Cukier dodany
limit WHO to 50 g dziennie
Na minus
WHO zaleca ograniczać wolne cukry poniżej 10% energii, czyli przy 2000 kcal około 50 g, a poniżej 5% może przynieść dodatkowe korzyści. Sama czekolada i cukierki bardzo szybko zużywają ten limit.
Czy słodycze są zdrowe?
W skrócie Okazjonalnie: słodycze to głównie cukier dodany i tłuszcz bez wartościowych składników, więc lepiej traktować je jako wyjątek i pilnować, by cukier nie przekraczał limitu WHO.
Słodycze to szeroka grupa: czekolady, batony, żelki, cukierki, ciasteczka, lody i wyroby cukiernicze. Łączy je to, że opierają się na cukrze i tłuszczu, a dostarczają niewiele witamin, minerałów czy błonnika. Smakują wszystkim i są codziennym elementem diety wielu rodzin.
Nie ma jednak powodu, by traktować je jak zakazany owoc. Zdrowotnie liczy się łączna ilość cukru dodanego w ciągu dnia oraz to, jak często po słodycze sięgamy. Poniżej rozdzielamy to, co naprawdę szkodzi, od tego, co jest kwestią proporcji.
Spis treści
Słodycze: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają cukier dodany, tłuszcz przemysłowy i ryzyko próchnicy, a na plus można liczyć tylko przy wersjach domowych, opartych na orzechach i owocach. Słodycze jako grupa to produkt na okazje, nie na co dzień.
Choroby dietozależne
otyłość, cukrzyca, nadciśnienie
Na minus
Wysokie spożycie cukru dodanego wiąże się z rozwojem otyłości i cukrzycy, a także z podwyższonym ciśnieniem krwi i zaburzeniami lipidowymi.
Zęby
próchnica przy częstym jedzeniu
Na minus
Częste jedzenie produktów słodzonych wiąże się z ryzykiem próchnicy. U dzieci jedzących słodycze kilka razy dziennie obserwuje się ją wcześniej niż u tych, które jedzą je rzadko.
Tłuszcz przemysłowy
margaryny twarde, olej palmowy
Na minus
W słodyczach przemysłowych bazą jest zwykle tłuszcz, jak margaryny twarde lub utwardzony olej palmowy. Sprawdź skład, jeśli kupujesz ciastka i batony.
Niedobór składników
puste kalorie
Z umiarem
Duże spożycie produktów bogatych w cukier może prowadzić do niedoboru innych składników, takich jak witaminy i minerały. Im więcej słodyczy, tym mniej miejsca na wartościowe jedzenie.
Słodycze raw
orzechy, kasze i owoce
Na plus
Domowe słodycze oparte na orzechach, nasionach, kaszach i owocach są cennym źródłem witamin i składników mineralnych. Suszone owoce wciąż jednak zawierają dużo cukrów prostych.
Ile słodyczy dziennie i jak jeść z głową
- Trzymaj się limitu WHO: wolne cukry poniżej 10% energii, czyli około 50 g dziennie przy 2000 kcal, a jeśli możesz, schodź do 5%.
- Traktuj słodycze jako dodatek, nie jako codzienny posiłek, i zastępuj je owocami oraz orzechami, tak jak zalecają zasady zdrowego żywienia.
- Zamiast kupować batony i ciasteczka, zrób w domu słodycze raw z orzechów, kaszy i suszonych owoców.
- Nie próbuj ograniczać cukru, sięgając po słodziki: WHO zaleca zmniejszanie spożycia wolnych cukrów bez ich użycia.
Szkodliwość i przeciwwskazania: słodycze
Słodycze szkodzą najbardziej przy częstym jedzeniu, bo ryzyko dotyczy otyłości, cukrzycy typu 2, próchnicy oraz chorób serca. Szczególnej uwagi wymagają dzieci, osoby z cukrzycą i z nadwagą.
- Osoby z cukrzycą i insulinoopornością powinny uważać, bo cukier w słodyczach szkodzi kontroli glikemii.
- Dzieci jedzące słodycze kilka razy dziennie wcześniej tracą zęby, więc szkodliwe jest częste podjadanie, a nie pojedynczy cukierek.
- Przy nadwadze i otyłości kalorie ze słodyczy szkodzą bilansowi energetycznemu, a nowotwory i zawały są wiązane z dużym spożyciem cukru.
- Wersje light lub bez cukru nie są zwolnieniem z umiaru, bo wciąż mogą zawierać tłuszcz i kalorie.
- Napoje słodzone, choć nie są słodyczami, szkodzą podobnie, a jedna puszka potrafi zawierać 15-40 g cukru dodanego.
Porady
- Czytaj skład: im wyżej na liście stoi cukier, syrop glukozowo-fruktozowy czy utwardzony tłuszcz, tym słodycz gorsza.
- Jedz słodycze po posiłku, a nie zamiast niego, i w małych porcjach.
- Ustal w domu stałe dni na słodkie, żeby nie podjadać codziennie.
- Zdrowszą alternatywą są owoce, orzechy i domowe słodycze raw.
Najczęstsze pytania
Czy słodycze są zdrowe?
Nie, są głównie źródłem cukru i tłuszczu, a nie witamin. Zdrowe zasady zalecają unikanie cukru i słodyczy oraz zastępowanie ich owocami i orzechami, a słodkości zostawiać na okazje.
Czy słodycze szkodzą?
Tak, przy częstym jedzeniu szkodzą: wiążą się z nadwagą, cukrzycą typu 2, próchnicą i chorobami serca. Pojedynczy cukierek nie jest problemem, problemem jest codzienny nadmiar.
Ile słodyczy można zjeść dziennie?
WHO zaleca, by wolne cukry stanowiły mniej niż 10% energii, czyli około 50 g przy 2000 kcal. W tę pulę wliczają się też słodzone napoje.
Czy słodycze bez cukru są zdrowe?
Nie zawsze. Mogą nadal zawierać tłuszcz i kalorie, a WHO zaleca ograniczać cukier bez uciekania w słodziki.
Czym zastąpić słodycze?
Owocami, orzechami i domowymi słodyczami raw z orzechów, kaszy i suszonych owoców. Takie słodkości dostarczają także witamin i minerałów.
Czy słodycze szkodzą dzieciom?
Częste jedzenie słodyczy sprzyja próchnicy, a u dzieci widać ją wcześniej, gdy słodycze jedzą kilka razy dziennie. Ogranicz częstotliwość, nie tylko ilość.
