Polifenole
prawie 4 razy więcej niż maliny
Na plus
Polifenoli jest w nich również 2 razy więcej niż w truskawkach, a za barwę odpowiadają antocyjany o silnym działaniu przeciwutleniającym.
Czy wiśnie są zdrowe?
W skrócie Zdrowe: wiśnie są niskokaloryczne i dostarczają antocyjanów, polifenoli i błonnika, a z umiarem jedz przetwory i soki, do których dodaje się dużo cukru.
Wiśnie to typowo polski, sezonowy owoc o lekko kwaśnym smaku i rubinowej barwie. Polska jest największym producentem wiśni w Unii Europejskiej, a my jemy je świeże, mrożone, w kompotach, dżemach i ciastach.
Wątpliwości dotyczą głównie tego, czy kwaśny smak oznacza dużo witaminy C, czy warto sięgać po soki i dżemy oraz czy owoce pasują przy cukrzycy i nietolerancji fruktozy. Odpowiedź zależy od formy, w jakiej je jesz, i od ilości dodanego cukru.
Spis treści
Wiśnie: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład: sporo polifenoli i antocyjanów, błonnik i niska kaloryczność. Minusem są przetwory z dodatkiem cukru, mniej witaminy C, niż sugeruje kwaśny smak, oraz fruktoza, która może dokuczać osobom z jej nietolerancją.
Witamina C
mniej niż w malinach
Z umiarem
Kwaśny smak mylnie sugeruje dużo witaminy C: wiśnie mają jej ponad połowę mniej niż maliny i około 15 razy mniej niż czarne porzeczki.
Energia
niskokaloryczny owoc
Na plus
Czereśnie zawierają około 30% więcej węglowodanów niż wiśnie, więc są od nich bardziej kaloryczne.
Błonnik i kwasy
błonnik i kwasy organiczne
Na plus
Owoce zawierają duże ilości kwasów organicznych, odpowiedzialnych za kwaśny smak, oraz błonnika pokarmowego.
Cukier w przetworach
sporo dodanego cukru
Na minus
Z powodu kwaśnego smaku do dżemów, konfitur i soków dodaje się spore ilości cukru, więc przetwory wiśniowe jedz z umiarem.
Fruktoza
wysoka zawartość
Z umiarem
Wiśnie wymienia się wśród owoców bogatych we fruktozę, więc przy jej nietolerancji mogą dawać dolegliwości jelitowe.
Ile wiśni dziennie i jak jeść z głową
- Jedz świeże wiśnie w sezonie, a poza nim sięgaj po mrożone, bez dodatku cukru.
- Wliczaj wiśnie w owoce i warzywa, które mają zajmować połowę talerza, z przewagą warzyw.
- Wybieraj sok bez dosładzania, bo do soków owocowych nie wolno dodawać cukru, a do nektarów można dodać cukier lub miód do 20% masy. Nektar z wiśni musi zawierać co najmniej 35% soku.
- Dorzuć mrożone wiśnie do koktajlu, na przykład z jarmużem, malinami lub bananami, zamiast sięgać po słodzony dżem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: wiśnie
Wiśnie nie szkodzą większości osób, ale szkodliwe bywają przetwory z dużą ilością cukru, a owoce wymagają ostrożności przy nietolerancji fruktozy. Dzieciom nie podawaj napojów alkoholowych z wiśni.
- Dżemy, konfitury i soki z dodatkiem cukru dokładają go do diety bardziej niż świeże owoce, dlatego jedz je z umiarem.
- Wino i inne napoje alkoholowe z wiśni nie są dla dzieci.
- Przy nietolerancji fruktozy i diecie low FODMAP wiśnie mogą szkodzić jelitom, więc wprowadzaj je w małych porcjach.
- Przy cukrzycy i dnie moczanowej pilnuj wielkości porcji, bo owoce zawierają cukry proste. Zalecenia Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej wspominają przy dnie o wiśniach lub niskosłodzonym koncentracie, ale to część diety ustalanej z lekarzem, a nie leczenie.
Porady
- Świeże wiśnie szybko się psują, więc kupuj tyle, ile zjesz w kilka dni, albo je zamroź.
- Odróżniaj sok od napoju: napój owocowy może zawierać śladową ilość owoców albo wcale ich nie mieć, a wtedy ma tylko aromat.
- Mrożone wiśnie wybieraj z krótkim składem, w którym są same owoce, bez cukru i syropów.
Najczęstsze pytania
Czy wiśnie są zdrowe?
Tak. Dostarczają antocyjanów i polifenoli, są niskokaloryczne i zawierają błonnik. Przetwory z cukrem jedz z umiarem.
Czy wiśnie są zdrowe na wątrobę?
Nie ma podstaw, by traktować je jako produkt leczący wątrobę. To część różnorodnej diety bogatej w warzywa i owoce, a przy chorobie wątroby jadłospis ustal z lekarzem.
Czy wiśnie mrożone są zdrowe?
Tak, mrożenie jest najlepszą metodą utrwalania wiśni, bo owoce tracą wtedy najmniej wartości odżywczych i zachowują większość właściwości prozdrowotnych.
Czy sok z wiśni jest zdrowy?
Sok bez dosładzania ma skład zbliżony do owoców, ale w soku klarownym brakuje błonnika, a mętny zawiera więcej polifenoli. Nektar i napój mogą mieć dodany cukier, więc czytaj etykietę.
Czy wiśnie są zdrowe dla cukrzyków?
Zawierają cukry proste, więc porcję uzgodnij z lekarzem lub dietetykiem. Wybieraj świeże albo mrożone owoce bez cukru, a nie dżemy i słodzone soki.
Czy wiśnie są zdrowe na nerki?
Przy chorobach nerek dobór owoców ustala lekarz lub dietetyk, bo zalecenia zależą od stanu zdrowia.
Czy wiśnie są szkodliwe?
Dla większości osób nie. Szkodzić mogą raczej cukier w przetworach oraz fruktoza przy jej nietolerancji.
