Kefir i maślanka
żywe kultury bakterii
Na plus
Kefir uważa się za produkt probiotyczny, a napoje fermentowane są łatwiej trawione i wskazane dla osób z niezaawansowaną nietolerancją laktozy.
Czy chłodnik jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: chłodnik to lekka, bezmięsna zupa z warzyw, zieleniny i fermentowanego nabiału, ale pilnuj soli i dodatków, a przy chorobach nerek zapytaj lekarza o buraki.
Chłodnik to zupa podawana na zimno, najczęściej poniżej temperatury pokojowej, często ze zmiksowanych lub starkowanych warzyw. W polskiej kuchni najbardziej znany jest chłodnik litewski z botwiny albo buraków i kefiru, obok niego popularny jest chłodnik ogórkowy z maślanką.
Oceniamy tu wersję domową z warzyw i fermentowanego nabiału, bo gotowy produkt ze sklepu trzeba sprawdzić na etykiecie. Najczęstsze pytania dotyczą soli, buraków i tego, czy taka zupa może być pełnym posiłkiem.
Spis treści
Chłodnik: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają warzywa, zielenina i fermentowany nabiał, a do tego lekka forma zupy na zimno. Na minus sól, szczawiany z buraków i dodatki, które mogą zwiększać kaloryczność. Wynik zależy więc od przepisu.
Burak i botwina
348 mg potasu w 100 g
Na plus
Burak ćwikłowy jest tanim źródłem składników, w tym potasu, witaminy C i barwników, a w chłodniku używa się go razem z botwiną.
Szczawiany
kwas szczawiowy w burakach
Z umiarem
Korzeń buraka zawiera kwasy jabłkowy, cytrynowy, winny i szczawiowy, więc osoby z chorobami nerek powinny omówić ilość z lekarzem.
Sól
limit soli 5 g dziennie
Z umiarem
Doprawianie solą jest łatwe do przesady, a jej nadmiar wiąże się z nadciśnieniem tętniczym, więc wliczaj ją do puli z całego jadłospisu.
Zielenina i warzywa
dużo koperku i szczypiorku
Na plus
Przepisy zalecają dużą ilość zieleniny oraz świeżych dodatków, takich jak rzodkiewki czy ogórki, co podnosi udział warzyw w posiłku.
Temperatura
schłodzony poniżej 14 °C
Na plus
To zupa na zimno, więc dobrze sprawdza się w upalne dni, a chłodny nabiał i warzywa nadają jej orzeźwiający smak.
Ile chłodnika dziennie i jak jeść z głową
- Jedz chłodnik jako lekki obiad lub kolację, a z gotowanymi ziemniakami zrobisz z niego pożywne, bezmięsne danie główne.
- Bazę przygotuj na dobrze schłodzonym kefirze, maślance lub jogurcie, bo o to w chłodniku chodzi.
- Dosypuj dużo zieleniny, takiej jak koperek, szczypiorek czy mięta, i dodaj rzodkiewki.
- Solą doprawiaj oszczędnie i pamiętaj o dziennej puli soli z całego jadłospisu.
- Jeśli chcesz bardziej sycącej zupy, dodaj ugotowane jajko.
Szkodliwość i przeciwwskazania: chłodnik
Chłodnik szkodzi rzadko, ale nie wszystkim pasuje. Uważać powinny osoby z chorobami nerek, nadciśnieniem i silną nietolerancją laktozy oraz ci, którzy zostawiają zupę w cieple.
- Przy chorobach nerek zapytaj lekarza o buraki, bo zawierają kwas szczawiowy i dość dużo potasu.
- Przy nadciśnieniu szkodzi nadmiar soli, więc nie dosalaj chłodnika i uważaj na solone dodatki.
- Przy nietolerancji laktozy fermentowany nabiał bywa lepiej znoszony niż mleko, ale gdy objawy są silne, wybierz bazę bez laktozy.
- Chłodnik ma być podawany schłodzony, więc nie zostawiaj go długo w cieple, bo jak każde danie z nabiałem może się zepsuć.
Porady
- Sok z cytryny dodaj pod koniec gotowania botwiny, bo pomaga zachować intensywnie różowy kolor zupy.
- Do kefiru i maślanki dodaj tylko odrobinę cukru lub miodu, na przykład ćwiartkę albo połowę łyżeczki, żeby złagodzić kwaskowy posmak.
- Schłódź kefir, jogurt lub maślankę przed przyrządzeniem zupy, żeby chłodnik od razu był zimny.
- Wybieraj kefir z żywymi kulturami bakterii, bo taki jest uważany za probiotyk.
Najczęstsze pytania
Czy chłodnik jest zdrowy?
Tak, w wersji domowej to lekka zupa z warzyw i nabiału fermentowanego. Zdrowy z umiarem, bo trzeba kontrolować sól i tłuste dodatki.
Czy chłodnik szkodzi?
Zdrowym osobom zwykle nie. Szkodzić może przy chorobach nerek (buraki), nadciśnieniu (sól) oraz gdy zupa dłużej stoi w cieple.
Czy chłodnik może być obiadem?
Tak, szczególnie chłodnik ogórkowy podany z ziemniakami to pożywne, bezmięsne danie główne.
Czy w chłodniku są probiotyki?
Jeśli bazą jest kefir z żywymi kulturami bakterii, to tak, bo kefir uważa się za produkt probiotyczny.
Z czego robi się chłodnik?
Najczęściej z botwiny lub buraków albo ogórków, kefiru lub maślanki, rzodkiewki i sporej ilości koperku oraz szczypiorku.
