pasuje do ryżu na mleku, budyniu, lodów i indyjskich słodyczy. Wystarczy szczypta, żeby deser nabrał orientalnego charakteru.
Do mięs i gulaszy
Szczypta kardamonu w marynacie do jagnięciny lub kurczaka albo w gulaszu po arabsku doda im ciepłego, orientalnego aromatu.
Jak smakuje kardamon?
Kardamon ma mocny, wyrazisty smak, którego trudno pomylić z czymkolwiek innym. Jest jednocześnie słodkawy i korzenny, pachnie kwiatami i żywicą, a na końcu zostawia w ustach przyjemny chłód podobny do mięty lub eukaliptusa. W kuchni działa trochę jak perfumy: odrobina sprawia, że kawa, ciasto czy ryż nabierają głębi i orientalnego charakteru, choć nikt nie potrafi od razu wskazać, co to za przyprawa.
Słodycz
Słodkawy, ale nie cukrowy. Podkreśla słodycz deserów i kawy, zamiast ją zastępować.
Nuta cytrusowa
W aromacie zielonego kardamonu wyraźnie czuć cytrusy, najbardziej kojarzą się ze skórką grejpfruta.
Przypomina
Bywa porównywany do cynamonu, ale jest od niego jaśniejszy, świeższy i bardziej kwiatowy.
Kardamon czarny
Ma zupełnie inny charakter niż zielony: dymny, ziemisty i bez goryczy, z wyraźnym chłodem. Nadaje się raczej do dań wytrawnych niż do deserów.
Jak obrać kardamon?
Obieranie kardamonu oznacza łuskanie nasion ze strąków. Robisz to wtedy, gdy przepis wymaga mielonego kardamonu albo pojedynczych nasion, na przykład do kremu, lodów albo domowej mieszanki przypraw. Łupina jest cienka i sucha, więc łatwo ją rozgnieść bez żadnych specjalnych narzędzi.
- Połóż strąki na desce i lekko przyciśnij każdy płaską stroną noża, aż pęknie wzdłuż.
- Rozchyl łupinę palcami i wysyp czarne lub ciemnobrązowe nasiona na talerzyk.
- Wyrzuć puste łupinki, bo są włókniste i mają słabszy aromat.
- Nasiona zmiel w młynku do przypraw albo utłucz w moździerzu tuż przed dodaniem do potrawy.
- Z 10 strąków uzyskasz mniej więcej 1,5 łyżeczki mielonego kardamonu.
Porady
- Kupuj kardamon w całych strąkach, bo wyłuskane i zmielone nasiona szybko tracą aromat.
- Dobre strąki zielonego kardamonu są jędrne, jasnozielone i pełne; blade, puste lub popękane to oznaka starej przyprawy.
- Przechowuj go w szczelnym słoiku, w ciemnym i chłodnym miejscu, z dala od kuchenki.
- Gotowy mielony kardamon, w którym zmielono strąki razem z łupinami, ma słabszy smak niż proszek z samych nasion.
- Zaczynaj od jednej szczypty i dosypuj stopniowo, bo nadmiar kardamonu łatwo zdominuje całą potrawę.
Najczęstsze pytania
Czy kardamon je się w całości?
Całych strąków zwykle się nie je, bo łupina jest twarda i włóknista. Gotuje się je w potrawie dla aromatu i wyjmuje przed podaniem, a jeść można same nasiona.
Czy można żuć nasiona kardamonu?
Tak, pojedyncze nasiona od starożytności żuje się po posiłku jak gumę, żeby odświeżyć oddech. Smak jest wtedy bardzo skoncentrowany, więc wystarczą jedno lub dwa ziarenka.
Ile kardamonu dodać do kawy?
Do kawy parzonej w dzbanku lub kawiarce wystarczy około łyżeczki mielonego kardamonu na pół litra wody. Do jednej filiżanki dodaj tylko szczyptę.
Czy kardamon jest ostry?
Nie jest ostry jak pieprz czy chili. Ma intensywny, rozgrzewający charakter, ale nie pali w język.
