Białko
wzorcowe, pełnowartościowe
Na plus
Jajka są źródłem białka bogatego we wszystkie niezbędne aminokwasy, uznawanego za białko wzorcowe.
Czy jajka perlicze są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: jajka perlicze, podobnie jak inne jaja, dają pełnowartościowe białko, witaminy i żelazo, ale warto pilnować liczby sztuk tygodniowo i jeść je tylko dobrze ugotowane.
Jajka perlicze to niewielkie jaja perliczki, ptaka pochodzącego z Afryki, który w wielu krajach został udomowiony. Podaje się je na twardo, na kanapki, do sałatek i na świąteczny stół jako ciekawą odmianę jaj kurzych.
Wątpliwości dotyczą głównie cholesterolu i bezpieczeństwa: przez lata jajka oskarżano o podnoszenie cholesterolu, a surowe lub niedogotowane mogą być źródłem Salmonelli. Dokładnych tabel składu jaj perliczek brakuje, dlatego poniższe informacje opierają się na wiedzy o jajach ogółem.
Spis treści
Jajka perlicze: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa wartość odżywcza: pełnowartościowe białko, witaminy i żelazo. Na minus liczą się cholesterol i ryzyko Salmonelli przy jajach surowych, a przy perliczych także brak szczegółowych danych o składzie.
Witaminy i żelazo
witaminy A, D, B12, B1, B2 i żelazo
Na plus
Jajka zawierają te składniki, a przy tym są produktem o wysokiej wartości energetycznej.
Cholesterol w żółtku
bogate w cholesterol
Z umiarem
Cholesterol pokarmowy pochodzi też z tłustego mięsa i produktów mlecznych, a stężenie cholesterolu zależy dodatkowo od sposobu przyrządzania jajek.
Wielkość jaja
średnio 39 g
Z umiarem
Jajko perliczki jest niewielkie, dlatego zalecenia o liczbie jaj w tygodniu, opracowane dla jaj kurzych, traktuj orientacyjnie.
Salmonella
ryzyko przy surowych
Na minus
Głównym źródłem zakażeń Salmonellą są jaja i mięso drobiowe, dlatego jajka trzeba gotować do pełnego ścięcia żółtka i białka.
Rozsądna ilość
7 jajek tygodniowo
Z umiarem
Tyle uznaje się dziś za rozsądne w codziennej diecie, natomiast w święta nie ma potrzeby ograniczać jajek.
Ile jajek perliczych dziennie i jak jeść z głową
- Jedz jajka perlicze jako jedną z porcji białka, trzymając się rozsądnej łącznej liczby jaj w tygodniu, nie więcej niż jedno dziennie.
- Przed gotowaniem umyj skorupki, bo bakterie Salmonelli mogą być także na ich powierzchni, a jajka gotuj na twardo.
- Łącz jajka z warzywami i pieczywem pełnoziarnistym, a nie z tłustym mięsem i wędlinami, bo te też są źródłem cholesterolu pokarmowego.
- Zamiast smażyć na dużej ilości tłuszczu, ugotuj jajka, bo na cholesterol wpływa także sposób ich przyrządzania.
Szkodliwość i przeciwwskazania: jajka perlicze
Jajka perlicze szkodzą głównie wtedy, gdy są surowe lub niedogotowane, a także osobom z alergią na jaja i tym, którzy muszą pilnować cholesterolu.
- Surowe i niedogotowane jajka szkodzą przez ryzyko salmonellozy, której objawami są kolkowy ból brzucha, wymioty i wodnista biegunka.
- Kobietom w ciąży szkodzą surowe jaja, które mogą być źródłem Salmonelli, dlatego jajka najlepiej gotować na twardo.
- Niemowlętom, małym dzieciom, seniorom i osobom z osłabioną odpornością szkodzą surowe jaja, bo u nich częściej stwierdza się obecność bakterii we krwi.
- Osobom uczulonym na jaja szkodzi każdy produkt z ich dodatkiem, a jaja należą do alergenów, które muszą być wskazane na etykiecie.
- Przy rodzinnej hipercholesterolemii i chorobach serca liczbę jajek ustal z lekarzem lub dietetykiem, bo reakcja na cholesterol pokarmowy jest indywidualna.
Porady
- Przed użyciem dokładnie umyj skorupki, bo Salmonella może występować także na ich powierzchni.
- Na święta nie ograniczaj jajek, a na co dzień trzymaj się rozsądnych porcji.
- Jeśli kupujesz jaja perlicze od hodowcy, pytaj, jak są przechowywane, i jedz je tylko po obróbce cieplnej.
Najczęstsze pytania
Czy jajka perlicze są zdrowe?
Tak, z umiarem: to źródło wartościowego białka, witamin i żelaza. Precyzyjnych tabel składu dla jaj perliczek brakuje, a wiedza o wpływie na zdrowie pochodzi z badań nad jajami ogółem.
Czy jajka perlicze są szkodliwe?
Nie, jeśli są dobrze ugotowane i jesz je w rozsądnych ilościach. Szkodliwe mogą być surowe lub niedogotowane, ze względu na Salmonellę.
Czy jajka perlicze podnoszą cholesterol?
Reakcja zależy od genów, a dokładniej od obecności podjednostki białka zwanej apolipoproteiną E. U hiperrespondentów cholesterol rośnie, a u hiporespondentów wzrost może być niewielki.
Czy osoby z cukrzycą mogą jeść jajka?
W przeglądzie 10 badań 6-12 jajek tygodniowo nie miało wpływu na cholesterol całkowity i LDL u chorych na cukrzycę typu 2 lub zagrożonych nią. Autorzy zastrzegają jednak, że ograniczenia badań nie pozwalają na pewne wnioski.
Po jakim czasie objawia się salmonelloza?
Okres wylęgania wynosi 8-36 godzin, zwykle 8-12 godzin.
