Woski w tłuszczu
około 20% masy to olej
Na minus
Eskolar nie umie przetwarzać estrów woskowych z pokarmu i gromadzi niestrawny olej w ciele, którego jest około 20% masy ryby. Człowiek ich również nie trawi.
Czy ryba maślana wędzona jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie i w małej porcji: wędzona ryba maślana to bardzo tłusta ryba, w której tłuszcz bywa niestrawnymi woskami wywołującymi oleistą biegunkę, a samo wędzenie jest powodem, by jeść ją rzadko.
Ryba maślana to zwyczajowa nazwa kilku gatunków tłustych ryb, a najwięcej kontrowersji budzą eskolar i kostropak. Wędzona wersja ma delikatne, tłuste mięso o wyrazistym smaku i jest sprzedawana głównie w sklepach rybnych oraz przez internet.
Wątpliwości dotyczą dwóch spraw. Pierwsza to woski, których człowiek nie trawi, a druga to samo wędzenie, które dokłada soli i wymaga ostrożności. Dlatego warto wiedzieć, co jesz, zanim kupisz kolejny plasterek na kolację.
Spis treści
Ryba maślana wędzona: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają niestrawne woski w tłuszczu ryby i skutki wędzenia, na plus jest białko podobne jak w rybie świeżej. Wędzona ryba maślana to więc okazjonalny dodatek w małej porcji, a nie stały element jadłospisu.
Skutki jedzenia
biegunka po 30 min do 36 godz.
Na minus
Po zjedzeniu eskolara może wystąpić tzw. keriorrhea, czyli oleista biegunka z bólem brzucha. Objawy pojawiają się od 30 minut do 36 godzin po jedzeniu.
Wędzenie
ryby wędzone w ograniczonej ilości
Z umiarem
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca przede wszystkim ryby świeże lub mrożone, a ryby wędzone tylko w ograniczonej ilości. W rybach mogą też kumulować się wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.
Sód
dużo w rybie wędzonej
Na minus
Wędzona ryba maślana ma znacznie więcej sodu i kalorii niż świeża, dlatego nie powinno się jej jeść w dużych ilościach.
Status handlowy
zakazana w Japonii i Włoszech
Na minus
W Japonii i we Włoszech zakazano sprzedaży eskolara z powodu możliwych skutków ubocznych. W Kanadzie nie wprowadzono zakazu, ale zaleca się małe porcje.
Białko
podobne jak w świeżej
Na plus
Wędzona ryba maślana ma podobną ilość białka do świeżej. To jedyna wyraźna zaleta, która nie równoważy jednak kłopotów z woskami i sodem.
Ile ryby maślanej wędzonej dziennie i jak jeść z głową
- Zacznij od bardzo małego kawałka i obserwuj, jak reaguje twój układ pokarmowy. Kanadyjska agencja kontroli żywności radzi jeść tę rybę w małych porcjach.
- Przed zakupem sprawdź nazwę gatunku na opakowaniu, bo eskolar bywa sprzedawany pod mylącymi nazwami, na przykład jako biały tuńczyk.
- Rybę wędzoną jedz w ograniczonej ilości, a na co dzień wybieraj świeże albo mrożone ryby, które łatwiej wkomponować w zalecenia dotyczące jedzenia ryb 1-2 razy w tygodniu.
- Podaj ją jako dodatek, na przykład kilka plasterków do sałatki z warzywami, a nie jako główne danie.
- Jeśli po zjedzeniu pojawi się oleista biegunka lub dyskomfort, nie powtarzaj tej ryby i zgłoś to lekarzowi, gdy objawy trwają dłużej.
Szkodliwość i przeciwwskazania: ryba maślana wędzona
Wędzona ryba maślana szkodzi przede wszystkim układowi pokarmowemu, bo może wywołać oleistą biegunkę. Szczególnej ostrożności wymagają kobiety w ciąży, dzieci, osoby z problemami trawiennymi i z nadciśnieniem.
- Kobiety w ciąży nie powinny jeść wędzonych ryb, bo mogą one być źródłem pasożytów lub groźnych bakterii, na przykład salmonelli.
- Dzieci i osoby z problemami trawiennymi powinny szczególnie uważać na rybę maślaną, bo może im szkodzić oleista biegunka i dolegliwości brzucha.
- Osobom z nadciśnieniem wędzona ryba maślana może szkodzić ze względu na dużą ilość sodu, który dokłada się do dziennego limitu soli.
- Dolegliwości po zjedzeniu tej ryby może mieć każdy, nie tylko osoby z chorobami, bo zależą od ilości zjedzonych wosków.
- Częste jedzenie ryb wędzonych dokłada do diety związki powstające podczas wędzenia, dlatego nie powinny być głównym sposobem jedzenia ryb.
Porady
- Pytaj sprzedawcę o nazwę gatunku, kraj połowu i skład, a nie kupuj ryby bez opisu.
- Eskolara zdarza się sprzedawać jako biały tuńczyk, więc nie kieruj się samą nazwą handlową.
- Po zakupie trzymaj rybę w lodówce i zjedz ją w terminie podanym na opakowaniu.
- Częściej wybieraj świeże lub mrożone ryby morskie, a wędzone zostaw na okazje.
- Do wędzonej ryby podaj warzywa, które uzupełnią posiłek o błonnik.
Najczęstsze pytania
Czy ryba maślana wędzona jest zdrowa?
Okazjonalnie i w małej porcji. Ma białko, ale niestrawne woski w tłuszczu mogą wywołać oleistą biegunkę, a wędzenie dokłada sód i związki z dymu.
Czy ryba maślana wędzona szkodzi?
Może szkodzić, bo część gatunków ryby maślanej zawiera niestrawne woski, a objawy dotyczą nawet zdrowych osób. W ciąży wędzonych ryb w ogóle się nie zaleca.
Dlaczego po rybie maślanej boli brzuch?
Przyczyną są estry woskowe, których organizm nie trawi i które mogą wywołać oleistą biegunkę. Objawy pojawiają się nawet 30 minut po jedzeniu, a ustępują zwykle po kilku dniach.
Czy ryba maślana jest zakazana?
Sprzedaż eskolara zakazano w Japonii i we Włoszech, a w Kanadzie wydano zalecenia dotyczące małych porcji i oznakowania. W Polsce rybę maślaną kupuje się, ale warto sprawdzić gatunek.
Czy w ciąży można jeść wędzoną rybę maślaną?
Nie. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi w ciąży unikać wędzonych ryb, a dodatkowo ryba maślana ma niestrawne woski.
