Cukry
bardzo dużo, 47 g w 100 g
Na minus
Odpowiada to prawie całemu dziennemu limitowi cukrów wolnych, który dla mało aktywnej osoby dorosłej wynosi 56 g. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wiąże nadmiar dodanego cukru z otyłością i cukrzycą.
Czy kajmak jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: kajmak to głównie cukier, bo w 100 g typowej masy kajmakowej jest 47 g cukrów, więc pasuje do świątecznego mazurka, a nie do codziennej kanapki.
W polskiej kuchni kajmak to bardzo słodka, gęsta masa z mleka albo śmietanki gotowanych z cukrem. Powstaje też z puszki słodzonego mleka skondensowanego, gotowanej przez 3-4 godziny. Używa się go do mazurków, wafli i ciastek. Tę samą nazwę nosi też bałkański wyrób z mleka bawolego i słodkiej śmietany, ale tu mowa o słodkiej masie.
Wątpliwości dotyczą przede wszystkim cukru. Poniższe wartości pochodzą z etykiety jednej ze sklepowych mas kajmakowych, a domowy kajmak z mleka i cukru ma podobny charakter.
Spis treści
Kajmak: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa cukier i kalorie, a na plus jest niewiele: mało soli i umiarkowana ilość tłuszczu. Jako dodatek do ciasta kajmak sprawdza się, ale jako codzienne smarowidło nie.
Kalorie
287 kcal w 100 g
Z umiarem
Energii jest sporo, ale to głównie zasługa cukru, a nie tłuszczu. Porcja w kilka łyżeczek to wciąż zauważalny dodatek do dziennego bilansu.
Tłuszcz
5,5 g w 100 g
Z umiarem
Tłuszczów nasyconych jest 2,6 g w 100 g. Na etykiecie widać olej palmowy, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca ograniczać tłuszcze nasycone.
Sól
0,14 g w 100 g
Na plus
Soli jest bardzo mało, więc kajmak nie obciąża diety pod tym względem.
Białko
5,8 g w 100 g
Z umiarem
Białko pochodzi z mleka w proszku. To jednak za mało, by uznać kajmak za produkt wartościowy odżywczo.
Skład
prosty, krótka lista
Z umiarem
Na etykiecie: cukier, woda, mleko w proszku odtłuszczone, olej palmowy i lecytyna sojowa jako emulgator. Krótka lista, ale cukier stoi na pierwszym miejscu.
Ile kajmaku dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj kajmak jako dodatek na święta lub od święta, a nie jako smarowidło na każdy dzień.
- Kładź cienką warstwę: 100 g kajmaku to prawie cały dzienny limit cukrów wolnych.
- Do ciast wybieraj przepisy, w których kajmak jest tylko przekładką, a nie połową masy.
- Na co dzień zamiast kajmaku sięgnij po owoce, jogurt naturalny albo twarożek, dodając tylko odrobinę słodkiej masy.
Szkodliwość i przeciwwskazania: kajmak
Kajmak szkodzi głównie przez nadmiar cukru, więc najbardziej uważać powinny osoby z cukrzycą, nadwagą i podwyższonymi trójglicerydami. Dla zdrowych dorosłych jedna łyżeczka od czasu do czasu nie jest problemem.
- Osobom z cukrzycą, insulinoopornością i nadwagą kajmak szkodzi, bo Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wiąże dietę bogatą w cukier z upośledzoną tolerancją glukozy i większą insulinoopornością.
- Dzieciom nie podawaj go regularnie: ma dużo cukru i mało składników odżywczych, a cukry wolne powinny stanowić nie więcej niż 10% energii z całej diety.
- Osoby uczulone na mleko lub soję powinny czytać etykietę, bo masy kajmakowe mogą zawierać mleko w proszku i lecytynę sojową.
- Przy domowym kajmaku z puszki gotuj ją zanurzoną w wodzie. Przegrzanie puszki może doprowadzić do jej eksplozji.
Porady
- Czytaj etykietę: im krótsza lista składników i im mniej cukru, tym lepiej.
- Domowy kajmak z mleka i cukru jest równie słodki jak sklepowy, więc porcje trzymaj małe.
- Do mazurka albo babeczek dodawaj kajmak oszczędnie i zrównoważ go orzechami czy owocami.
Najczęstsze pytania
Czy kajmak jest zdrowy?
Nie jest. To produkt na specjalne okazje, głównie cukier z mlekiem, a 100 g dostarcza 287 kcal.
Czy kajmak szkodzi?
Zjedzony okazjonalnie w małej ilości nie szkodzi zdrowej osobie. Kłopot zaczyna się przy częstym jedzeniu i przy cukrzycy, bo cukier jest tu składnikiem dominującym.
Ile cukru ma kajmak?
W badanej masie było 47 g cukrów w 100 g, z czego większość to cukier dodany.
Czy kajmak ma dużo tłuszczu?
Niewiele, bo 5,5 g w 100 g. Wysokokaloryczny jest przede wszystkim przez cukier.
Czy kajmak to to samo co masa krówkowa?
W polskich sklepach tak: masę kajmakową nazywa się też krówkową, bo krówki robi się ze specjalnych mas kajmakowych.
Czy kajmak da się zrobić w domu?
Tak, z mleka albo śmietanki gotowanych z cukrem lub z puszki słodzonego mleka skondensowanego. Zbyt długie gotowanie sprawia, że masa robi się krucha i ma posmak spalonego karmelu.
