Skład grzybów
mało energii, błonnik
Na plus
Grzyby są niskoenergetyczne i zawierają błonnik, witaminy z grupy B, potas i selen. Ilości zależą od gatunku, a marynowanie może je zmienić.
Czy grzyby marynowane są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: marynowane grzyby zachowują część wartości grzybów, ale dochodzi marynata i sól, więc lepiej jeść je jako dodatek, a domowe słoiki robić z głową.
Grzyby marynowane to klasyka polskiego stołu: słoik z borowikami, maślakami czy opieńkami wyjmowany na święta, do kanapek i do zakąsek. Marynowanie to konserwowanie w kwaśnej mieszaninie zwanej marynatą, dzięki czemu grzyby mogą czekać na półce wiele miesięcy.
Wątpliwości są dwie. Po pierwsze, marynata kojarzy się z solą i kwasem, więc pytanie brzmi, ile zostaje z zalet grzybów. Po drugie, domowe przetwory bywają źródłem zatrucia, jeśli zrobi się je niedbale. Poniżej sprawdzamy, co jest dobre, a co trzeba kontrolować.
Spis treści
Grzyby marynowane: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają same grzyby, bo są niskoenergetyczne i dostarczają błonnika, a na minus sól z zalewy oraz kwestie bezpieczeństwa domowych przetworów.
Antyoksydanty
ergotioneina i glutation
Na plus
Grzyby jadalne zawierają związki o działaniu przeciwutleniającym: ergotioneinę i glutation. Nie wiemy, ile ich zostaje w słoiku po obróbce.
Sól
sprawdź na etykiecie
Z umiarem
Marynowane przetwory bywają solone, a populacje na całym świecie jedzą za dużo sodu. WHO zaleca dorosłym mniej niż 5 g soli dziennie.
Trawienie
ciężkostrawne dla niektórych
Z umiarem
Chityna w grzybach nie jest trawiona przez człowieka, więc u dzieci, seniorów i osób z dolegliwościami żołądkowymi grzyby mogą być zbyt ciężkostrawne.
Bezpieczeństwo przetworu
ryzyko przy domowych słoikach
Na minus
Najczęściej źródłem zatrucia jadem kiełbasianym są konserwy, także jarzynowe, często domowe. Wybrzuszone wieczko to sygnał, by nie otwierać.
Ile grzybów marynowanych dziennie i jak jeść z głową
- Jedz marynowane grzyby jako dodatek do kanapek, zakąsek i dań z kasz, a nie jako główne danie, bo zalewa przynosi sól.
- Przed podaniem możesz odsączyć grzyby i opłukać je krótko wodą, żeby zmniejszyć ilość soli z zalewy. Pilnuj przy tym łącznego limitu soli w ciągu dnia.
- Jednej obowiązującej porcji dziennej nie ma, więc traktuj marynowane grzyby jak dodatek, nie codzienną przekąskę.
- Do talerza dodaj świeże warzywa i kaszę, które dopełnią posiłek błonnikiem i witaminami.
Szkodliwość i przeciwwskazania: grzyby marynowane
Marynowane grzyby szkodzą przede wszystkim wtedy, gdy przetwór jest źle przygotowany lub przechowywany, a także osobom ograniczającym sól albo z wrażliwym żołądkiem i dzieciom.
- Domowe przetwory bywają przyczyną botulizmu, groźnego zatrucia jadem kiełbasianym. Wybrzuszone wieczko oznacza, że słoika nie wolno otwierać ani jeść, a objawy to nudności, wymioty, opadanie powiek i podwójne widzenie.
- Dzieciom do 12. roku życia nie rekomenduje się grzybów leśnych, więc marynowane maślaki czy borowiki nie są dla nich dobrym wyborem.
- Sól w zalewie szkodzi osobom z nadciśnieniem, bo WHO wiąże wysokie spożycie sodu z podwyższonym ciśnieniem i ryzykiem chorób serca.
- Osobom z chorobami żołądka i jelit grzyby marynowane szkodzą przez ciężkostrawność chityny, a seniorom mogą sprawiać kłopot trawienny.
- Grzyby leśne zbierane na własną rękę szkodzą także wtedy, gdy zostaną pomylone z trującymi, dlatego marynuj tylko te, które na pewno rozpoznajesz.
Porady
- Kupując słoik, sprawdź etykietę: lista składników powinna być krótka, a zawartość soli jak najmniejsza.
- Nie otwieraj słoików z wybrzuszonym wieczkiem ani przetworów, które wyglądają inaczej niż zwykle.
- Po otwarciu trzymaj słoik w lodówce i zjedz grzyby w rozsądnym terminie.
- Dla dzieci wybieraj grzyby hodowlane, takie jak pieczarki, w niewielkich ilościach i nie jako pierwszy pokarm.
Najczęstsze pytania
Czy grzyby marynowane są zdrowe?
Z umiarem. Grzyby mają błonnik i witaminy, ale marynata dodaje soli i zmienia ich wartość, więc to dodatek do posiłku, nie podstawa.
Czy grzyby marynowane są szkodliwe?
Same w sobie nie, jednak szkodliwy bywa źle zrobiony domowy przetwór, w którym może rozwinąć się bakteria wywołująca botulizm. Szkodzą też nadmiarem soli.
Czy marynowane grzyby można jeść codziennie?
Lepiej nie. Jednej obowiązującej porcji nie ma, a sól z zalewy zjada część dziennego limitu 5 g, więc jedz je okazjonalnie.
Czy marynowane grzyby są dla dzieci?
Grzyby leśne nie są rekomendowane dzieciom do 12. roku życia. Grzyby hodowlane można wprowadzać wcześniej, ale w małej ilości.
Jak rozpoznać zepsuty słoik z grzybami?
Jeśli wieczko jest wybrzuszone, konserwa na pewno nie nadaje się do jedzenia. Wyrzuć słoik, nawet jeśli grzyby wyglądają normalnie.
Czy marynowane grzyby mają witaminę D?
Grzyby mogą zawierać witaminę D, zwłaszcza gdy rosły na słońcu lub były naświetlane UV, ale w zwykłych grzybach hodowlanych jest jej mało, więc nie licz na nie w diecie.
