W skrócieZdrowa: aronia to niskoenergetyczna jagoda z dużą ilością polifenoli i błonnika, a jej zastrzeżenia to cierpki smak, dosładzane przetwory i to, że nie jest lekiem, bo wpływ na choroby nie jest przesądzony.
Aronia czarna to krzew z rodziny różowatych, który pochodzi z Ameryki Północnej, a do Europy trafił na początku ubiegłego wieku. Polska odpowiada za 90% światowej produkcji aronii. Świeże owoce są kwaśno-gorzkie, dlatego częściej trafiają do soków, dżemów, herbat i suszu.
Pytanie o zdrowie bierze się stąd, że aronię reklamuje się jako lekarstwo na wiele dolegliwości. Warto oddzielić to, co wiadomo o jej składzie, od tego, co w badaniach nadal pozostaje niejednoznaczne.
Na plus przeważa skład: mało kalorii, sporo błonnika i bardzo dużo polifenoli. Na minus jest cierpki smak, dosładzane przetwory oraz to, że obietnice zdrowotne wykraczają poza to, co potwierdziły badania.
Polifenole
2080 mg w 100 g
Na plus
To najważniejszy składnik aronii: antocyjany, flawonole i proantocyjanidyny, które odpowiadają za cierpki smak i za barwę. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza owoce aronii czarnej do najbogatszych źródeł polifenoli.
Błonnik
5,6 g w 100 g
Na plus
Ponad połowę błonnika aronii stanowią frakcje nierozpuszczalne. Błonnik owoców jagodowych wydłuża uczucie sytości.
Energia
47 kcal w 100 g
Na plus
Owoce jagodowe mają niską gęstość energetyczną przy wysokiej gęstości odżywczej, więc łatwo włączyć je do posiłków bez dokładania wielu kalorii.
Witamina C
21 mg w 100 g
Z umiarem
Aronia zawiera witaminę C, ale nie jest jej najlepszym źródłem wśród jagód: czarna porzeczka ma jej znacznie więcej.
Smak i przetwory
kwaśno-gorzki smak
Z umiarem
Surowe owoce rzadko jada się bez obróbki. Soki, dżemy i syropy bywają dosładzane, więc przetwory mogą dokładać cukier.
Badania
wyniki niejednoznaczne
Z umiarem
W przeglądzie badań nad wpływem aronii na wskaźniki sercowo-metaboliczne dowody z badań z randomizacją pozostają niejednoznaczne. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej podkreśla, że aronia nie ma właściwości leczniczych.
Ile aronii dziennie i jak jeść z głową
Jedz ją jak inne owoce jagodowe: dodawaj do owsianki, jogurtu, koktajlu, sałatek albo do dań z mięsem i serami.
Dieta MIND, opisana przez Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, zakłada co najmniej dwie porcje owoców jagodowych dziennie, a aronia może być jedną z nich.
Wybieraj owoce świeże, mrożone lub suszone oraz soki bez dodatku cukru, żeby nie dokładać go bez potrzeby.
Cierpki smak łagodniej wypada w połączeniu z jogurtem lub dojrzałym bananem.
Szkodliwość i przeciwwskazania: aronia
Aronia rzadko szkodzi, jeśli jada się ją w rozsądnych ilościach, ale kilka sytuacji wymaga uwagi. Największym problemem są dosładzane przetwory i traktowanie jej jak lekarstwa.
Soki, dżemy i syropy z dodatkiem cukru mogą być szkodliwe dla osób z cukrzycą i nadwagą, bo wnoszą cukier do diety.
Nalewka z aronii to nadal alkohol, więc nie jest produktem prozdrowotnym i szkodzi w nadmiarze.
Nie rezygnuj z leków na nadciśnienie czy cukrzycę na rzecz aronii; przy chorobach przewlekłych zapytaj lekarza o jej ilość.
U osób wrażliwych świeże, kwaśno-gorzkie owoce mogą wywołać dyskomfort żołądkowy; wtedy wybierz przetwory lub mniejszą porcję.
Dla kobiet w ciąży, karmiących i dzieci nie ma ustalonej porcji aronii ponad zwykłe ilości jadane jak owoc, więc trzymaj się umiaru.
Porady
Czytaj skład soków: wybieraj sok bez dodatku cukru albo sięgaj po owoce świeże i mrożone.
Kupując suszone owoce, wybieraj te bez dodatku cukru.
Sok i miąższ aronii barwią ubrania i obrusy, więc załóż fartuch przy przerabianiu owoców.
Zamiast słodkiego dżemu na kanapce rozgnieć garść świeżych lub mrożonych owoców.
Najczęstsze pytania
Czy aronia jest zdrowa?
Tak, to niskoenergetyczny owoc jagodowy z dużą ilością polifenoli i błonnika, który może być stałym elementem diety. Nie ma jednak właściwości leczniczych i nie zastąpi leków.
Czy aronia szkodzi?
W typowych ilościach zdrowym osobom raczej nie. Szkodliwe bywają dosładzane soki i dżemy oraz kwaśno-gorzkie owoce u osób z wrażliwym żołądkiem.
Czy aronia obniża ciśnienie?
W niektórych badaniach regularne picie soku z aronii wiązano z niższym ciśnieniem u mężczyzn z łagodną hipercholesterolemią, ale przegląd badań z randomizacją uznaje dowody za niejednoznaczne. Aronia nie zastępuje leków.
Czy aronię można jeść na surowo?
Można, ale smak jest kwaśno-gorzki, dlatego częściej je się ją po obróbce, w przetworach albo z dodatkiem słodszych owoców i jogurtu.
Ile aronii jeść dziennie?
Nie ma ustalonej dawki. Potraktuj ją jak inne owoce jagodowe, jedną z porcji owoców w ciągu dnia.
Czy sok z aronii jest zdrowy?
Sok bez dodatku cukru dostarcza polifenoli, a w jednym z badań z udziałem wioślarzy podawano go codziennie. Pamiętaj jednak, że to płynna forma owocu, więc pij go z umiarem.