Kalorie
46 kcal w 100 g
Na plus
Świeże owoce zawierają około 11,97 g węglowodanów, z czego 4,27 g to cukry proste.
Czy żurawina jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: świeża żurawina to niskokaloryczny owoc z błonnikiem i polifenolami, ale suszona jest zwykle dosładzana i bardzo kaloryczna, więc wybieraj wersję bez dodatku cukru.
Żurawina to kwaśny, cierpki owoc z rodziny wrzosowatych, należący do rodzaju borówka. Rzadko jada się ją na surowo, częściej w formie suszonej, soku albo dodatku do pieczonego mięsa i sera.
Zawiera polifenole o działaniu antyoksydacyjnym, w tym proantocyjanidyny, o których dużo mówi się w kontekście dróg moczowych. Pytania o to, czy żurawina jest zdrowa, dotyczą głównie wersji suszonej, bo w sklepach najczęściej kupisz ją z dodatkiem cukru.
Spis treści
Żurawina: co jest na plus, a co na minus
Świeża żurawina wypada dobrze, bo ma mało kalorii i sporo błonnika, a do tego dostarcza polifenoli. Na minus przeważa suszona wersja z dodatkiem cukru oraz kilka przeciwwskazań, o których piszemy niżej.
Błonnik
3,6 g w 100 g
Na plus
Obok błonnika znajdziesz w świeżej żurawinie witaminę C, witaminy z grupy B oraz witaminę E.
Polifenole
proantocyjanidyny i flawonoidy
Z umiarem
Proantocyjanidyny hamują przywieranie bakterii E. coli do ścianek dróg moczowych. W przeglądzie Cochrane z 2023 r. obejmującym 50 badań i 8857 osób produkty z żurawiną wiązano z mniejszym ryzykiem objawowych zakażeń układu moczowego u kobiet z nawrotami, dzieci i osób podatnych, ale nie obserwowano tego u osób starszych ani w ciąży.
Cukier w suszonej
72,56 g cukrów w 100 g
Na minus
Suszona żurawina ma 308 kcal w 100 g, a dodatki, czyli cukier, czasem syrop glukozowo-fruktozowy i olej, zwykle stanowią połowę składu.
Sok żurawinowy
od 30 ml do 1 litra w badaniach
Z umiarem
Ilość soku podawana w badaniach różniła się bardzo, więc nie ma ustalonej dawki, którą można uznać za właściwą.
Ile żurawiny dziennie i jak jeść z głową
- Świeżą żurawinę możesz jeść na surowo, ale przez cierpki smak częściej trafia do przetworów, do pieczonego mięsa albo do sera, na przykład brie lub camembert.
- Suszoną wybieraj bez dodatku cukru i syropu glukozowo-fruktozowego, wtedy sprawdzi się jako przekąska albo dodatek do musli i ciast.
- Jedz ją w rozsądnych ilościach, bo wtedy nie powinna powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego, choć zależy to od indywidualnej tolerancji.
Szkodliwość i przeciwwskazania: żurawina
Żurawina szkodzi głównie osobom z kamicą nerkową i tym, które przyjmują warfarynę, a także wszystkim, którzy jedzą ją w mocno dosładzanej postaci. Poniżej sytuacje wymagające ostrożności.
- Osoby z kamicą nerkową powinny uważać, bo nadmiar szczawianów w żurawinie może krystalizować i tworzyć złogi szczawianowe.
- Żurawina może szkodzić osobom przyjmującym warfarynę, lek przeciwzakrzepowy, ponieważ zawarte w niej związki mogą zmieniać metabolizm tego leku, więc zapytaj lekarza.
- Sok żurawinowy nie leczy istniejącego zakażenia układu moczowego, bo nie ma dowodów na jego skuteczność w takim zastosowaniu, więc przy dolegliwościach potrzebna jest konsultacja lekarska.
- Żurawina z dużą ilością cukru szkodzi podobnie jak inne słodycze, zwłaszcza osobom pilnującym cukrów w diecie.
Porady
- Na etykiecie suszonej żurawiny sprawdź, czy w składzie nie ma cukru, syropu glukozowo-fruktozowego, oleju słonecznikowego ani środków konserwujących.
- Wybierając napój, szukaj soku, który z definicji nie zawiera cukru dodanego, w przeciwieństwie do napojów i nektarów.
- Świeże owoce są dostępne od października do stycznia, więc w tym czasie warto po nie sięgać.
Najczęstsze pytania
Czy żurawina szkodzi?
Jest bezpieczna dla większości osób, a w rozsądnych ilościach nie powinna powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Wyjątki to kamica nerkowa i leczenie warfaryną.
Czy żurawina jest zdrowa?
Świeża tak: to owoc o niewielkiej liczbie kalorii, z błonnikiem i polifenolami. Suszona z cukrem jest już raczej słodką przekąską.
Czy suszona żurawina jest zdrowa?
Może być zdrową przekąską, ale tylko bez dodatku cukru. W sprzedaży najczęściej dostępna jest jednak żurawina z cukrem, więc czytaj skład.
Czy sok z żurawiny jest zdrowy?
Wybieraj sok bez cukru dodanego, a nie napój czy nektar. Nie ma dowodów, że sok żurawinowy leczy istniejące zakażenie układu moczowego.
Czy żurawina pomaga przy zakażeniach układu moczowego?
W przeglądzie Cochrane produkty z żurawiną wiązano z mniejszym ryzykiem objawowych zakażeń u kobiet z nawracającymi infekcjami i u dzieci. Nie jest to jednak leczenie istniejącego zakażenia i nie u wszystkich grup widać taki efekt.
