W skrócie Zdrowy z umiarem: żurek na wywarze warzywnym i zakwasie bywa sycącą zupą, ale kiełbasa, wędzonki, śmietana i gotowe koncentraty podnoszą ilość soli i tłuszczów nasyconych.
Żur, zwany też żurkiem lub białym barszczem, to tradycyjna polska zupa na zakwasie z chleba lub mąki, o lekko kwaśnym smaku, jadana na co dzień i na Wielkanoc. Zakwas łączy się z wywarem warzywnym, mięsno-warzywnym lub mięsnym.
Wątpliwości budzą dodatki: kiełbasa, boczek, śmietana i jajko, a także sól. Dlatego ocena zależy mniej od samego zakwasu, a bardziej od tego, na czym i z czym żurek ugotujesz.
Spis treści
Na plus liczy się zakwas i możliwość ugotowania żurku na wywarze warzywnym, bez mięsa. Na minus ciężar mają sól oraz tłuszcz z kiełbasy i boczku, zwłaszcza w wersjach z koncentratów i półproduktów.
fermentacja mąki
Na plus
Zakwas powstaje przez fermentację mąki żytniej lub pszennej pod wpływem własnej mikroflory i zawiera kwas mlekowy. W literaturze kwasowi mlekowemu i bakteriom fermentacji mlekowej przypisuje się pozytywne działanie na przewód pokarmowy.
wersja postna bez mięsa
Na plus
Żurek można ugotować na wywarze warzywnym, a wersja postna, wigilijna, powstaje z wywaru grzybowego i warzywnego. To prostszy wybór niż zupa na tłustym mięsie.
norma 5-6 g na dobę
Na minus
Spożycie soli nie powinno przekraczać 5-6 g na dobę, a w Polsce przekracza zalecane normy 2-krotnie. Zupa z wędzonką, kiełbasą i koncentratem szybko dokłada kolejne gramy.
boczek, kiełbasa, śmietana
Na minus
Żurek podaje się z kiełbasą, jajkiem, okraszonymi ziemniakami i zabiela śmietaną. Tłuszcze nasycone z takich dodatków nie powinny przekraczać 10% energii z diety.
ukryta sól
Z umiarem
Kostki rosołowe, gotowe sosy i zupy oraz produkty wędzone należą do rzeczy, których zakupy warto ograniczać ze względu na sól.
Żurek szkodzi przede wszystkim przy nadciśnieniu i chorobach serca, gdy jest solony i podawany z wędzonkami. Ostrożność dotyczy też osób z celiakią oraz dzieci, które nie powinny przyzwyczajać się do słonego smaku.
Jest zdrowy z umiarem. Zakwas i wywar warzywny to plusy, ale sól, kiełbasa, boczek i śmietana mogą zepsuć bilans.
Zakwas zawiera kwas mlekowy i bakterie fermentacji mlekowej, którym przypisuje się korzystne działanie na przewód pokarmowy. Przy chorobach jelit zapytaj lekarza lub dietetyka.
Żur może oznaczać zupę albo sam zakwas. Zakwas jest produktem fermentacji, a o zdrowotności zupy decydują dodatki.
Zalecenia żywieniowe nie wyróżniają żurku w chorobach wątroby. Przy takiej diagnozie jadłospis ustal z lekarzem prowadzącym.
Zdrowym osobom w rozsądnej porcji nie szkodzi. Szkodzić może solony żurek z wędzonkami przy nadciśnieniu, a zakwas na mące żytniej lub pszennej osobom z celiakią.
Tak, w znaczeniu zupy na zakwasie z chleba lub mąki nazwy żur, żurek i biały barszcz można stosować wymiennie, choć regionalnie różnią się składem.
Adres e-mail
Ostatnia aktualizacja: