Pierwsze zbiory
wrzesień
Liście można zacząć zbierać już we wrześniu, jeśli jarmuż wysiano na rozsadę na przełomie kwietnia i maja. Od posadzenia rozsady w gruncie do zbioru liści mija od 100 do 130 dni.
Kiedy jest sezon na jarmuż?
W skrócie Sezon na jarmuż trwa w Polsce od września do marca, a w najlepszej formie warzywo trafia do sklepów jesienią i zimą; najlepiej smakuje po pierwszych przymrozkach.
Jarmuż należy do warzyw, którym jesienne ochłodzenie zwykle służy. Najlepiej rozwija się, gdy jest wilgotno i niezbyt upalnie, a spadki temperatury znosi dobrze. W niskiej temperaturze w roślinie zachodzą zmiany sprzyjające zwiększeniu zawartości rozpuszczalnych cukrów, dzięki czemu liście mogą wydawać się łagodniejsze i mniej gorzkawe.
Lekki przymrozek i długotrwałe, głębokie zamarznięcie rośliny to dwie różne sytuacje, a to, jak roślina zniesie mróz, zależy również od odmiany. Najbardziej odporne na mrozy są odmiany niskie. Zimowe użytkowanie jarmużu zależy od warunków atmosferycznych panujących w danym rejonie.
Spis treści
Sezon na jarmuż: od kiedy do kiedy
Od września do marca jarmuż można w Polsce kupić na targowiskach, w sklepach ze zdrową żywnością, a coraz częściej również w zwykłych supermarketach. W innym miejscu ten sam serwis podaje, że sezon na świeży jarmuż trwa od września do wczesnej zimy. Ze zbiorami nie należy się spieszyć: liście najlepiej pozostawić do momentu, aż przyjdą przymrozki.
Jarmuż po przymrozkach
po pierwszych mrozach
Po przemarznięciu liście są bardziej delikatne i mają lepszy smak, bo zawierają więcej cukrów i tracą charakterystyczną goryczkę.
Odmiana Winterbor
listopad - marzec
Odmiana bardzo wytrzymała na mróz, o małej skłonności do żółknięcia liści. Można ją zbierać w tym terminie, jeżeli nie ma zbyt silnych mrozów.
Zbiór wielokrotny
późna jesień, zima i wiosna
Zbiór przeprowadza się wielokrotnie, obcinając liście od dołu w miarę ich dorastania do odpowiedniej wielkości. Opóźnianie terminu zbioru pogarsza jakość, bo najstarsze liście żółkną.
Koniec sezonu
marzec
Siew partiami przedłuża zbiory, a liśćmi można się cieszyć nawet do wiosny.
Młode pędy wiosenne
wczesna wiosna
Jarmuż pozostawiony na zimę w polu wytwarza młode, silnie ulistnione pędy, które mogą być spożywane jako najwcześniejsze wiosenne warzywo z odkrytego gruntu.
Jarmuż mrożony
cały rok
Mrożony jarmuż bywa wygodniejszy w codziennym użyciu.
Jak wybrać jarmuż w sezonie
- Wybieraj młode liście bez widocznych przebarwień.
- Liście jarmużu są silnie kędzierzawe lub marszczone i mają wyrazistą, ciemnozieloną barwę.
- Istnieją również odmiany o liściach fioletowych lub niemal czarnych.
- Po lekkim przymrozku liście nadają się do jedzenia, jeśli po odmarznięciu pozostają zdrowe, jędrne i nie mają oznak gnicia.
Jarmuż poza sezonem
Poza sezonem zostaje jarmuż mrożony, dostępny w supermarketach przez cały rok. Liście można też zamrozić samodzielnie albo przechować w postaci przetworów.
- Jarmuż mrożony w domu: liście zamraża się po umyciu i osuszeniu, bez blanszowania.
- Pesto z jarmużu: liście miksuje się z czosnkiem, olejem i orzechami, a masę przekłada do wyparzonych słoików.
- Kiełki jarmużu: drobne i delikatne, o łagodniejszym smaku niż dojrzałe liście.
Porady
- Świeże liście przechowuj w lodówce, zawinięte w wilgotny ręcznik papierowy albo w szczelnym pojemniku. Zachowają świeżość przez 5 do 7 dni.
- Przed jedzeniem usuń grubą, włóknistą łodygę biegnącą przez środek liścia. Miękkie, cieńsze gałązki w mniejszych liściach możesz zostawić.
- W ogrodzie zrywaj najpierw najstarsze liście znajdujące się najniżej na łodydze, a środek rozety i wierzchołek zostaw. Dopóki wierzchołek pozostaje zdrowy, roślina może nadal wytwarzać nowe liście.
- Nie zbieraj jarmużu podczas deszczu ani od razu po opadach, bo wilgotne liście mogą szybko żółknąć i gnić w lodówce.
- Zamarznięte liście zrywaj dopiero wtedy, gdy słońce je ogrzeje i staną się miękkie, zazwyczaj koło południa.
Najczęstsze pytania
Kiedy jest sezon na jarmuż?
Jarmuż jest w Polsce dostępny przede wszystkim od późnego lata aż do wczesnej wiosny, czyli w sezonie od września do marca. Jesień i zima to czas, kiedy trafia na sklepowe półki w najlepszej formie.
Dlaczego jarmuż zbiera się po przymrozkach?
Po ekspozycji na zimno jarmuż traci nieprzyjemną goryczkę. Po przymrozkach liście stają się też bardziej kruche.
Czy jarmuż wytrzyma mróz?
Jarmuż odznacza się dużą zimotrwałością, a pierwszy lekki przymrozek nie jest sygnałem do natychmiastowego zebrania całej rośliny. Podczas długich okresów silnego mrozu oraz kolejnych cykli zamarzania i odmarzania jakość liści może się jednak pogarszać.
Kiedy siać jarmuż, żeby mieć jesienne zbiory?
Jeśli chcesz zbierać liście już we wrześniu, wysiej jarmuż na rozsadę na przełomie kwietnia i maja, a ukorzenione sadzonki przenieś na miejsce docelowe w okolicy lipca lub sierpnia. Nasiona mogą też trafiać do gruntu partiami, na przykład co 2 tygodnie przez cały kwiecień i maj, co przedłuża zbiory.
Jak długo można przechowywać jarmuż?
W lodówce jarmuż wytrzymuje do tygodnia. W temperaturze 0°C i wilgotności 90-95% może być przechowywany nie dłużej niż 4 tygodnie.
