Borowik usiatkowany
nawet w maju
Podobny do prawdziwka borowik usiatkowany pojawia się wcześniej w sezonie, nawet w maju. Ma jaśniejszy kapelusz i wyraźniejszą siateczkę na trzonie, a znaleźć go można częściej pod dębami niż pod sosnami.
Kiedy jest sezon na prawdziwki?
W skrócie Sezon na prawdziwki trwa w polskich lasach od maja albo czerwca do listopada, a najlepsze zbiory przypadają od lipca do października.
Prawdziwek to potoczna nazwa borowika szlachetnego. O tym, czy pojawi się w lesie, decyduje pogoda: borowiki potrzebują wysokiej temperatury i sporej ilości deszczu, który zdąży wsiąknąć w ściółkę i utrzyma w niej wilgoć. Grzyb składa się nawet w 90% z wody, więc przy bardzo dużych niedoborach wody nie tworzy owocników albo tworzy je rzadziej i znacznie mniejsze.
Najlepsze warunki do wzrostu prawdziwki znajdują po ciepłych deszczach, zwłaszcza w drugiej połowie lata i na początku jesieni.
Spis treści
Sezon na prawdziwki: od kiedy do kiedy
Owocniki borowika szlachetnego pojawiają się najczęściej i najliczniej od maja do listopada. Akademia Smaku podaje dla borowików krótszy termin: pierwsze pojawiają się pod koniec maja i można je zbierać do września.
Pierwszy wysyp
czerwiec
Mykolog Marta Wrzosek mówiła o pierwszym wysypie grzybów w czerwcu jako o czymś naturalnym. W opisywanym przez nią sezonie zbierano wtedy przede wszystkim borowiki usiatkowane, bardzo licznie w południowej części kraju.
Najlepsze zbiory
lipiec - październik
Według Zielonego Ogródka w praktyce właśnie wtedy zbiory są najlepsze. Akademia Smaku największych zbiorów borowików spodziewa się w lipcu i sierpniu.
Grzyby borowikowate
połowa sierpnia - koniec października
W sezonie opisywanym przez farmer.pl mykolog zapowiadała, że borowiki, podgrzybki i koźlarze zaczną się od połowy sierpnia i będą towarzyszyć grzybiarzom prawdopodobnie do końca października.
Koniec sezonu
listopad
National Geographic kończy sezon na listopadzie, a Zielony Ogródek pisze, że prawdziwki rosną w lasach aż do grudnia.
Jak wybrać prawdziwki w sezonie
- Prawdziwek ma od spodu kapelusza rurki: u młodych grzybów białe, potem żółtawe, a na końcu oliwkowozielone. Różowy albo czerwonawy odcień rurek zdradza niejadalnego goryczaka żółciowego.
- Obejrzyj trzon. U prawdziwka jest jasny, z delikatną białą lub jasnobeżową siateczką w górnej części, a u goryczaka jasnożółtawy, z wyraźną, wypukłą, brązową siateczką.
- Dotknij miąższu: u goryczaka brązowieje, u borowika nie zmienia barwy.
- U młodych prawdziwków miąższ jest twardy. U starszych robi się gąbczasty, zwłaszcza w dolnej części trzonu, ale nadal jest jadalny.
- Zbieraj tylko grzyby, co do których nie masz żadnych wątpliwości. Wśród borowików są też odmiany niejadalne i trujące.
Prawdziwki poza sezonem
Mimo dość długiego sezonu warto przygotować z borowików przetwory na zimę. Zazwyczaj się je suszy albo marynuje w zalewie octowej.
- Prawdziwki suszone: aromat zyskuje intensywność podczas suszenia, a suszone grzyby bywają stosowane jako naturalny wzmacniacz smaku.
- Prawdziwki marynowane w zalewie octowej, zamknięte w pasteryzowanych słoikach.
- Borowiki mrożone, których przed użyciem nie trzeba już czyścić ani kroić.
Porady
- Planując grzybobranie, kieruj się mapą pogody: tam, gdzie będą deszcze, powinny pojawić się grzyby. Drobne gatunki potrafią wyrosnąć w ciągu dwóch dni po deszczu, ale borowiki potrzebują więcej deszczu.
- Prawdziwki często wyrastają w grupach po kilka sztuk, a niekiedy tworzą kręgi.
- Szukaj ich w lasach iglastych, liściastych i mieszanych. Najobficiej występują w górskich drzewostanach świerkowych.
- Do marynowania oczyść grzyby, pokrój i gotuj około 10 minut w wodzie z kwaskiem cytrynowym albo octem, żeby miąższ nie zmienił koloru.
- Jeśli nie masz pewności, czy to nie goryczak, odkrój kawałek i dotknij go językiem. Jeden goryczak zepsuje smak całego garnka prawdziwków.
Najczęstsze pytania
Kiedy jest sezon na prawdziwki?
Od czerwca do listopada, przy czym najlepsze zbiory są od lipca do października.
Kiedy jest sezon na borowiki?
Według Akademii Smaku pierwsze borowiki pojawiają się już pod koniec maja i można je zbierać aż do września. Borowik brzozowy zbiera się od lipca do września, a wysyp borowika ciemnobrązowego przypada na przełom sierpnia i września.
Kiedy zaczyna się sezon na prawdziwki?
National Geographic i Zielony Ogródek podają czerwiec, a Wikipedia maj.
Czy prawdziwki rosną w grudniu?
Tak, według Wikipedii owocniki borowika szlachetnego zdarzają się także w grudniu, na przykład w 2000 roku.
Jak odróżnić prawdziwka od goryczaka?
Goryczak żółciowy nie jest trujący, a jedynie niejadalny, bo bardzo gorzki. Od spodu jego kapelusz jest lekko różowy.
Jak duży może urosnąć prawdziwek?
W sprzyjających warunkach kapelusz borowika szlachetnego osiąga nawet 25 cm średnicy, a trzon dorasta do 20 cm wysokości.
