Kalorie
ok. 25 kcal w 100 g
Na plus
To bardzo lekkie warzywo, które łatwo wkomponować w posiłki bez dokładania energii.
Czy kalafior jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy: kalafior jest bardzo lekki, ma błonnik, witaminę C i K oraz potas, więc warto jeść go regularnie, a ostrożność dotyczy głównie osób z niedoczynnością tarczycy, którym szkodzi duża ilość na surowo.
Kalafior to odmiana kapusty warzywnej, w której jadalna jest zwarta, mięsista róża z pędów kwiatowych. W Polsce uprawia się go od przełomu XVI i XVII wieku, a dziś trafia do zup kremów, zapiekanek, puree i surówek.
Wątpliwości budzą jego wzdymające działanie, zapach podczas gotowania i to, czy lepszy jest surowy, czy gotowany. Krótka odpowiedź brzmi: to warzywo godne zaufania, a wersja gotowana jest łagodniejsza dla brzucha i tarczycy, surowa zachowuje więcej witaminy C. Poniżej znajdziesz plusy, minusy i sposoby, by kalafior jeść z głową.
Spis treści
Kalafior: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład: kalafior jest bardzo mało kaloryczny, ma błonnik, witaminy i minerały. Na minus są goitrogeny, które u osób z niedoczynnością tarczycy mogą szkodzić, wzdymanie oraz utrata witamin przy zbyt długim gotowaniu.
Błonnik
ok. 2,4 g w 100 g
Na plus
Zwiększa uczucie sytości i pomaga w zaparciach, bo przyspiesza pasaż jelitowy.
Witaminy i minerały
C, K, B oraz potas
Na plus
Kalafior zawiera witaminy C, K i z grupy B, a także potas, wapń, magnez, żelazo i mangan.
Glukozynolany
związki warzyw kapustnych
Na plus
To prozdrowotne związki roślinne, badane w kontekście zdrowia. Są wiedzą z badań, a nie gwarancją ochrony przed chorobami.
Goitrogeny
więcej w surowym
Z umiarem
Substancje wolotwórcze zaburzają wchłanianie jodu. W surowym kalafiorze jest ich więcej, a gotowanie częściowo je usuwa.
Czas gotowania
ok. 5-7 minut
Z umiarem
Zbyt długo gotowany kalafior staje się wodnisty i traci smak oraz większość witamin.
Ile kalafiora dziennie i jak jeść z głową
- Jedz kalafior często i w różnych postaciach, bo Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca warzywa kapustne spożywać przez cały rok, surowe, kiszone i gotowane.
- Gotuj całe różyczki w wodzie około 5-7 minut, tak by były miękkie, ale jędrne, a drobno pokrojony kalafior do zupy potrzebuje krócej.
- Gotuj bez przykrycia, bo lotne związki łatwiej wtedy opuszczają garnek, co ma znaczenie dla tarczycy.
- Na surowo podawaj go jako chrupiącą przekąskę z hummusem lub w sałatkach, a przy diecie lekkostrawnej wybieraj gotowany albo pieczony.
- Łagodź wzdymanie przyprawami, takimi jak kminek, imbir, majeranek, oregano czy anyż.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kalafior
Kalafior szkodzi głównie osobom z niedoczynnością tarczycy, jeśli jedzą go w dużych ilościach na surowo. Ostrożność dotyczy też osób z chorobami przewodu pokarmowego i przyjmujących leki.
- Surowy kalafior w dużych ilościach może szkodzić osobom z niedoczynnością tarczycy, bo zawiera goitrogeny, a szczególnie ostrożne powinny być osoby z niedoborem jodu.
- Osoby przyjmujące leki lub z chorobami przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, po operacjach i w trakcie chemio- lub radioterapii powinny zwiększenie ilości warzyw kapustnych skonsultować z lekarzem i dietetykiem, bo zawarte w nich związki mogą wchodzić w interakcje z lekami.
- Warzywa kapustne, w tym kalafior, bywają wzdymające, a ich ciężkostrawność zależy od dodatków takich jak śmietana, tłuste mięso czy wędliny.
- Surowy kalafior trawi się wolniej, więc przy diecie lekkostrawnej szkodliwy bywa kalafior niedogotowany.
Porady
- Jeśli lubisz surowy kalafior, jedz go w sałatce z innymi warzywami, bo wymaga dokładnego przeżucia, co jest korzystne dla trawienia.
- Do kremu z kalafiora dodaj ziemniaki, seler, pietruszkę lub por, a jasne warzywa zachowają kolor zupy.
- Jeśli rzadko jadasz ryby i owoce morza, zadbaj o jod w diecie, zwłaszcza gdy często jesz surowe warzywa kapustne.
- Łącz surowy kalafior z posiłkiem z węglowodanami, np. ziemniakami, bo błonnik spowalnia ich wchłanianie.
Najczęstsze pytania
Czy kalafior jest zdrowy?
Tak, to warzywo godne polecenia. Jest bardzo mało kaloryczne, ma błonnik, witaminy i minerały, a ostrożność dotyczy głównie niedoczynności tarczycy i wrażliwego brzucha.
Czy surowy kalafior jest zdrowy?
Tak, jest jadalny i ma więcej witaminy C oraz folianów niż ugotowany. Duże ilości surowego powinny ograniczyć osoby z niedoczynnością tarczycy.
Czy gotowany kalafior jest zdrowy?
Tak, jest łatwiej strawny i zawiera mniej goitrogenów, ale po zbyt długim gotowaniu traci witaminy. Najlepiej gotować go krótko i bez przykrycia.
Czy kalafior jest zdrowy na jelita?
Błonnik przyspiesza pasaż jelitowy, co pomaga w zaparciach. U osób z wrażliwym jelitem kalafior może jednak wzdymać, wtedy lepszy jest gotowany w małych porcjach.
Czy kalafior jest zdrowy na wątrobę?
Brak wiarygodnych danych, że kalafior chroni wątrobę. Traktuj go jako zdrowy składnik zbilansowanej diety, a przy chorobie wątroby ustal jadłospis z lekarzem.
Czy kalafior szkodzi?
Zdrowej osobie w zwykłych ilościach nie szkodzi. Szkodliwy bywa surowy w dużych porcjach przy niedoczynności tarczycy oraz przy lekach, jeśli nagle zwiększysz ilość warzyw kapustnych.
