Witamina A
3296 µg w 100 g
Z umiarem
Dorosła kobieta potrzebuje około 600 µg witaminy A dziennie, a mężczyzna 700 µg, więc jedna porcja wątróbki pokrywa tę potrzebę z nawiązką.
Czy wątróbka jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: wątróbka drobiowa jest bardzo bogata w witaminy i żelazo, ale zawiera tyle witaminy A i cholesterolu, że lepiej jeść ją rzadko, a kobietom w ciąży w ogóle jej unikać.
Wątróbka to podrób, najczęściej drobiowa, czyli z kurczaka, ale też wołowa albo wieprzowa. Do dzisiaj kojarzy się z domowym obiadem u babci, usmażona z cebulką, i wielu osobom wciąż smakuje.
Z jednej strony to jeden z najbardziej skoncentrowanych produktów spożywczych pod względem witamin i żelaza. Z drugiej strony właśnie ta koncentracja sprawia, że nie jest produktem na każdy dzień. Poniżej liczby dla surowej wątróbki z kurczaka i zasady rozsądnego jedzenia.
Spis treści
Wątróbka: co jest na plus, a co na minus
Na plus wątróbka ma bardzo dużo żelaza, witamin z grupy B i kwasu foliowego, a na minus przez bardzo dużo witaminy A, cholesterol i puryny. Dlatego liczy się częstotliwość jedzenia.
Żelazo
8,99 mg w 100 g
Na plus
To bardzo dużo jak na produkt mięsny i dobry powód, by sięgać po wątróbkę raz na jakiś czas.
Witamina B12
16,58 µg w 100 g
Na plus
Taka ilość w jednej porcji to rzadkość wśród produktów spożywczych.
Kwas foliowy
588 µg w 100 g
Na plus
Wątróbka wyróżnia się też folianami, czyli witaminą z grupy B potrzebną w diecie każdego dnia.
Cholesterol
345 mg w 100 g
Z umiarem
Przy tym wątróbka jest chuda, bo ma tylko 4,83 g tłuszczu w 100 g i 119 kcal.
Puryny
dużo, jak w podrobach
Na minus
Dietetycy z NCEZ zalecają osobom z dną moczanową ograniczać podroby, bo zawierają dużo puryn.
Ile wątróbki dziennie i jak jeść z głową
- Jedz wątróbkę nie częściej niż raz w tygodniu: brytyjska służba zdrowia ostrzega, że częściej łatwo przekroczyć bezpieczną ilość witaminy A.
- Wybieraj mniejszą porcję, na przykład kilka sztuk do dania z warzywami, a nie pełny talerz samej wątróbki.
- Smaż ją krótko i na niewielkiej ilości tłuszczu albo duś z warzywami, bo wtedy zostaje delikatna i lekka.
- Jeśli co tydzień jesz wątróbkę, nie łącz jej z suplementami zawierającymi witaminę A.
Szkodliwość i przeciwwskazania: wątróbka
Wątróbka szkodzi głównie wtedy, gdy jest jej za dużo albo gdy ma ją jeść ktoś, kto powinien jej unikać. Najważniejsze są ciąża, dna moczanowa i długotrwałe nadmierne spożycie.
- Kobietom w ciąży wątróbka szkodzi, ponieważ zawiera dużo witaminy A, która może być szkodliwa dla dziecka, dlatego w ciąży należy jej unikać.
- Jedzenie wątróbki częściej niż raz w tygodniu szkodzi, bo można zjeść za dużo witaminy A, a średnio ponad 1,5 mg dziennie przez wiele lat może osłabiać kości.
- Osobom z dną moczanową wątróbka szkodzi, bo to podrób bogaty w puryny; w diecie przy tej chorobie zaleca się jego ograniczenie.
- Osoby z chorobami wątroby, nerek albo wysokim cholesterolem powinny zapytać lekarza, ile wątróbki mogą jeść, bo jest bogata w cholesterol i w witaminę A.
Porady
- Kupuj wątróbkę świeżą, o równym kolorze i bez nieprzyjemnego zapachu, i przygotuj ją najlepiej w dniu zakupu.
- Podawaj ją z warzywami, kaszą albo ziemniakami, aby danie było lżejsze i bardziej sycące.
- Zamiast pasztetów z wątróbką, które łatwo zjeść za dużo, upiecz własną wątróbkę w piekarniku i pokrój w plastry.
- Jeśli jesz wątróbkę regularnie, sprawdź etykiety multiwitamin: wiele z nich zawiera witaminę A.
Najczęstsze pytania
Czy wątróbka jest zdrowa?
Tak, jeśli jesz ją rzadko. Zawiera dużo żelaza, witamin z grupy B i kwasu foliowego, ale też bardzo dużo witaminy A i cholesterolu, więc nie jest to produkt na co dzień.
Czy wątróbka drobiowa jest zdrowa?
Tak, w umiarze. Surowa wątróbka z kurczaka ma 119 kcal w 100 g i niewiele tłuszczu, ale zalecenia ograniczają ją do jednego posiłku w tygodniu.
Czy wątróbka szkodzi?
Szkodzi w nadmiarze i kobietom w ciąży, bo zawiera bardzo dużo witaminy A. Ostrożne powinny być też osoby z dną moczanową, ponieważ to podrób z dużą ilością puryn.
Czy wątróbka z kurczaka jest zdrowa?
Wątróbka z kurczaka to podstawowy przykład, dla którego podajemy tu wartości: dużo żelaza, witamin z grupy B i witaminy A. Jedz ją raz w tygodniu lub rzadziej.
Czy wątróbka jest zdrowa w ciąży?
Nie. Zalecenia dla kobiet w ciąży mówią, żeby unikać wątróbki i produktów z wątróbką, ponieważ mają za dużo witaminy A, która może zaszkodzić dziecku.
Czy wątróbka jest zdrowa na wątrobę?
Nie ma dowodów, że jedzenie wątróbki wspiera pracę własnej wątroby. To po prostu pożywny podrób, który jemy z umiarem.
Czy wątróbka jest zdrowa dla osób starszych?
Starsi i osoby po menopauzie powinny uważać na nadmiar witaminy A, bo długotrwały nadmiar może osłabiać kości. Dla nich zalecane jest jedzenie wątróbki najwyżej raz w tygodniu, a najlepiej w mniejszej porcji.
