Kalorie
505-549 kcal w 100 g
Na minus
To bardzo wysoka wartość energetyczna, która wynika z dużej ilości tłuszczu i skrobi.
Czy chipsy są zdrowe?
W skrócie Okazjonalnie: chipsy to bardzo kaloryczna, słona i wysokoprzetworzona przekąska, więc lepiej traktować je jako wyjątek, a nie stały dodatek do filmu czy kolacji.
Chipsy to cienkie, osuszone plastry, najczęściej ziemniaków, zazwyczaj smażone w głębokim tłuszczu, a potem solone i przyprawiane aromatami, na przykład paprykowym albo serowym. Nie należy ich mylić z chrupkami ani prażynkami, które powstają w procesie ekstruzji.
Wątpliwości budzi to, że w jednej garści mieszczą się tłuszcz, sól i łatwo przyswajalne węglowodany, a do tego łatwo stracić rachubę. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza chipsy ziemniaczane do żywności wysokoprzetworzonej, a jej nadmiar łączy z gorszym zdrowiem.
Spis treści
Chipsy: co jest na plus, a co na minus
Wyraźnie przeważają minusy: chipsy są bardzo energetyczne, tłuste i słone, a przy smażeniu powstaje w nich akryloamid. Plusów prawie brak, bo błonnik i białko występują w ilościach, które nie ratują bilansu.
Tłuszcz
28-41 g w 100 g
Na minus
W chipsach ziemniaczanych tłuszcz to zwykle głównie kwasy nasycone, bo przekąskę smaży się w głębokim tłuszczu.
Węglowodany
42-62 g w 100 g
Z umiarem
To głównie skrobia ziemniaczana, której indeks glikemiczny jest wysoki.
Sól
słona przekąska
Na minus
Chipsy należą do słonych przekąsek, które są istotnym źródłem soli w diecie, a jej maksymalne dzienne spożycie to 5 g.
Akryloamid
rośnie z wysmażeniem
Na minus
Im ciemniejszy i bardziej wysmażony produkt ziemniaczany, tym więcej akryloamidu zawiera, dlatego bardzo ciemne chipsy z opakowania lepiej odrzucić.
Błonnik i białko
2-9 g i 3,5-6 g
Z umiarem
Te wartości dotyczą 100 g chipsów, więc przy tak dużej dawce energii nie robią z nich wartościowej przekąski.
Ile chipsów dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj chipsy jako okazjonalną przekąskę, bo brak kontroli nad ilością i częstotliwością jedzenia żywności wysokoprzetworzonej wiąże się z większym ryzykiem otyłości i innych chorób dietozależnych.
- Odmierz porcję do miseczki zamiast jeść z opakowania, bo przy chrupaniu łatwo stracić rachubę.
- Kupuj małe opakowania i nie trzymaj ich na widoku, bo łatwiej wtedy ograniczyć częstotliwość.
- W dniu, w którym jesz chipsy, pilnuj soli w pozostałych posiłkach, żeby nie przekroczyć dziennego limitu.
Szkodliwość i przeciwwskazania: chipsy
Pojedyncza porcja chipsów nie zaszkodzi zdrowemu dorosłemu, ale regularne jedzenie jest szkodliwe dla sylwetki i ciśnienia, a nadmiar żywności wysokoprzetworzonej wiąże się z wyższym ryzykiem chorób.
- Osobom z nadciśnieniem chipsy szkodzą przez sól, bo jej nadmiar może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, udaru mózgu, niewydolności i zawału serca, więc zapytaj lekarza o limit soli.
- Dla dzieci chipsy są szczególnie niewskazane, a krajowe analizy pokazują, że co czwarte młodsze dziecko sięga po nie lub inne słone przekąski 2-3 razy w tygodniu i częściej.
- Przy nadwadze, cukrzycy i insulinooporności chipsy szkodzą przez dużą ilość energii i skrobi o wysokim indeksie glikemicznym.
- Chipsy i frytki ziemniaczane należą do głównych dostawców akryloamidu w diecie, zwłaszcza dzieci i młodzieży.
Porady
- Wybieraj opakowania z krótkim składem i sprawdź na etykiecie zawartość soli.
- Szukaj wersji produkowanych bez zanurzania w tłuszczu, na przykład gotowanych mikrofalowo i spryskiwanych niewielką ilością oleju, ale nadal czytaj etykietę, bo to wciąż solona przekąska.
- Gdy masz ochotę na chrupanie, postaw na surowe warzywa pokrojone w słupki albo domowe chipsy z warzyw pieczone, a nie smażone.
Najczęstsze pytania
Czy chipsy są zdrowe?
Nie, to przekąska na okazję. Ma dużo energii, tłuszczu i soli, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zalicza ją do żywności wysokoprzetworzonej.
Czy chipsy są zdrowe dla dzieci?
Nie są wskazane. Dzieci i młodzież są szczególnie narażone na akryloamid z chipsów i frytek, a do tego sól i tłuszcz utrwalają niekorzystne nawyki.
Czy chipsy są szkodliwe?
Jednorazowo nie, ale regularnie tak: dokładają energii, tłuszczu nasyconego i soli, co sprzyja otyłości i nadciśnieniu.
Dlaczego ciemne chipsy są gorsze?
Im bardziej wysmażony produkt, tym ciemniejszy kolor i tym więcej akryloamidu, dlatego ciemne sztuki lepiej wyrzucić.
Czym chipsy różnią się od chrupek?
Chipsy to cienkie plastry, najczęściej ziemniaka, zwykle smażone, a chrupki i prażynki powstają w procesie ekstruzji, więc to inne produkty.
