Białko
6,39-7,60 g w 100 g
Na plus
Bób dostarcza białka roślinnego, dlatego bywa traktowany jako zamiennik części mięsa w daniu.
Czy bób jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: bób dostarcza białka, kwasu foliowego i błonnika oraz syci, ale wzdyma, po ugotowaniu ma wysoki indeks glikemiczny i bywa groźny przy fawizmie lub dnie moczanowej.
Bób to nasiona bobu, rośliny strączkowej jadanej na ciepło jako sezonowa przekąska albo dodatek do dań. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca częściowo zastępować mięso nasionami roślin strączkowych, a bób należy do tej grupy.
Wątpliwości dotyczą trawienia i bezpieczeństwa: bób powoduje wzdęcia, zawiera puryny, a u osób z dziedziczną chorobą krwinek czerwonych może wywołać groźną anemię. Poniżej sprawdzamy, komu służy, a komu lepiej go nie podawać.
Spis treści
Bób: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają białko, kwas foliowy i sytość, a na minus wzdęcia, wysoki indeks glikemiczny gotowanego bobu i przeciwwskazania zdrowotne. Poniżej najważniejsze cechy, które decydują o ocenie tej strączkowej przekąski.
Kwas foliowy
423 mikrogramy w 100 g
Na plus
Kwas foliowy bierze udział w rozwoju nowych komórek, dlatego jest szczególnie ważny w ciąży.
Kalorie
około 110 kcal w 100 g
Na plus
Niewielka ilość tłuszczu i rozpuszczalny błonnik sprawiają, że bób syci i bywa uwzględniany w diecie odchudzającej.
Indeks glikemiczny
wysoki, 80 po ugotowaniu
Na minus
Dla porównania surowy bób ma indeks 40, a gotowany stanowi dla chorej trzustki duże obciążenie.
Puryny
obecne w bobie
Na minus
Kwas moczowy to końcowy produkt przemiany puryn, które występują między innymi w bobie, dlatego dna moczanowa jest przeciwwskazaniem.
Oligosacharydy
wzdęcia i gazy
Z umiarem
Nie są trawione ani rozkładane przez bakterie jelitowe i powodują wzdęcia, ale odpowiednie gotowanie ziaren zmniejsza kłopoty.
Ile bobu dziennie i jak jeść z głową
- Jedz bób gotowany i w umiarkowanych ilościach: obróbka cieplna zwykle czyni go łatwiej strawnym, a duże ilości surowego mogą powodować wzdęcia i bóle brzucha.
- Młode ziarna gotuj około 15 minut, starsze nawet 30 minut, pod przykryciem, aż zmiękną.
- Bób możesz ugotować na parze lub w lekko osolonej wodzie; tradycyjne gotowanie powoduje utratę około 40 procent zawartych w nim witamin i minerałów.
- Łącz bób z produktami zbożowymi i orzechami, bo białka strączków, zbóż i orzechów uzupełniają się pod względem aminokwasów.
Szkodliwość i przeciwwskazania: bób
Bób szkodzi przede wszystkim osobom z fawizmem i dną moczanową; ostrożność dotyczy też cukrzycy, wrażliwych jelit oraz osób przyjmujących leki z lewodopą.
- Fawizm to dziedziczna choroba, w której nawet niewielka ilość bobu, a czasem sam jego pyłek, może wywołać zagrażającą życiu anemię. W Polsce na to schorzenie cierpi 1 na 1000 osób.
- Przy dnie moczanowej bób jest szkodliwy, bo zawiera puryny, z których powstaje kwas moczowy; u części chorych może to prowadzić do kamicy nerkowej.
- Osoby z chorobą Parkinsona przyjmujące lewodopę powinny skonsultować jedzenie bobu z lekarzem, bo bób może znacząco zwiększać stężenie leku we krwi.
- Cukrzyca, także ciążowa: gotowany bób ma wysoki indeks glikemiczny, więc diabetycy powinni ograniczyć jego spożycie.
- Wrażliwe jelita: bób powoduje wzdęcia i nadmierną fermentację, dlatego osoby z problemami układu pokarmowego powinny go unikać.
Porady
- Wybieraj ziarna intensywnie zielone, bez plam, o świeżym zapachu i gładkiej skórce, a przed gotowaniem opłucz je zimną wodą.
- Przy wrażliwym brzuchu zalej bób bardzo gorącą wodą i odstaw na godzinę, potem wylej wodę i ugotuj go ponownie w nowej.
- Dopraw koprem albo czosnkiem, a sól dodaj tylko szczyptę.
- W skórce młodego bobu znajduje się najwięcej witamin, więc młodych ziaren nie trzeba obierać.
Najczęstsze pytania
Czy bób jest zdrowy?
Tak, jeśli nie masz przeciwwskazań: dostarcza białka, kwasu foliowego i błonnika oraz syci. Jedz go w umiarkowanych ilościach i dobrze ugotowanego.
Czy bób szkodzi?
Szkodzi osobom z fawizmem i dną moczanową, a u wrażliwych jelit powoduje wzdęcia. Zachowaj ostrożność przy cukrzycy i lekach z lewodopą.
Czy bób jest zdrowy dla cukrzyków?
Z ostrożnością: gotowany bób ma wysoki indeks glikemiczny, więc osoby z cukrzycą powinny ograniczyć porcje i omówić je z lekarzem lub dietetykiem.
Czy bób jest zdrowy na wątrobę?
Nie ma podstaw, by obiecywać taki efekt. Przy chorobach wątroby ustal dietę z lekarzem.
Czy bób jest zdrowy na jelita?
Bywa kłopotliwy: oligosacharydy powodują wzdęcia i gazy. Zacznij od małej porcji i dobrze go ugotuj.
Czy można jeść bób na surowo?
Młode ziarna można jeść prosto ze strąków, ale większe ilości surowego bobu mogą powodować wzdęcia i bóle brzucha.
