Potas
348 mg w 100 g korzenia
Na plus
Korzeń buraka ćwikłowego zawiera dość dużo potasu, 348 mg w 100 g produktu jadalnego. Dla liści botwiny osobnych danych nie znaleźliśmy.
Czy botwinka jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: botwina, czyli młode liście i korzenie buraka, to lekkie warzywo na zupę, ale jest bogata w szczawiany, więc przy osteoporozie lepiej jeść ją rzadziej.
Botwina albo botwinka to młode liście i korzenie buraka ćwikłowego. W polskiej kuchni to także nazwa zupy, której botwina jest głównym składnikiem; dodaje się ją również do chłodników i barszczów, sałatek oraz potraw duszonych.
Wątpliwości dotyczą tego, co z wartości buraka zostaje w liściach i w zupie. Dla korzenia istnieją tabele składu, dla liści i gotowej zupy nie znaleźliśmy w zapisanych źródłach takich danych, więc oceniamy je ostrożnie, na podstawie tego, co wiadomo o burakach, i zaznaczamy, gdzie to tylko przybliżenie.
Spis treści
Botwinka: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważają warzywna baza i składniki korzenia buraka, na minus szczawiany oraz to, że wartość zupy zależy od przepisu i dodatków. Liczby dotyczą korzenia, bo dla samych liści nie znaleźliśmy tabel.
Witamina C
10 mg w 100 g korzenia
Z umiarem
W korzeniu buraka jest 10 mg witaminy C w 100 g. Gotowanie wymywa ją do wywaru, co w zupie jest o tyle łagodne, że wywar zjadasz razem z warzywami.
Betanina
128,7 mg w 100 g korzenia
Na plus
Czerwony kolor buraka pochodzi od barwników, w tym betaniny, której według danych Amerykańskiego Departamentu Rolnictwa jest w korzeniu 128,7 mg w 100 g. Te barwniki mają właściwości przeciwutleniające.
Szczawiany
bogata w szczawiany
Z umiarem
Botwina i buraki są wymieniane wśród warzyw bogatych w szczawiany, których osoby z osteoporozą według zaleceń dietetycznych mają unikać. Zdrowi dorośli mogą jeść zupę w zwykłych porcjach.
Cukry
6,5 g sacharozy w 100 g
Z umiarem
W porównaniu z innymi warzywami buraki dostarczają znacznych ilości sacharozy, 6,5 g w 100 g produktu, o czym powinny pamiętać osoby chore na cukrzycę.
Żelazo
1,7 mg w 100 g buraków
Z umiarem
Przyswajalność żelaza z buraków wynosi zaledwie 2-5%, bo to żelazo niehemowe. Nie ma wiarygodnych przesłanek, że jedzenie buraków podnosi poziom żelaza we krwi.
Ile botwinki dziennie i jak jeść z głową
- Nie znaleźliśmy osobnego limitu porcji botwiny, więc jedz ją jak inne warzywa liściaste i korzeniowe, w zwykłych porcjach zupy czy sałatki.
- Zupę jedz razem z wywarem, bo witamina C dobrze rozpuszcza się w wodzie, a najlepiej zachowuje się ją przy gotowaniu na parze lub w surowych warzywach.
- Botwinę możesz dodać nie tylko do zupy, ale też do chłodnika, sałatki albo potrawy duszonej.
- Zamiast soli doprawiaj zupę świeżymi ziołami, bo nadmiar soli szkodzi ciśnieniu krwi.
Szkodliwość i przeciwwskazania: botwinka
Botwinka szkodzi głównie osobom, którym lekarz lub dietetyk zalecił ograniczenie szczawianów, na przykład przy osteoporozie, oraz tym, którzy liczą węglowodany. Dla zdrowych dorosłych nie znaleźliśmy ostrzeżeń przy rozsądnych porcjach.
- Przy osteoporozie botwina szkodzi mniej niż głosi moda, ale Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej umieszcza ją wśród produktów niewskazanych jako bogate w szczawiany, dlatego ustal z dietetykiem, jak często ją jeść.
- Szkodliwe jest przekonanie, że botwinka zastąpi leczenie niedokrwistości: żelazo z buraków wchłania się słabo, a niedobór żelaza wymaga decyzji lekarza.
- Osoby chore na cukrzycę powinny pamiętać o sacharozie w burakach, więc pilnuj porcji zupy i licz węglowodany z całego posiłku.
- Dużo soli w zupie szkodzi osobom z nadciśnieniem, bo nadmierne spożycie soli prowadzi do nadciśnienia krwi.
Porady
- Kupuj botwinę z jędrnymi, młodymi liśćmi i małymi korzeniami, bo to młode części buraka dają jej nazwę.
- Zupę gotuj na wywarze warzywnym z niewielką ilością soli, a smak podkręć świeżym koperkiem.
- Posiekany koperek dodaj na koniec gotowania, żeby zachować świeży smak zupy.
Najczęstsze pytania
Czy botwinka jest zdrowa?
Zdrowa z umiarem. To warzywna zupa z młodych liści i korzeni buraka, z dobrym potasem w korzeniu, ale bogata w szczawiany.
Czy botwinka szkodzi?
Zdrowym dorosłym zwykle nie. Szkodzić może osobom, które muszą ograniczać szczawiany, na przykład przy osteoporozie, oraz przy zbyt słonej wersji u osób z nadciśnieniem.
Czym jest botwina, a czym botwinka?
Botwina to młode liście i korzenie buraka ćwikłowego, a botwinką nazywa się też zupę, w której botwina jest głównym składnikiem.
Czy botwinka pomaga na anemię?
Same buraki nie podniosą poziomu żelaza we krwi, a niedokrwistość z niedoboru żelaza wymaga decyzji lekarza.
Czy botwinka jest dla cukrzyków?
Burak ma więcej sacharozy niż inne warzywa, więc osoby z cukrzycą powinny pilnować porcji i liczyć węglowodany z całego posiłku.
Czy chłodnik z botwiny jest zdrowy?
Botwinę dodaje się też do chłodników. Dla gotowych chłodników nie znaleźliśmy danych o składzie, więc o ich wartości decydują dodatki, które sam wybierasz.
