Sól
ok. 16% w koikuchi
Na minus
Najpopularniejszy japoński sos koikuchi ma około 16% soli, a lżejszy usukuchi jest jeszcze bardziej słony (18-19%).
Czy sos sojowy jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: sos sojowy ma prosty skład z fermentowanej soi i pszenicy, ale jest bardzo słony, więc używaj go w małych ilościach zamiast soli, a nie obok niej.
Sos sojowy to fermentowana przyprawa z soi, pszenicy, wody i soli, która pochodzi z Chin, a dziś jest jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej. Powstaje z zacieru, który dojrzewa, a potem jest wyciskany i filtrowany.
Wątpliwości rodzi głównie sól, którą dodajesz razem z sosem, oraz pszenica i soja, czyli składniki alergenne. Smak jest tak intensywny, że zwykle wystarcza go niewiele, i to właśnie ta mała ilość ratuje jego reputację.
Spis treści
Sos sojowy: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa sól, bo to bardzo słona przyprawa. Na plus przemawia prosty skład i to, że używa się go w małych porcjach, a nie jako płynu do picia, więc przy rozsądnym dozowaniu jest przyprawą, a nie problemem.
Gluten
zawiera pszenicę
Na minus
Klasyczny sos powstaje z mniej więcej równych ilości soi i pszenicy, więc nie jest bezglutenowy. Zamiennikiem bywa tamari, ale zawsze sprawdź etykietę.
Soja
alergen na etykiecie
Na minus
Soja i produkty pochodne to jeden z alergenów oznaczanych na etykietach, a wśród przykładów są wymienione sosy.
Fermentacja
sos dojrzewający
Z umiarem
Zacier dojrzewa z udziałem pleśni koji, drożdży i bakterii kwasu mlekowego. Fermentowane produkty sojowe, w tym sos sojowy, omija się w diecie antyhistaminowej.
Skład
soja, pszenica, woda, sól
Na plus
Tradycyjny sos powstaje z czterech składników, bez długiej listy dodatków. Warto jednak czytać etykietę konkretnego produktu.
Ile sosu sojowego dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj sos sojowy jak sól, nie jak sos: maksymalne dzienne spożycie soli to 5 g, wliczając pieczywo, wędliny i dania gotowe.
- Gdy dodajesz sos, zmniejsz ilość soli w potrawie i próbuj przed dosoleniem. Zacznij od kilku kropel lub łyżeczki i dodawaj stopniowo.
- Na etykiecie porównuj zawartość soli i wybieraj wersję, w której jest jej mniej.
- Przy diecie bezglutenowej wybieraj sos oznaczony jako bezglutenowy, na przykład tamari.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sos sojowy
Sos sojowy szkodzi głównie przy nadmiarze soli, czyli osobom z nadciśnieniem, oraz alergikom i osobom na diecie bezglutenowej. Przy chorobie zapytaj lekarza o dozwoloną ilość.
- Nadmiar soli szkodzi: może prowadzić do nadciśnienia tętniczego, udaru mózgu, niewydolności i zawału serca, więc osoby z nadciśnieniem powinny sos mocno ograniczać.
- Przy celiakii i nadwrażliwości na gluten sos z pszenicą jest szkodliwy, dlatego sięgaj tylko po produkty oznaczone jako bezglutenowe.
- Przy alergii na soję lub pszenicę sos zawiera oba alergeny, więc dla alergika jest niebezpieczny.
- Przy nadwrażliwości na histaminę sos sojowy szkodzi, bo jest produktem fermentowanym.
Porady
- Dodawaj sos na koniec gotowania albo przy stole, by lepiej kontrolować ilość soli.
- Do dań azjatyckich nie dosalaj, dopóki nie spróbujesz potrawy z sosem.
- Pamiętaj, że sporo soli kryje się także w pieczywie, wędlinach, daniach gotowych i niektórych sosach, więc liczy się cały dzień.
Najczęstsze pytania
Czy sos sojowy jest zdrowy?
To przyprawa o prostym składzie, ale bardzo słona. Jest zdrowy wtedy, gdy mała ilość sosu zastępuje sól, a nie dokłada się do niej.
Czy sos sojowy jest szkodliwy?
Zwykle nie, jeśli używasz go oszczędnie. Szkodzi przy nadmiarze soli, alergii na soję lub pszenicę, celiakii i nadwrażliwości na histaminę.
Czy sos sojowy ma gluten?
Zazwyczaj tak, bo powstaje z soi i pszenicy. Wyjątkiem jest tamari, które ma bardzo mało pszenicy lub wcale, ale zawsze sprawdź etykietę.
Czy sos sojowy jest fermentowany?
Tak, zacier dojrzewa dzięki pleśni, drożdżom i bakteriom kwasu mlekowego, a następnie jest wyciskany i filtrowany.
Czy sos sojowy może zastąpić sól?
Częściowo tak, ale sam jest słony, więc przy jego użyciu odpuść sól z solniczki.
