Energia
49 kcal w 100 g
Na plus
To mało, bo do tego dochodzi około 4 g węglowodanów i 1 g tłuszczu w 100 g, a grzyby w ogóle nie zawierają cholesterolu.
Czy podgrzybki są zdrowe?
W skrócie Zdrowe z umiarem: podgrzybki są niskokaloryczne i wartościowe, ale to grzyby leśne, które trzeba zawsze obrobić termicznie, bo na surowo są trujące, a nie każdy dobrze je trawi.
Podgrzybek, czyli podgrzyb brunatny, to jadalny grzyb leśny uważany za jeden z cenniejszych. Jest pospolity w Europie, rośnie w lasach iglastych i mieszanych, najczęściej pod sosną i świerkiem, a owocniki tworzy od lata do późnej jesieni. Nadaje się do zup, sosów i do marynowania.
Grzybobranie to tradycja wielu rodzin, ale pytanie o zdrowie ma dwie strony. Z jednej chodzi o skład, czyli mało kalorii i sporo wartościowych składników, z drugiej o bezpieczeństwo: obróbkę, pomyłki w rozpoznaniu i strawność. Rozbieramy to po kolei.
Spis treści
Podgrzybki: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa skład: mało kalorii, białko roślinne i możliwość wytworzenia witaminy D. Na minus wypadają bezpieczeństwo zbiorów i strawność, więc werdykt brzmi: tak, ale z głową i po dobrej obróbce.
Białko
4 g w 100 g
Na plus
Niektóre grzyby leśne mają więcej białka niż pieczarka czy boczniak, ale przyswajalność tego białka może być mniejsza, więc grzyby nie powinny być jego podstawowym źródłem w posiłkach.
Witamina D
zależy od nasłonecznienia
Na plus
Grzyby rosnące w lesie i na łąkach wystawione na słońce mogą wytworzyć istotne ilości witaminy D, a jej ilość zależy m.in. od pory dnia, pory roku i warunków pogodowych.
Obróbka cieplna
surowy jest trujący
Na minus
Podgrzyb brunatny w stanie surowym jest trujący. Istnieje grupa grzybów trujących na surowo, a jadalnych po obróbce termicznej.
Strawność
może być ciężkostrawny
Z umiarem
Chityna, której organizm nie trawi, może powodować dłuższe zaleganie jedzenia w przewodzie pokarmowym, zwłaszcza u dzieci, seniorów i osób z dolegliwościami żołądkowymi.
Ryzyko pomyłki
90% śmiertelnych zatruć: muchomory
Na minus
Młode podgrzyby brunatne można pomylić z goryczakiem żółciowym, a pomyłka z gatunkami trującymi bywa tragiczna w skutkach.
Ile podgrzybków dziennie i jak jeść z głową
- Jedz podgrzybki jako dodatek do dania, na przykład do zupy grzybowej, risotto czy pierogów z kapustą, a nie jako główne źródło białka.
- Zawsze poddawaj je obróbce cieplnej, bo surowy podgrzyb brunatny jest trujący.
- Zbieraj tylko grzyby dobrze znane, które potrafisz odróżnić od podobnych trujących, a przy wątpliwościach zostaw je w lesie.
- Podgrzybki kupisz też suszone lub marynowane, ale to inne produkty niż świeże, więc zwróć uwagę na etykietę.
Szkodliwość i przeciwwskazania: podgrzybki
Podgrzybki szkodzą przede wszystkim wtedy, gdy zostaną zjedzone na surowo, pomylone z trującym gatunkiem albo podane dzieciom i osobom z wrażliwym żołądkiem. Dla zdrowych dorosłych dobrze obrobione i sprawdzone są bezpieczne.
- Dzieciom do 12 roku życia grzybów leśnych nie rekomenduje się prewencyjnie, bo pomyłka w rozpoznaniu zebranych okazów może mieć bardzo ciężki przebieg.
- Osobom z dolegliwościami żołądkowymi i seniorom podgrzybki mogą szkodzić jako ciężkostrawne, bo zawierają chitynę, która nie jest trawiona.
- Około 90% śmiertelnych zatruć grzybami w Polsce powodują dwa gatunki muchomorów, a nie ma prostego i niezawodnego sposobu rozpoznawania trujących grzybów.
- Szkodliwe jest zaufanie mitom: srebrna łyżeczka czy cebula w garnku nie wykryją trującego grzyba.
Porady
- Nie zbieraj grzybów, jeśli masz wątpliwości, bo jedyny sposób na uniknięcie zatrucia to zbieranie wyłącznie grzybów jadalnych dobrze znanych.
- Kupuj podgrzybki od zaufanego sprzedawcy, a suszone lub marynowane sprawdzaj na etykiecie.
- Traktuj grzybobranie też jako spacer na świeżym powietrzu, bo regularny ruch ma własne korzyści zdrowotne.
Najczęstsze pytania
Czy podgrzybki są zdrowe?
Tak, jako dodatek do posiłku. Są niskoenergetyczne i zawierają białko roślinne, ale muszą być dobrze obrobione i pewnie rozpoznane.
Czy podgrzybki szkodzą?
Dobrze obrobione podgrzybki nie szkodzą zdrowym dorosłym. Szkodliwe są surowe, pomylone z trującymi gatunkami albo podane małym dzieciom.
Czy podgrzybki zawierają cholesterol?
Nie. Grzyby w ogóle nie zawierają cholesterolu i są niskoenergetyczne w porównaniu z większością warzyw.
Z czym można pomylić podgrzybka?
Młode podgrzyby brunatne można pomylić z goryczakiem żółciowym, a starsze z piaskowcem kasztanowatym. Dlatego zbieraj tylko wtedy, gdy masz pewność.
Kiedy rosną podgrzybki?
Owocniki tworzą od lata do późnej jesieni, w lasach iglastych i mieszanych, najczęściej pod sosną i świerkiem.
