Pieczone w piekarniku
Nacięte kasztany piecz 20 do 30 minut w 200°C, aż nacięcia się rozchylą, i jedz gorące, lekko posolone.
Kasztany jadalne: jak jeść, jak smakują i jak obrać?
- Jak jeść
- Kasztany jadalne je się najczęściej upieczone lub ugotowane, na ciepło, po zdjęciu twardej łupiny i cienkiej brązowej skórki.
- Smak
- Pieczone kasztany jadalne smakują łagodnie słodko i mącznie, jak skrzyżowanie orzecha z batatem albo pieczonym ziemniakiem.
Kasztany jadalne to owoce kasztana jadalnego (Castanea sativa), drzewa rosnącego przede wszystkim w basenie Morza Śródziemnego, w Azji Mniejszej i na Kaukazie. W górskich rejonach południowej Europy przez stulecia zastępowały zboża, a mąka kasztanowa była podstawą codziennych posiłków. W Polsce drzewa te spotkasz głównie w parkach i ogrodach botanicznych Dolnego Śląska i Pomorza Zachodniego.
Owoce dojrzewają w kolczastych, zielonych osłonkach w październiku i listopadzie. W sklepach kupisz je od końca września do grudnia, zwykle w większych supermarketach, a we Włoszech i Francji jesienią sprzedaje się je gorące na ulicznych stoiskach.
Spis treści
Jak jeść kasztany jadalne?
Kasztany jadalne prawie zawsze poddaje się obróbce cieplnej: piecze w piekarniku, praży na patelni albo gotuje w wodzie. Po obraniu jesz je same, na ciepło, jak przekąskę, albo używasz jak skrobiowego dodatku, który zastępuje ziemniaki w zupach, farszach i puree. Świetnie sprawdzają się też na słodko, w kremach i ciastach.
Prażone na patelni
Na głębokiej patelni pod przykryciem prażą się 15 do 20 minut na średnim ogniu, gdy co jakiś czas nimi potrząsasz.
Gotowane
W wodzie gotują się około 15 do 20 minut, aż nacięte skorupki popękają; są wtedy miękkie i łatwo zrobić z nich puree.
W zupie kremie
Ugotowane w bulionie z cebulą i selerem, a potem zmiksowane ze śmietanką, dają aksamitny krem bez ziemniaków.
Do mięsa i risotto
Nadziewa się nimi indyka, podaje z dziczyzną i wieprzowiną albo dodaje do risotto z suszonymi grzybami i parmezanem.
Na słodko
Z kasztanów robi się puree do deserów, sernik kasztanowy i krem z miodem, a we Francji kandyzowane marrons glacés.
Jak smakują kasztany jadalne?
Kasztany jadalne smakują łagodnie słodko i orzechowo, ale ich miąższ bardziej przypomina skrobiowe warzywo niż typowy orzech. Pieczone są najbardziej aromatyczne, z lekko karmelową nutą przy rumianej powierzchni, a gotowane smakują delikatniej, niemal jak puree z batatów. Ten neutralny, ciepły smak dobrze znosi zarówno sól i tymianek, jak i miód czy czekoladę.
Konsystencja
Po upieczeniu mączna i sucha, po ugotowaniu wilgotna i kremowa, łatwa do rozgniecenia widelcem.
Mało tłuszczu
Kasztany mają tylko 2 do 3 procent tłuszczu, więc nie są oleiste jak orzechy włoskie czy laskowe.
Na surowo
Surowy kasztan jest twardy, chrupiący i wyraźnie mniej słodki, a cienka skórka daje cierpki posmak.
Przypomina
Najczęściej porównuje się go do słodkiego ziemniaka, czyli batata, połączonego z łagodnym orzechem.
Jak obrać kasztany jadalne?
Kasztan ma dwie warstwy do zdjęcia: twardą, błyszczącą łupinę i cienką, brązową skórkę, która przywiera do miąższu i wchodzi w jego rowki. Obie schodzą łatwo tylko wtedy, gdy owoc jest gorący, dlatego obiera się go zaraz po upieczeniu lub ugotowaniu.
- Umyj kasztany w ciepłej wodzie i osusz je ręcznikiem papierowym.
- Natnij ostrym nożem literę X na wypukłej stronie każdego owocu, przecinając samą łupinę; bez tego para rozsadzi kasztan podczas obróbki.
- Upiecz lub ugotuj kasztany, aż nacięcia się rozchylą.
- Gorące kasztany zawiń na 5 do 10 minut w czystą ściereczkę, żeby para zmiękczyła skórkę.
- Chwyć brzegi nacięcia i odegnij łupinę, a potem palcami ściągnij cienką skórkę spod spodu.
- Wyjmuj ze ściereczki po kilka sztuk, bo z wystygniętych kasztanów skórka prawie nie schodzi.
Porady
- Wybieraj kasztany z lśniącą, nieuszkodzoną łupiną, bez pleśni i małych okrągłych dziurek, które zdradzają robaki.
- Potrząśnij kasztanem: dobry jest pełny w środku i nie ma luzu pod łupiną.
- Świeże kasztany trzymaj w lodówce albo chłodnej spiżarni, rozłożone na talerzu lub w przewiewnym woreczku, i zużyj w ciągu kilku dni, bo szybko pleśnieją.
- Po obraniu jedz tylko kasztany jasnożółte w środku; ciemne są zepsute i trzeba je wyrzucić.
- Namoczenie naciętych kasztanów przez 30 minut w ciepłej wodzie przed pieczeniem sprawia, że łatwiej się potem obierają.
Najczęstsze pytania
Czy kasztany jadalne można jeść na surowo?
Tak, ale tylko zupełnie świeże i zdrowe, bez śladów pleśni. Na surowo trudniej też zdjąć z nich cienką skórkę, więc większość osób woli je jednak upiec.
Czy kasztany z parku są jadalne?
Nie, błyszczące nasiona kasztanowca zwyczajnego, który rośnie w miejskich parkach, są niejadalne i mogą zaszkodzić. Kasztany jadalne są bardziej spłaszczone, mają jasny pędzelek włosków na czubku i cieńszą łupinę.
Jak jeść suszone kasztany?
Suszone kasztany namocz przez noc w zimnej wodzie, a potem ugotuj do miękkości i używaj jak świeżych. Można je też zemleć na mąkę kasztanową do naleśników, ciast i pieczywa.
Jak jeść pieczone kasztany?
Pieczone kasztany jesz palcami, na ciepło, zaraz po obraniu, jako przekąskę z odrobiną soli. W Portugalii tradycyjnie zajada się je w dzień świętego Marcina, 11 listopada.
Jak smakuje kasztan wodny?
Kasztan wodny, czyli bulwa ponikła słodkiego z kuchni chińskiej, to zupełnie inna roślina niż kasztan jadalny. Ma biały, soczysty miąższ, jest lekko słodki i chrupiący, a chrupkość zachowuje nawet po ugotowaniu i w puszce.
