Czy pasztetowa jest zdrowa?

W skrócie Okazjonalnie: pasztetowa to wędlina podrobowa z dużą ilością tłuszczu i soli, a mięso przetworzone najlepiej ograniczać, więc traktuj ją jako dodatek od święta, a nie codzienną kanapkę.

Pasztetowa, zwana też kiszką pasztetową albo wątrobianką, to parzona lub gotowana wędlina z mielonych podrobów, głównie wątroby, skórek i tłuszczu, doprawiona solą, pieprzem, cebulą i majerankiem. Zwykle jada się ją na zimno, rozsmarowaną na pieczywie, ale istnieją też przepisy na wątrobianki podawane na gorąco, pieczone albo podsmażane.

Wątpliwości biorą się stąd, że w sklepowych wersjach trafia do niej sporo tłuszczu, mięsa oddzielonego mechanicznie i dodatków, a mięso przetworzone to kategoria, którą dietetycy radzą ograniczać. Produkt o podobnym składzie, ale pakowany w słoiki lub konserwy, nazywa się w Polsce pasztetem i opisujemy go osobno.

Spis treści

Pasztetowa: co jest na plus, a co na minus

Na minus przeważają tłuszcz, sól i status mięsa przetworzonego, na plus zostaje to, że mięso jest źródłem białka, żelaza i cynku. Ostateczna ocena zależy od udziału mięsa w składzie, wielkości porcji i tego, jak często ją jesz.

Skład

podroby, tłuszcz, skórki

Z umiarem

Pasztetowa to mielone podroby, skórki wieprzowe lub drobiowe i tłuszcz, a w sklepowych wersjach bywa w niej także mięso oddzielone mechanicznie, kasza manna i białko sojowe. Skład różni się mocno między wyrobami, więc czytaj etykietę.

Mięso przetworzone

limit 500 g tygodniowo

Na minus

Polskie wytyczne rekomendują ograniczenie spożycia mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo. Jako przetwór mięsny pasztetowa wlicza się do tej puli.

Sól

sporo, zależy od wyrobu

Na minus

Spożycie soli nie powinno przekraczać 5-6 g na dobę, czyli jednej płaskiej łyżeczki od herbaty, a ograniczać radzi się przede wszystkim produkty przetworzone i konserwowane. Pasztetowa jest solona, więc łatwo dołożyć sobie soli bez dosalania.

Tłuszcz nasycony

dużo, głównie wieprzowy

Na minus

W składzie wymienia się tłuszcz wieprzowy, a mięso i jego przetwory należą do źródeł kwasów tłuszczowych nasyconych. Nasycone kwasy tłuszczowe nie powinny przekraczać 10% energii diety.

Białko i żelazo

zależy od udziału mięsa

Z umiarem

Mięso jest źródłem białka oraz dobrze przyswajalnego żelaza i cynku. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zauważa jednak, że pasztety bywają ubogie w mięso, a bogate w mięso oddzielone mechanicznie.

Dodatki

peklowanie, wzmacniacze smaku

Z umiarem

Do wędlin dodaje się m.in. azotany i azotyny, glutaminian sodu, fosforany i zagęstniki: część zabezpiecza przed bakteriami, inne poprawiają smak, barwę i wydajność. Na liście składu pasztetowej mogą pojawić się też emulgatory i aromaty.

Ile pasztetowej dziennie i jak jeść z głową

  1. Jedz pasztetową okazjonalnie, a nie na co dzień: polskie wytyczne ograniczają mięso czerwone i przetworzone łącznie do 500 g tygodniowo i zalecają co najmniej jeden dzień w tygodniu bez mięsa.
  2. Smaruj cienką warstwę i dokładaj dużo surowych warzyw, na przykład ogórka, rzodkiewki i pomidora, żeby kanapka nie opierała się wyłącznie na wędlinie.
  3. Wybieraj pieczywo razowe lub pełnoziarniste, bo jest znacznie bogatsze w witaminy, składniki mineralne i błonnik niż białe.
  4. Częściej niż po pasztetową sięgaj po drób, rośliny strączkowe i ryby: zastępowanie czerwonego mięsa takimi produktami zaleca Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej.

Szkodliwość i przeciwwskazania: pasztetowa

Pasztetowa szkodzi przede wszystkim wtedy, gdy jest jedzona codziennie i w dużych ilościach, a także osobom, które muszą pilnować soli, tłuszczu nasyconego albo glutenu. W ciąży i przy chorobach warto dodatkowo zapytać lekarza o wędliny.

Porady

Najczęstsze pytania

Czy pasztetowa jest zdrowa?

Raczej okazjonalnie. To wędlina podrobowa z tłuszczem i solą, a mięso przetworzone najlepiej ograniczać do niewielkich ilości.

Czy pasztetowa szkodzi?

Jedzona od czasu do czasu zwykle nie, ale regularne duże porcje mięsa przetworzonego wiąże się w badaniach z większym ryzykiem chorób serca i raka jelita grubego. Najwięcej powodów do ostrożności mają osoby z nadciśnieniem, celiakią i podwyższonym cholesterolem.

Z czego robi się pasztetową?

Z mielonych podrobów, głównie wątroby, oraz skórek i tłuszczu, z dodatkiem soli, cebuli, majeranku i innych przypraw. W tańszych wyrobach dochodzi mięso oddzielone mechanicznie, kasza manna i białko sojowe.

Czy pasztetowa ma gluten?

Często tak, bo jako wypełniacz stosuje się kaszę mannę lub bułkę. Przy celiakii wybieraj tylko wyrób z oznaczeniem bezglutenowy.

Czym pasztetowa różni się od pasztetu?

Pasztetowa to parzona lub gotowana wędlina w osłonce, a wyroby o podobnym składzie, ale pakowane w słoiki lub konserwy, nazywa się w Polsce pasztetami.

Ile pasztetowej można jeść?

Osobnego limitu nie ma, ale polskie wytyczne ograniczają mięso czerwone i przetworzone łącznie do 500 g tygodniowo. Pasztetowa wlicza się do tej puli razem z innymi wędlinami.

Inne produkty

Wszystkie produkty