Energia
33 kcal w 100 g
Na plus
To jedna z najlżejszych przekąsek: 33 kcal w 100 g przy 8,2 g węglowodanów i 0,3 g tłuszczu.
Czy czarna rzepa jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: czarna rzepa to niskokaloryczny korzeń z błonnikiem i witaminą C, ale ma ostry smak i nie każdemu służy, zwłaszcza przy niektórych chorobach serca, nerek i żołądka.
Czarna rzepa, czyli czarna rzodkiew, to odmiana rzodkwi z twardą czarną skórką i białym, ostrym w smaku miąższem. Należy do rodziny kapustowatych, tak jak jarmuż czy brukselka, a największą wartość odżywczą ma jesienią i zimą.
Pytają o nią najczęściej dlatego, że od wieków bywa używana w ziołolecznictwie, zwłaszcza jako sok pobudzający wydzielanie żółci. W kuchni to jednak przede wszystkim chrupiący dodatek do surówek, który jest lekki, ale intensywny w smaku.
Spis treści
Czarna rzepa: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają niska kaloryczność, błonnik i witamina C, bo w surówce to lekki, zdrowy dodatek. Na minus jest ostry smak związany z obecnością związków siarkowych oraz sól w wersji kiszonej.
Błonnik
3,5 g w 100 g
Na plus
Dorośli powinni jeść około 25 g błonnika dziennie, więc porcja czarnej rzepy w surówce jest wygodnym uzupełnieniem.
Witaminy i potas
16 mg witaminy C
Na plus
W korzeniu jest też potas i witaminy z grupy B. Potas warto mieć na uwadze przy chorobach nerek, o których decyduje lekarz.
Glukozynolany
ostry smak
Z umiarem
Te związki siarkowe odpowiadają za piekący smak korzenia, a w soku z czarnej rzodkwi przeważają glukorafasatyna i glukorafanina.
Kiszona czarna rzepa
20 g soli na kilogram
Z umiarem
Kiszenie dodaje soli, więc porcję kiszonej rzepy policz razem z solą z całego dnia.
Zastosowanie ziołowe
tradycja, nie lek
Z umiarem
Sok z czarnej rzodkwi od starożytności kojarzy się z pobudzaniem wydzielania żółci, a korzeń jest składnikiem preparatów ziołowych na wątrobę i drogi żółciowe. To jednak tradycja, a nie dowód, że zwykłe warzywo leczy.
Ile czarnej rzepy dziennie i jak jeść z głową
- Jedz czarną rzepę na surowo, w surówce, na przykład z marchewką, jabłkiem i porem, zaczynając od niewielkiej garści startej rzepy.
- Zacznij od małej porcji kilka razy w tygodniu i obserwuj, jak reaguje żołądek, zanim włączysz ją do jadłospisu na stałe.
- Ostry smak łagodzi odrobina soli, ale trzymaj się umiaru, bo dzienna sól w całym jadłospisie nie powinna przekraczać 5 g.
- Jeśli kiszysz, jedz kiszonkę jako dodatek, a nie główne warzywo, bo zawiera dużo soli.
- Wybieraj jędrne korzenie ze świeżą, nie pachnącą pleśnią skórką, bo wtedy skórkę można zjeść razem z miąższem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: czarna rzepa
Czarna rzepa szkodzi rzadko, ale opracowania dietetyczne odradzają ją przy niewydolności serca i nerek, nadkwaśności żołądka i nieżycie jelita cienkiego. Ostrożność zalecana jest też przy chorobach wątroby i dróg żółciowych.
- Osobom z niewydolnością serca lub nerek czarna rzepa może szkodzić, więc zapytaj lekarza, zanim włączysz ją do diety.
- Przy nadkwaśności żołądka i nieżycie jelita cienkiego ostry korzeń bogaty w związki siarkowe może drażnić, dlatego zwykle się go odradza.
- Skoro sok z czarnej rzodkwi tradycyjnie pobudza wydzielanie żółci, przy chorobach wątroby i dróg żółciowych nie sięgaj po soki ani nalewki bez zgody lekarza.
- Nalewka z czarnej rzepy to wyciąg w alkoholu, więc nie jest dla dzieci, kobiet w ciąży ani osób, które nie mogą pić alkoholu.
- Kiszona czarna rzepa jest słona, a nadmiar soli szkodzi osobom z nadciśnieniem, dlatego jedz ją w małych ilościach.
Porady
- Do surówki łącz czarną rzepę z marchewką, jabłkiem i porem oraz lekkim sosem jogurtowym zamiast ciężkiego majonezu.
- Kupuj czarną rzepę jesienią i zimą, gdy ma największą wartość odżywczą.
- Po otwarciu słoika z kiszoną rzepą przechowuj go w lodówce.
- Rzepę dokładnie umyj lub obierz, a przy kupnie sprawdź, czy skórka jest świeża i nie pachnie pleśnią.
Najczęstsze pytania
Czy czarna rzepa jest zdrowa?
Jako warzywo tak: jest niskokaloryczna, ma błonnik i witaminę C. Nie każdemu jednak służy, bo ma ostry smak i bywa odradzana przy chorobach serca, nerek i żołądka.
Czy czarna rzepa szkodzi?
U zdrowych osób w zwykłej porcji zwykle nie szkodzi. Może jednak szkodzić przy niewydolności serca i nerek, nadkwaśności żołądka oraz nieżycie jelita cienkiego.
Czy czarną rzepę można jeść na surowo?
Tak, na surowo jest najprostsza, na przykład w surówce z marchewką i jabłkiem. Ostry smak łagodzi odrobina soli.
Czy czarna rzepa to to samo co czarna rzodkiew?
Tak, rzepą potocznie nazywa się czarną rzodkiew, czyli odmianę rzodkwi z czarną skórką i białym miąższem.
Czy kiszona czarna rzepa jest zdrowa?
Dostarcza witamin, ale jest słona, więc jedz ją jako dodatek, zwłaszcza gdy masz nadciśnienie.
Czy czarna rzepa działa na wątrobę?
Korzeń jest składnikiem preparatów ziołowych i tradycyjnie kojarzy się z żółcią, ale warzywo nie zastąpi leczenia. Przy chorobach wątroby decyduje lekarz.
