Białko
średnio 20% w mięsie
Na plus
To średnia dla mięsa w ogóle, a nie dla samego schabu. Białko mięsa ma wysoką wartość odżywczą.
Czy schab jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: schab to wieprzowina z białkiem i dobrze przyswajalnym żelazem, ale jako mięso czerwone powinien trafiać na talerz w ograniczonej ilości i bez widocznego tłuszczu.
Schab to mięso z tuszy wieprzowej, z którego robi się kotlety schabowe, pieczenie i wędliny, takie jak schab pieczony czy polędwica sopocka. Sprzedaje się go schłodzonego lub mrożonego, z kością lub bez.
Wieprzowina należy do mięs czerwonych, które dostarczają białka, żelaza i witaminy B12, ale w badaniach wiąże się ją z wyższym ryzykiem niektórych chorób, gdy jest jej dużo. O tym, czy schab jest zdrowy, decyduje więc ilość, sposób przygotowania i to, czy jesz go świeżego, czy przetworzonego.
Spis treści
Schab: co jest na plus, a co na minus
Przeważają plusy odżywcze przy umiarkowanej porcji, a minusy zaczynają się od tłuszczu nasyconego, limitów dla mięsa czerwonego i obróbki cieplnej. Wytyczne i dane o składzie dotyczą mięsa czerwonego ogółem, a nie samego schabu, więc traktuj je jako ogólną wskazówkę.
Żelazo i witamina B12
dobrze przyswajalne żelazo
Na plus
Żelazo z mięsa to żelazo hemowe o wysokiej przyswajalności, a mięso czerwone dostarcza też witaminy B12 i cynku.
Tłuszcz nasycony
więcej niż w drobiu
Z umiarem
Mięso czerwone zawiera więcej nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu niż białe mięso drobiowe, dlatego warto zwracać uwagę na widoczny tłuszcz.
Limit tygodniowy
do 500 g tygodniowo
Z umiarem
Polskie wytyczne rekomendują ograniczenie mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo. W 2020 roku przeciętny Polak zjadał ich łącznie 762 g na tydzień.
Obróbka cieplna
powstają aminy heterocykliczne
Na minus
Niekorzystne działanie mięsa czerwonego tłumaczy się między innymi substancjami powstającymi podczas obróbki termicznej, dlatego zwracaj uwagę na to, jak długo i w jakiej temperaturze obrabiasz mięso.
Klasyfikacja IARC
grupa 2A, prawdopodobnie
Na minus
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zaliczyła czerwone mięso, w tym wieprzowinę, do grupy 2A czynników prawdopodobnie rakotwórczych dla człowieka.
Ile schabu dziennie i jak jeść z głową
- Jedz schab w ramach limitu: polskie wytyczne wskazują najwyżej 500 g mięsa czerwonego i przetworzonego tygodniowo oraz co najmniej jeden dzień w tygodniu bez mięsa.
- Wybieraj kawałki bez widocznego tłuszczu i odcinaj tłuszcz z brzegu.
- Częściej niż schab wybieraj chudy drób, ryby, jaja i nasiona roślin strączkowych, a schab traktuj jako jedno z kilku źródeł białka w tygodniu.
- Ograniczaj schab w postaci wędliny, bo mięso przetworzone często zawiera duże ilości sodu oraz substancje dodatkowe.
- Do dań z mięsem dodawaj warzywa i nasiona roślin strączkowych, żeby zmniejszyć jego ilość w porcji.
Szkodliwość i przeciwwskazania: schab
Schab nie szkodzi zdrowym osobom jedzony w ramach limitu, ale duże ilości mięsa czerwonego i przetworzonego wiąże się z chorobami serca, cukrzycą typu 2 i niektórymi nowotworami. Szkodliwa bywa też obróbka i dodatki w wędlinach.
- Przy podwyższonym cholesterolu i chorobach serca tłuste kawałki wieprzowiny szkodzą bardziej, bo mają dużo nasyconych kwasów tłuszczowych; ilość ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Przy cukrzycy typu 2 i zespole metabolicznym wysokie spożycie mięsa czerwonego wiąże się z większym ryzykiem tych chorób, więc nie jedz schabu codziennie.
- Schab w formie wędliny, na przykład pieczony schab czy polędwica sopocka, to mięso przetworzone, a Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zalicza takie produkty do grupy 1 czynników rakotwórczych.
- Przy skłonności do nadciśnienia ostrożnie z wędlinami schabowymi, bo przetworzone mięso ma dużo sodu.
Porady
- Kupuj mięso o barwie jasnoróżowej do czerwonej, z tłuszczem białym lub kremowym, bez oślizgłości i pleśni.
- Zwracaj uwagę na tłuszcz widoczny na brzegu plastra; im go mniej, tym mniej nasyconych kwasów tłuszczowych.
- Wybieraj schab świeży zamiast gotowych wędlin schabowych.
- Do sosu z mielonym lub kawałkami mięsa dodaj pomidory i warzywa, żeby użyć mniej wieprzowiny.
Najczęstsze pytania
Czy schab jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem: dostarcza białka, żelaza i witaminy B12, ale jako mięso czerwone powinien mieścić się w tygodniowym limicie.
Czy schab jest szkodliwy?
Nie szkodzi, jeśli jesz go w ramach limitu. Szkodzić może nadmiar mięsa czerwonego, tłuste kawałki oraz schab w postaci przetworzonej wędliny.
Ile schabu można jeść?
Polskie wytyczne to najwyżej 500 g mięsa czerwonego i przetworzonego tygodniowo i co najmniej jeden dzień w tygodniu bez mięsa.
Czy schab pieczony to wędlina?
Tak, schab pieczony to wyrób wędliniarski ze schabu, więc zalicza się do mięsa przetworzonego.
Czy schab jest lepszy od drobiu?
Pod względem nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu białe mięso drobiowe wypada korzystniej niż czerwone.
Czy kotlet schabowy jest zdrowy?
Zależy od porcji i sposobu przygotowania. Obróbka termiczna mięsa czerwonego wiąże się z powstawaniem niekorzystnych substancji, dlatego jedz kotlety rzadko i z dużą porcją warzyw.
