Olejek eteryczny
od 0,7 do 3,5% w zielu
Na plus
Ziele zawiera olejek majerankowy, a jego głównymi składnikami są terpinen, terpinenol, terpineol i borneol.
Czy majeranek jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy: majeranek to aromatyczne zioło, które w kuchennych ilościach jest bezpieczne i wzbogaca smak ciężkich dań, a ostrożność dotyczy głównie ciąży, karmienia oraz leczniczych naparów i olejku.
Majeranek, czyli lebiodka majeranek, to zioło pochodzące z basenu Morza Śródziemnego, używane jako przyprawa, a od dawna także jako roślina lecznicza i kosmetyczna. Suszone ziele trafia do grochówki, żurku, wątrobianki i tłustych mięs.
Wątpliwości dotyczą dwóch rzeczy: czy przyprawa ma realną wartość zdrowotną i czy bywa szkodliwa. Poniżej oddzielamy to, co zawiera sam majeranek, od tego, czego nie wolno mu obiecywać, i podpowiadamy, jak go używać z głową.
Spis treści
Majeranek: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa aromat i obecność ciekawych związków w ziele, na minus fakt, że w kuchni zjadasz majeranku bardzo mało, więc nie traktuj go jako źródła witamin, a lecznicze obietnice nie mają tu miejsca.
Rutyna
do 128 mg% w świeżych pędach
Na plus
Młode, świeże pędy zawierają sporo rutyny, czyli witaminy P. W suszonej przyprawie ilość będzie inna, a dodajesz jej niewiele.
Witamina C
do 44 mg% w świeżych pędach
Z umiarem
Kwas askorbinowy występuje w młodych świeżych pędach, ale przyprawa dodawana szczyptami nie będzie istotnym źródłem witaminy C w diecie.
Ciężkie dania
grochówka, żurek, tłuste mięsa
Na plus
Majeranek dodaje się przede wszystkim do dań ciężkostrawnych, jak grochówka czy zupa fasolowa, potraw ze strączków i tłustych mięs. Używany oszczędnie, dobrze komponuje się z szałwią, rozmarynem i tymiankiem.
Mieszanki przyprawowe
sprawdź skład, bywa sól
Z umiarem
Sporo soli znajduje się w niektórych mieszankach przyprawowych, a maksymalne dzienne spożycie soli to 5 g. Czysty majeranek nie ma tego problemu.
Ile majeranku dziennie i jak jeść z głową
- Używaj suszonego majeranku do smaku, dodając go oszczędnie do zup strączkowych, żurku, wątrobianki, tłustych mięs i sosów.
- Łącz go z pieprzem i innymi ziołami, a soli dodawaj niewiele, bo wyrazisty aromat nie wymaga dosalania.
- Jeśli masz świeże pędy, dodawaj je do potraw na surowo, bo to w nich jest najwięcej rutyny i kwasu askorbinowego.
Szkodliwość i przeciwwskazania: majeranek
Majeranek w kuchennych ilościach rzadko szkodzi, ale ziołowe napary i olejek to inna sprawa. Ostrożność dotyczy ciąży i karmienia, alergii na zioła oraz stosowania go zamiast leczenia.
- W ciąży i podczas karmienia piersią majeranek bywa odradzany jako zioło lecznicze, dlatego nie pij naparów ani nie stosuj olejku bez zgody lekarza; zwykła szczypta w potrawie to coś innego.
- Olejek majerankowy to skoncentrowany produkt używany do inhalacji i w przemyśle, więc nie dodawaj go do potraw na własną rękę.
- Osobom uczulonym na zioła z rodziny jasnotowatych majeranek może szkodzić; przy objawach alergii przerwij jedzenie i skonsultuj się z lekarzem.
- Przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków napary z ziół omów z lekarzem, bo przyprawa to nie lek.
Porady
- W Polsce majeranek nie jest w pełni mrozoodporny, więc uprawia się go zwykle jako roślinę jednoroczną; świeże pędy możesz mieć z własnej doniczki.
- Ziele przechowywane w szczelnych opakowaniach zachowuje trwałość około dwunastu miesięcy, więc kupuj małe opakowania i nie trzymaj ich latami.
- Jeśli suszysz własny majeranek, rób to w zacienionym miejscu, bo gałązki suszy się powoli, bez bezpośredniego słońca.
Najczęstsze pytania
Czy majeranek jest zdrowy?
Jako przyprawa tak: dodaje aromatu, a świeże pędy zawierają rutynę i kwas askorbinowy. Nie traktuj go jednak jak leku.
Czy majeranek jest szkodliwy?
W kuchennych ilościach nie. Szkodzić mogą ziołowe napary i olejek w ciąży oraz przy alergii na zioła, więc wtedy zapytaj lekarza.
Czy majeranek wolno w ciąży?
Unikaj ziołowych naparów i olejku z majeranku, a użycie go jako przyprawy w potrawach omów z lekarzem lub położną.
Do czego dodać majeranek?
Do grochówki, zupy fasolowej, żurku, potraw ze strączków i tłustych mięs, a także do wątrobianki i kiełbas.
Czy majeranek pomaga na trawienie?
Tradycyjnie stosowano go przy dolegliwościach żołądkowych, ale to nie jest lek. Jeśli masz przewlekłe dolegliwości, skonsultuj się z lekarzem.
