Białko
37,5 g w 100 g suchych nasion
Na plus
Suche nasiona soi mają 37,5 g białka i 412 kcal w 100 g. To wartościowy zamiennik mięsa dla osób na diecie roślinnej.
Czy soja modyfikowana jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: soja modyfikowana genetycznie, dopuszczona na rynek, przeszła oceny bezpieczeństwa i według WHO nie wiąże się z wykazanym ryzykiem dla zdrowia, ale warto jeść ją z umiarem.
Soja modyfikowana to soja, której materiał genetyczny zmieniono metodami inżynierii genetycznej, najczęściej po to, by uodpornić roślinę na herbicyd. Większość światowej produkcji soi stanowi dziś soja transgeniczna, a trafia ona do pasz i do produktów spożywczych, jak olej czy lecytyna.
Wątpliwości dotyczą bezpieczeństwa, alergii i wpływu na środowisko. Skupiamy się na zdrowiu: co mówią o GMO WHO i Komisja Europejska, a co o samej soi NCEZ.
Spis treści
Soja modyfikowana: co jest na plus, a co na minus
Przeważają argumenty za umiarkowanym zaufaniem: soja jest wartościowa jako białko roślinne, a modyfikowane odmiany przechodzą oceny bezpieczeństwa. Wątpliwości dotyczą bardziej środowiska i etykiet niż zdrowia konsumenta.
Izoflawony
fitoestrogeny w soi
Z umiarem
Większość obaw o soję dotyczy izoflawonów. Zdaniem większości naukowców nie wywołują one negatywnych objawów u mężczyzn, nawet gdy jada się je regularnie i w większych ilościach.
Ocena bezpieczeństwa
badana przed wprowadzeniem na rynek
Na plus
WHO podaje, że produkty GM dostępne na rynku międzynarodowym przeszły oceny bezpieczeństwa i raczej nie stanowią ryzyka dla zdrowia ludzi. Bezpieczeństwo ocenia się osobno dla każdej odmiany.
Korzyść dla konsumenta
głównie dla rolnika
Z umiarem
Najpowszechniejsza odmiana GM to soja odporna na herbicyd glifosat. Pierwsze innowacje w GM były projektowane głównie z myślą o korzyściach dla rolników, a nie konsumentów.
Identyfikowalność
w UE wymagana
Na plus
W UE producenci muszą przekazywać dalej informację, że produkt zawiera GMO albo z niego pochodzi. Dzięki temu produkty można oznaczyć i wycofać w razie ryzyka.
Ile soi modyfikowanej dziennie i jak jeść z głową
- Jedz produkty sojowe, jak tofu, tempeh czy napój sojowy, w rozsądnych porcjach w ramach urozmaiconej diety; NCEZ podkreśla umiar i urozmaicenie.
- Szukaj na etykiecie informacji o GMO, bo w UE produkty zawierające GMO muszą być identyfikowalne w łańcuchu dostaw.
- Wybieraj mniej przetworzone produkty z soi, jak ugotowane nasiona i tofu, zamiast mocno przyprawionych gotowych kotletów.
- Soję traktuj jako jeden z wielu produktów roślinnych obok fasoli, soczewicy i ciecierzycy.
Szkodliwość i przeciwwskazania: soja modyfikowana
Soja modyfikowana szkodzi głównie osobom uczulonym oraz w skrajnie dużych ilościach, a sama modyfikacja genetyczna, według WHO, nie wiąże się z wykazanym wpływem na zdrowie ogółu konsumentów.
- Alergicy na soję nie powinni jej jeść, także w wersji modyfikowanej, bo ocena alergenności nie zmienia faktu, że soja sama może uczulać.
- Skrajne ilości: obawy o płodność mężczyzn dotyczą dopiero jedzenia kilkunastu szklanek mleka sojowego albo ponad kilograma tofu dziennie, co nie jest typowe nawet w krajach azjatyckich.
- Osoby z chorobami tarczycy lub hormonozależnymi i na stałych lekach powinny zapytać lekarza o większe ilości produktów sojowych.
- Jednostronna dieta oparta na soi może szkodzić: w literaturze opisano przypadek młodego mężczyzny z problemami po źle zbilansowanej diecie wegańskiej bogatej w soję.
Porady
- Czytaj etykiety: soja i lecytyna sojowa bywają ukryte w gotowych daniach, wędlinach i słodyczach.
- Wybieraj całe nasiona, tofu, tempeh lub miso zamiast produktów mocno przetworzonych i słodzonych napojów sojowych.
- Urozmaicaj dietę innymi roślinami strączkowymi, żeby nie opierać jej na jednym produkcie.
- Jeśli wolisz unikać GMO, szukaj produktów z oznaczeniami i kupuj od sprawdzonych producentów.
Najczęstsze pytania
Czy soja modyfikowana jest zdrowa?
Soja jest wartościowa jako źródło białka, a według WHO modyfikowane odmiany dostępne na rynku przeszły oceny bezpieczeństwa. Warto jeść ją z umiarem w urozmaiconej diecie.
Czy soja modyfikowana szkodzi?
Zdrowym osobom nie szkodzi w typowych ilościach, według WHO nie wykazano wpływu takich produktów na zdrowie ogółu. Szkodzi osobom uczulonym na soję i może szkodzić w skrajnych ilościach.
Czy soja GMO jest bezpieczna?
WHO podaje, że produkty GM dostępne na rynku międzynarodowym przeszły oceny bezpieczeństwa. Jednocześnie podkreśla, że każdą odmianę ocenia się osobno.
Czym różni się soja modyfikowana od zwykłej?
Zmieniono w niej materiał genetyczny, najczęściej po to, by była odporna na herbicyd glifosat. Jako żywność ma taki sam charakter jak zwykła soja, ale podlega dodatkowym ocenom i identyfikowalności.
Jak rozpoznać produkt z soją modyfikowaną?
W UE łańcuch dostaw musi informować, że produkt zawiera GMO albo z niego pochodzi. Szukaj takiej informacji na etykiecie.
Czy mężczyźni mogą jeść soję modyfikowaną?
Tak. NCEZ opisuje, że większość naukowców uznała izoflawony sojowe za nieszkodliwe dla mężczyzn nawet w większych ilościach, a obawy dotyczą skrajnych ilości.
