Tłuszcz i kalorie
bardzo kaloryczny dodatek
Na minus
Tłuszcz dostarcza znacznych ilości kalorii niezależnie od rodzaju, a zbyt duża jego ilość zwiększa ryzyko nadwagi, miażdżycy i chorób serca.
Czy skwarki są zdrowe?
W skrócie Okazjonalnie: skwarki to wytopiony tłuszcz zwierzęcy z kawałkami mięsa, bogaty w kalorie i tłuszcze nasycone, a często także słony, więc lepiej traktować je jako okrasę od święta niż stały dodatek.
Skwarki to pozostałość po wytopie tłuszczów zwierzęcych, głównie smalcu. Zależnie od surowca zawierają pewne ilości mięsa i tłuszczu, a robi się je ze świeżej, wędzonej albo solonej słoniny oraz z wędzonek, głównie boczku.
Jemy je z ziemniakami, pierogami i mięsami albo dodajemy do ciast. Dlatego pytanie o zdrowotność skwarków to w gruncie rzeczy pytanie o tłuszcz zwierzęcy, sól i ilość, jaką ląduje na talerzu.
Spis treści
Skwarki: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają tłuszcz nasycony, kalorie i sól, a na plus niewielka rola skwarków w daniu: to okrasa, nie danie główne. Im rzadziej i w mniejszej ilości, tym lepiej.
Tłuszcze nasycone
dużo, zwłaszcza z boczku
Na minus
Wieprzowina jest zazwyczaj bogata w tłuszcze nasycone, a boczek zawiera najwięcej tłuszczu z przetworów mięsnych.
Cholesterol
wysoki w przetworach z boczku
Na minus
Boczek ma wysoką zawartość cholesterolu i tłuszczów nasyconych, a skwarki robione z boczku odziedziczą te cechy, choć dokładny skład zależy od surowca.
Sól
zależy od słoniny i wędzonki
Z umiarem
Skwarki bywają robione ze słoniny solonej albo wędzonek, a maksymalne dzienne spożycie soli ze wszystkich produktów to 5 g, czyli płaska łyżeczka do herbaty.
Mięso przetworzone
limit 500 g tygodniowo
Z umiarem
Mięso poddane soleniu, wędzeniu lub peklowaniu zalicza się do przetworzonego, a polskie wytyczne ograniczają mięso czerwone i przetworzone łącznie do 500 g tygodniowo.
Rola w daniu
okrasa, nie danie
Z umiarem
Skwarki wykorzystuje się jako dodatek smakowy do mięs, ciast, ziemniaków i innych dań, więc ich ilość w porcji może być niewielka, jeśli jej pilnujesz.
Ile skwarków dziennie i jak jeść z głową
- Używaj skwarków jako okrasy w małej ilości, a nie jako głównego składnika talerza.
- Pamiętaj, że razem ze skwarkami na talerzu ląduje wytopiony tłuszcz, a kwasy tłuszczowe nasycone powinny stanowić mniej niż 10% energii z całej diety.
- Skwarki z boczku lub innych wędzonek wlicz do tygodniowego limitu mięsa czerwonego i przetworzonego.
- Do okrasy wybieraj olej roślinny albo oliwę zamiast kolejnej porcji tłuszczu zwierzęcego, bo oleje rzepakowy i oliwa należą do zalecanych źródeł tłuszczu.
- Podawaj skwarki do dań z dużą ilością warzyw, kasz albo roślin strączkowych, a nie do kolejnej porcji mięsa.
Szkodliwość i przeciwwskazania: skwarki
Skwarki szkodzą głównie wtedy, gdy jemy je często i w dużych ilościach. Największą ostrożność powinny zachować osoby z podwyższonym cholesterolem, chorobami serca, nadciśnieniem i nadwagą.
- Skwarki szkodzą osobom z wysokim cholesterolem, bo tłuszcze nasycone z mięsa i jego przetworów mogą podnosić jego poziom.
- Przy nadciśnieniu i chorobach serca szkodliwa bywa sól ze skwarków ze słoniny solonej i wędzonek, bo nadmiar soli prowadzi do nadciśnienia, udaru i zawału serca.
- Nadwadze i otyłości szkodzi sama kaloryczność, bo tłuszcz dostarcza znacznych ilości kalorii niezależnie od rodzaju.
- Skwarki z wędzonego boczku to produkt z mięsa przetworzonego, którego wysokie spożycie wiązano w badaniach z częstszym rakiem jelita grubego i żołądka, więc szkodzi ich regularne jedzenie.
Porady
- Kupując gotowe skwarki, czytaj skład: mogą powstawać ze słoniny świeżej, wędzonej lub solonej albo z boczku, a od tego zależy ilość soli.
- Pierogi, kluski i ziemniaki okraś podsmażoną cebulą na oleju rzepakowym, a skwarki zostaw na szczególne okazje.
- Skwarki łączone z ziemniakami zjedz z surówką, bo zalecenia stawiają na więcej warzyw zamiast tłustego mięsa.
Najczęstsze pytania
Czy skwarki są zdrowe?
Nie na co dzień. To tłuszcz zwierzęcy z dużą liczbą kalorii, często także słony, więc najlepiej jeść je rzadko i w małej ilości.
Czy skwarki są szkodliwe?
Szkodzą przy częstym jedzeniu, zwłaszcza osobom z wysokim cholesterolem, nadciśnieniem i nadwagą. Łyżka skwarków do świątecznych pierogów nie zmienia całej diety.
Z czego robi się skwarki?
To pozostałość po wytopie tłuszczów zwierzęcych, głównie smalcu, robiona ze słoniny świeżej, wędzonej lub solonej oraz z wędzonek, głównie boczku.
Ile skwarków można zjeść?
Nie ma jednej liczby, więc traktuj skwarki jako okrasę. Mięso czerwone i przetworzone razem warto ograniczyć do 500 g tygodniowo, a skwarki z boczku się do tego wliczają.
Czy skwarki mają dużo cholesterolu?
Boczek należy do przetworów mięsnych z największą ilością tłuszczu, wysoką zawartością cholesterolu i tłuszczów nasyconych, więc skwarki z niego również.
Czym zastąpić skwarki?
Cebulą podsmażoną na oleju rzepakowym lub oliwie, która da okrasę bez tłuszczu zwierzęcego.
