Olejki i kwas rozmarynowy
cyneol, pinen, borneol
Na plus
Rozmaryn zawiera olejki (cyneol, pinen, cymen, borneol) oraz kwas rozmarynowy. W kuchni używa się go przede wszystkim dla aromatu.
Czy rozmaryn jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy: rozmaryn w kuchennych ilościach to bezpieczna, aromatyczna przyprawa, która pomaga ograniczyć sól, a ostrożność dotyczy dużych ilości, gotowych słonych mieszanek i nadwrażliwości na salicylany.
Rozmaryn lekarski to krzew z rodziny jasnotowatych, który dziko rośnie wokół Morza Śródziemnego, a w kuchni służy jako aromatyczna przyprawa ziołowa. Wchodzi w skład ziół prowansalskich i pasuje do mięs, warzyw oraz zup.
Wątpliwości biorą się stąd, że to także roślina lecznicza, więc w sklepach znajdziesz jej olejki i suplementy. My opisujemy rozmaryn kuchenny: co daje w talerzu, ile go dodawać i komu lepiej go ograniczyć.
Spis treści
Rozmaryn: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa to, że rozmaryn jest aromatyczną przyprawą, która w niewielkich ilościach pozwala doprawiać potrawy bez soli. Na minus są tylko nadwrażliwość na salicylany i słone, gotowe mieszanki.
Mniej soli
doprawianie bez soli
Na plus
Ważnym celem umiejętnego stosowania przypraw jest ograniczenie soli w kuchni, której spożycie w Polsce przekracza 5-krotnie normę.
Ilość w daniu
niewielkie ilości
Na plus
Przyprawy dodaje się zwykle w niewielkich ilościach. Stosowane w nadmiarze mogą szkodzić i wywoływać przykre dolegliwości.
Gotowe mieszanki
czytaj skład
Z umiarem
Rozmaryn wchodzi w skład ziół prowansalskich razem z tymiankiem, cząbrem i oregano. Niektóre miksy warzywno-ziołowe zawierają duże ilości soli i wzmacniaczy smaku.
Salicylany
w tabeli salicylanów
Z umiarem
Rozmaryn znajduje się w tabeli produktów z salicylanami, a zioła i przyprawy są wśród produktów niewskazanych przy nadwrażliwości na te substancje.
Świeży czy suszony
świeże lepsze
Na plus
Najwięcej korzystnych właściwości dają świeże zioła. Suszenie w piekarniku nie jest dobrym pomysłem, bo zioła tracą sporo substancji prozdrowotnych.
Ile rozmarynu dziennie i jak jeść z głową
- Używaj rozmarynu jak przyprawy: do pieczonych mięs, drobiu, warzyw i zup dodawaj gałązkę albo niewielką ilość, a nie garść.
- Zamiast dosalać potrawy, dodaj rozmaryn i inne zioła, bo celem umiejętnego stosowania przypraw jest ograniczenie soli.
- Wybieraj świeże zioła, a suszone przechowuj w hermetycznych pojemnikach.
- Gotowe mieszanki kupuj o znanym, stałym składzie i omijaj te z długą listą dodatków.
Szkodliwość i przeciwwskazania: rozmaryn
Rozmaryn w kuchennych ilościach jest bezpieczną przyprawą, ale zioła i przyprawy w nadmiarze mogą szkodzić. Uwagę zachowaj przy nadwrażliwości na salicylany oraz przy gotowych mieszankach z dużą ilością soli.
- Przyprawy stosowane w nadmiarze mogą szkodzić i wywoływać przykre dolegliwości, dlatego rozmaryn dodawaj w niewielkich ilościach.
- Osobom z nadwrażliwością na salicylany rozmaryn może szkodzić, bo zioła i przyprawy należą do produktów niewskazanych przy takiej nadwrażliwości.
- Gotowe miksy z rozmarynem mogą zawierać duże ilości soli i wzmacniaczy smaku, co szkodzi osobom z nadciśnieniem, bo nadmiar soli jest wiązany z nadciśnieniem tętniczym.
- Olejek eteryczny i suplementy z rozmarynem to inny produkt niż przyprawa, więc przy chorobach przewlekłych, lekach lub w ciąży zapytaj lekarza.
- Dzieciom podawaj go jako przyprawę w kuchennych ilościach, bez naparów i olejków.
Porady
- Najlepiej stosować świeże zioła, które możesz wyhodować w doniczce na parapecie.
- Rozmaryn rośnie najlepiej na słonecznym i ciepłym stanowisku, a jest bardzo słabo odporny na mróz, więc na zimę zabierz go do domu.
- Suszone zioła rozłóż na papierze w przewiewnym, zaciemnionym miejscu, a nie w piekarniku, i przechowuj w szczelnych pojemnikach.
- Zamiast soli sięgnij po zioła prowansalskie: tymianek, rozmaryn, cząber i oregano.
Najczęstsze pytania
Czy rozmaryn jest zdrowy?
W kuchennych ilościach to dobra przyprawa: dodaje smaku bez soli, a zioła mają cenne składniki prozdrowotne. Nie jest lekiem, więc traktuj go jako dodatek do zróżnicowanej diety.
Czy rozmaryn szkodzi?
Zwykle nie, jeśli używasz go jako przyprawy. Przyprawy w nadmiarze mogą jednak szkodzić, a osoby z nadwrażliwością na salicylany powinny omówić go z lekarzem.
Co to jest rozmaryn?
To krzew z rodziny jasnotowatych pochodzący znad Morza Śródziemnego, uprawiany w wielu krajach. W kuchni używa się go jako przyprawy ziołowej.
Z czym łączyć rozmaryn?
Wchodzi w skład ziół prowansalskich z tymiankiem, cząbrem i oregano. Pasuje do mięs, drobiu, warzyw i zup.
Czy rozmaryn może zastąpić sól?
Nie zastąpi jej całkiem, ale pozwala ograniczyć jej ilość. To ważne, bo dzienne spożycie soli nie powinno przekraczać 5 g, a w Polsce norma jest przekraczana 5-krotnie.
Czy lepszy jest rozmaryn świeży czy suszony?
Najwięcej korzystnych właściwości mają świeże zioła. Suszone przechowuj w szczelnych pojemnikach i nie susz ich w piekarniku.
