W skrócieZdrowy z umiarem: olej z awokado jest bogaty w jednonienasycone kwasy tłuszczowe i dobrze znosi wysoką temperaturę, ale to czysty tłuszcz o dużej kaloryczności, więc liczy się niewielka porcja.
Olej z awokado wytłacza się z miąższu owocu, a nie z pestki. Używa się go na surowo do sałatek, a dzięki wysokiej temperaturze dymienia także do pieczenia i smażenia. Zawiera dużo tłuszczów jednonienasyconych i witaminę E, a jego skład zależy od odmiany awokado, dojrzałości owocu i sposobu tłoczenia.
Wątpliwości dotyczą tego, czy olej z awokado wnosi do diety coś, czego nie dają inne oleje. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi do smażenia oliwę z oliwek lub rafinowany olej rzepakowy, więc warto sprawdzić, co dokładnie dodaje ten olej i kiedy ma sens.
Na plus przeważa skład: dużo tłuszczów jednonienasyconych i wysoka odporność na ogrzewanie. Na minus liczy się wysoka kaloryczność oraz nasycone kwasy tłuszczowe, więc o ocenie decyduje wielkość porcji.
Kwas oleinowy
70,6 g jednonienasyconych w 100 g
Na plus
Dominują jednonienasycone kwasy tłuszczowe, które według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL. Taki sam typ tłuszczu ma oliwa z oliwek, w której kwasu oleinowego jest 69%.
Kaloryczność
884 kcal w 100 g
Z umiarem
Olej to czysty tłuszcz, a 1 g tłuszczu wnosi aż 9 kcal. Nawet niewielka ilość oleju znacząco podnosi energię posiłku.
Temperatura dymienia
250 °C bez rafinacji, 271 °C po
Na plus
Wysoka temperatura dymienia pozwala używać go na gorąco, a im bardziej olej rafinowany, tym ta temperatura wyższa. Polskie zalecenia do smażenia wskazują jednak oliwę z oliwek lub rafinowany olej rzepakowy.
Witamina E
3,6 mg w 30 ml
Na plus
Olej zawiera też fitosterole i wspomaga wchłanianie karotenoidów oraz innych składników z posiłku, na przykład z sałatki z warzywami.
Tłuszcze nasycone
11,6 g w 100 g
Z umiarem
Nasycone kwasy tłuszczowe w nadmiarze zwiększają stężenie cholesterolu LDL. Dobrze, gdy olej z awokado zastępuje masło czy smalec, a nie dochodzi do nich.
Zmienny skład
zależy od odmiany i tłoczenia
Z umiarem
Olej z odmiany Hass, z dojrzałych owoców i tłoczony na zimno ma więcej kwasów jednonienasyconych, a większość próbek w analizie Nutri-Score trafiła do kategorii B i C. Jakość różni się więc między butelkami.
Ile oleju z awokado dziennie i jak jeść z głową
Dodawaj olej z awokado do posiłków w niewielkiej ilości, najlepiej łyżeczkami, bo to bardzo skoncentrowane źródło energii.
Używaj go zamiast tłuszczów nasyconych, na przykład masła i smalcu, bo nasycone kwasy tłuszczowe można zastępować tłuszczami jednonienasyconymi z roślin.
Do dłuższego smażenia wybieraj olej rafinowany, a nierafinowany zostaw do sałatek i kropienia gotowych potraw, bo tak oleje są łatwiej strawne.
Nie traktuj go jako lekarstwa na cukrzycę czy cholesterol, bo badania nad jego wpływem na gospodarkę cukrową i tłuszczową wymagają dalszego potwierdzenia.
Szkodliwość i przeciwwskazania: olej z awokado
Olej z awokado nie jest szkodliwy dla zdrowych osób w rozsądnej ilości, ale szkodzi nadmiar tłuszczu w diecie. Przy dietach z ograniczeniem tłuszczu zapytaj lekarza lub dietetyka o porcję.
Nadmiar tłuszczu szkodzi także wtedy, gdy jest roślinny, bo prowadzi do przekroczenia zapotrzebowania energetycznego i rozwoju nadwagi i otyłości.
Olej nierafinowany ma niższą temperaturę dymienia niż rafinowany, więc przy bardzo gorącym smażeniu może być szkodliwy bardziej niż wersja rafinowana.
Osoby po operacjach przewodu pokarmowego i z chorobami trzustki lub wątroby powinny skonsultować ilość tłuszczu z lekarzem.
Porady
Wybieraj olej z odmiany Hass tłoczony na zimno, bo badania wskazują w nim wyższy udział kwasów jednonienasyconych.
Na etykiecie sprawdź, czy olej jest nierafinowany czy rafinowany, bo od tego zależy, do czego nadaje się w kuchni.
Dodawaj go do sałatek z warzywami, bo wspomaga wchłanianie karotenoidów.
Jeśli chcesz oszczędzić, sięgnij po oliwę z oliwek lub bezerukowy olej rzepakowy, bo kwasu oleinowego jest w nich odpowiednio 69% i 55%.
Najczęstsze pytania
Czy olej z awokado jest zdrowy?
Tak, z umiarem. Ma dobry skład kwasów tłuszczowych i wytrzymuje wysoką temperaturę, ale jak każdy tłuszcz jest bardzo kaloryczny.
Czy olej z awokado szkodzi?
Nie szkodzi zdrowym osobom w rozsądnej ilości. Szkodzić może nadmiar tłuszczu w diecie oraz przegrzewanie oleju nierafinowanego.
Czy można smażyć na oleju z awokado?
Tak, ma bardzo wysoką temperaturę dymienia, szczególnie rafinowany. Polskie zalecenia do smażenia wskazują jednak także oliwę z oliwek i rafinowany olej rzepakowy.
Czy olej z awokado jest lepszy od oliwy?
Ma podobny profil tłuszczów jednonienasyconych jak oliwa, więc trudno mówić o wyraźnej przewadze. Wybór zależy od smaku, ceny i tego, do czego go używasz.
Czy olej z awokado obniża cukier?
Przegląd badań wskazuje, że może poprawiać kontrolę glikemii i gospodarkę lipidową, ale skład zależy od odmiany, a autorzy zalecają dalsze badania. Nie zastępuje leczenia.
Czy olej z awokado jest z pestki?
Nie, wytłacza się go z miąższu owocu, który otacza pestkę.