Cukry
ok. 80% masy
Na minus
Przeważają glukoza i fruktoza, które szybko trafiają do krwi. Światowa Organizacja Zdrowia wlicza cukry naturalnie obecne w miodzie do cukrów wolnych, które warto ograniczać.
Czy miód jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: miód to głównie cukry proste i kalorie z niewielkim dodatkiem składników mineralnych i bioaktywnych, więc traktuj go jak słodzik z charakterem, a nie jak lekarstwo ani codzienną przekąskę.
Miód powstaje z nektaru kwiatowego albo spadzi, które pszczoły przetwarzają w ulu. W zależności od roślin, z których zbierają surowiec, rozróżniamy miody rzepakowy, akacjowy, lipowy, gryczany, wielokwiatowy czy spadziowe. Trafia do herbaty, owsianki, naleśników i na kanapki, a w wielu domach jest stałym dodatkiem do wspólnego śniadania.
Wątpliwości biorą się stąd, że miód uchodzi za zdrowszą wersję cukru, a dietetycy przypominają, że wciąż jest to przede wszystkim energia z cukrów prostych. Poniżej sprawdzisz, co miód naprawdę daje, czego pilnować i komu lepiej go nie podawać, zwłaszcza przy cukrzycy, odchudzaniu oraz w jadłospisie małych dzieci.
Spis treści
Miód: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają cukry i kalorie, a na plus zostają niewielkie ilości składników mineralnych oraz związki o działaniu bakteriostatycznym, obserwowanym głównie w laboratorium. Kafle pokazują, co z tego ma znaczenie, gdy jesz miód na co dzień.
Kaloryczność
ok. 325 kcal w 100 g
Z umiarem
Łyżeczka miodu waży 12 g i daje prawie 40 kcal, a łyżeczka cukru 5 g i 20 kcal.
Składniki mineralne
niewielkie ilości
Z umiarem
Miód zawiera potas, magnez, wapń i śladowe ilości witamin z grupy B, ale przede wszystkim jest dostawcą kalorii, więc nie uzupełnisz nim niedoborów.
Związki bakteriobójcze
głównie w laboratorium
Na plus
W miodzie występują lizozym, inhibina i apidycyna, a jego właściwości bakteriostatyczne obserwowano wyłącznie w badaniach laboratoryjnych, dlatego nie traktuj go jak lekarstwa.
Pochodzenie
naturalny albo sztuczny
Z umiarem
Na rynku bywa miód sztuczny, wytwarzany z cukrów i barwników, który nie ma nic wspólnego z prawdziwym miodem i jego wartościowymi właściwościami.
Ile miodu dziennie i jak jeść z głową
- Wlicz miód do limitu cukrów wolnych: według WHO powinny stanowić mniej niż 10% dziennej energii, czyli około 50 g przy diecie 2000 kcal.
- Słodź nim mniej niż zwykle cukrem, bo łyżeczka miodu waży więcej niż łyżeczka cukru, a razem z nią rośnie liczba kalorii.
- Kupując miód, zwracaj uwagę na kraj pochodzenia i wybieraj miody naturalne z czystych regionów, najlepiej od znanego pszczelarza.
- Nie podgrzewaj miodu mocno ani długo, bo przy nieodpowiednim podgrzewaniu rośnie w nim zawartość hydroksymetylofurfuralu, a miód traci właściwości bakteriobójcze.
- Przy cukrzycy, nadwadze i diecie redukcyjnej ustal z lekarzem lub dietetykiem, czy i ile miodu mieści się w twoim jadłospisie.
Szkodliwość i przeciwwskazania: miód
Miód szkodzi głównie wtedy, gdy jest go za dużo albo trafia do niewłaściwych osób: niemowląt, alergików i tych, którzy muszą pilnować cukru we krwi albo masy ciała.
- Dla niemowląt miód jest szkodliwy: nie podaje się go dzieciom do 1 roku życia, bo może zawierać przetrwalniki laseczek jadu kiełbasianego i wywołać botulizm dziecięcy.
- Alergikom miód może zaszkodzić ze względu na pyłki roślin, które w nim występują, więc próbuj go ostrożnie, a przy objawach skonsultuj się z lekarzem.
- Osoby na diecie redukcyjnej, z nadmierną masą ciała i chorzy na cukrzycę powinni pamiętać o dużej kaloryczności miodu, bo jego nadmiar im szkodzi.
- Przegląd 69 badań z udziałem 3544 osób radzi ostrożność przy długim lub dużym spożyciu miodu przez osoby z problemami zdrowotnymi.
Porady
- Skrystalizowany miód nie jest zepsuty: na przykład rzepakowy krystalizuje szybko, w ciągu kilku dni po odbiorze, i przyjmuje mazistą, kremową konsystencję.
- Jeśli lubisz mniej słodki smak, wybierz ciemniejsze miody spadziowe: przeważa w nich glukoza, przez co wydają się mniej słodkie.
- Dodawaj miód w niewielkich ilościach, na przykład łyżeczkę do owsianki zamiast kilku łyżek, i licz go razem z innymi słodkościami.
- Dzieciom po ukończeniu pierwszego roku życia podawaj miód w małych ilościach, tak jak inne słodycze.
Najczęstsze pytania
Czy miód jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem. Daje energię z cukrów prostych i niewiele składników odżywczych, więc najlepiej traktować go jak słodzik, który zastępuje cukier w mniejszej ilości.
Czy miód szkodzi?
U zdrowych dorosłych w rozsądnych ilościach nie ma powodów do obaw. Szkodzi nadmiar cukrów i kalorii, a dzieciom poniżej pierwszego roku życia w ogóle nie wolno go podawać.
Czy miód jest zdrowy dla cukrzyków?
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej przypomina, że chorzy na cukrzycę muszą pamiętać o kaloryczności miodu, ponieważ to głównie cukry proste. Ilość miodu w jadłospisie ustal z lekarzem lub diabetologiem.
Czy miód jest zdrowy na serce, wątrobę i jelita?
Przegląd badań nad miodem i wskaźnikami zdrowia serca oraz metabolizmu przyniósł wyniki niejednoznaczne, w tym część niekorzystnych, dlatego nie obiecujemy żadnych korzyści dla serca ani wątroby. Miód wciąż jest przede wszystkim dostawcą cukrów.
Czy miód leśny, nektarowy lub kremowany jest zdrowy?
Rodzaj zmienia smak, barwę i konsystencję, ale zarówno w miodach nektarowych, jak i spadziowych przeważają cukry proste, czyli glukoza i fruktoza. Kremowa konsystencja jest zwykle efektem naturalnej krystalizacji.
Czy miód jest zdrowszy od cukru?
Różnica jest mniejsza, niż się wydaje: w 100 g miodu jest około 325 kcal, a w 100 g cukru białego 399 kcal, a oba to głównie cukry. Miód ma dodatkowo śladowe ilości składników mineralnych.
