Zwykłe płatki górskie i błyskawiczne
Ma gluten
Płatki z supermarketu, także te z napisem „pełnoziarniste”, zawierają gluten z zanieczyszczeń.
Czy owsianka ma gluten?
Może zawierać To zależy, owsianka na zwykłych płatkach owsianych zawiera gluten z zanieczyszczeń, a bezpieczna jest tylko ta z płatków oznaczonych jako bezglutenowe.
Owsianka ugotowana na zwykłych płatkach owsianych ma gluten i przy celiakii jest zabroniona. Bezpieczna jest owsianka z płatków owsianych bezglutenowych, najlepiej ze znakiem przekreślonego kłosa, o ile dana osoba dobrze toleruje owies.
Owies zawiera awieninę, białko pokrewne glutenowi, które większość osób z celiakią znosi bez problemu. Zwykłe płatki są jednak zanieczyszczone ziarnami pszenicy, żyta i jęczmienia już na polu, gdzie rosną samosiejki innych zbóż, a potem w transporcie i w młynie.
Owies certyfikowany uprawia się i przetwarza pod ścisłą kontrolą, od wysiewu po pakowanie, i regularnie bada na zawartość glutenu. To on jest podstawą bezglutenowej owsianki.
Spis treści
Owsianka: odmiany i produkty z glutenem i bez
Owsiankę można przygotować z płatków górskich, błyskawicznych albo z otrąb, można też kupić gotową w kubku lub saszetce. Wszystkie te produkty dzielą się na dwie grupy: ze zwykłego owsa, który przy celiakii odpada, i z owsa certyfikowanego. Mieszanki śniadaniowe łączą ponadto owies z innymi zbożami, co zmienia ocenę.
Płatki owsiane bezglutenowe
Nie ma glutenu
Mają na opakowaniu słowo „bezglutenowy”, a często także przekreślony kłos z numerem licencji.
Owsianka w kubku i w saszetce
Może zawierać
Gotowe owsianki bywają robione ze zwykłych płatków i mogą zawierać dodatki z innych zbóż, więc liczy się wyłącznie oznaczenie bezglutenowe.
Musli i granola
Ma gluten
Zwykle łączą owies z płatkami pszennymi, jęczmiennymi lub żytnimi; bezpieczne są tylko wersje bezglutenowe.
Otręby i kasza owsiana
Ma gluten
Kasza owsiana i otręby ze zwykłego owsa są na liście produktów zawierających gluten.
Mąka owsiana
Może zawierać
Do owsianych placków i ciast nadaje się tylko mąka z owsa certyfikowanego.
Jak kupić owsiankę bez glutenu
- Szukaj słowa „bezglutenowy” albo przekreślonego kłosa; określenia „100% owsa”, „czysty owies” czy „ekologiczne” niczego nie gwarantują.
- Sprawdź, czy gotowa owsianka albo musli nie ma w składzie płatków pszennych, jęczmiennych, żytnich lub orkiszowych.
- Omijaj płatki sprzedawane na wagę i z otwartych pojemników w sklepach ze zdrową żywnością.
- Dodatki do owsianki, takie jak posypki, polewy i kawałki czekolady, również wybieraj z oznaczeniem bezglutenowym.
Czym zastąpić owsiankę na diecie bezglutenowej
Jaglanka
Kasza jaglana ugotowana na mleku z owocami to najpopularniejszy bezglutenowy zamiennik owsianki; wybierz kaszę z oznaczeniem bezglutenowym.
Płatki gryczane lub jaglane
Gotują się w kilka minut i dają konsystencję zbliżoną do owsianki.
Płatki ryżowe
Łagodne w smaku, dobre dla dzieci i na śniadanie w pośpiechu.
Komosa ryżowa na słodko
Ugotowana w mleku z cynamonem i owocami daje sycące śniadanie z dużą ilością białka.
Amarantus ekspandowany
Dodany do jogurtu z owocami zastąpi płatki bez gotowania.
Owsianka a celiakia: na co uważać
Owies certyfikowany może wzbogacić dietę bezglutenową w błonnik, którego przy tej diecie łatwo brakuje. Trzeba go jednak wprowadzać ostrożnie, małymi porcjami, i obserwować reakcję organizmu, najlepiej pod okiem lekarza lub dietetyka.
- Około 5% osób z celiakią nie toleruje nawet bezglutenowego owsa i musi zrezygnować z owsianki całkowicie.
- Zalecenia co do momentu wprowadzenia owsa się różnią: Coeliac UK dopuszcza go na każdym etapie diety, a Stowarzyszenie Osób z Celiakią radzi sięgać po niego u osób, u których jelito już się zregenerowało. Ostrożniej jest poczekać.
- W hotelu i kawiarni zapytaj o rodzaj płatków, bo bez certyfikatu owsianka przy celiakii odpada.
Porady
- Bezglutenowe płatki trzymaj w osobnym, podpisanym pojemniku, żeby nie pomylić ich ze zwykłymi płatkami domowników.
- Owsiankę gotuj w czystym garnku i mieszaj łyżką, która w tym czasie nie trafia do potraw z glutenem.
- Nocna owsianka z bezglutenowych płatków, jogurtu i owoców, przygotowana wieczorem w słoiku, to wygodne śniadanie do pracy.
Najczęstsze pytania
Czy płatki owsiane bezglutenowe są całkowicie bez glutenu?
Zawierają najwyżej 20 mg glutenu na kilogram, czyli tyle, ile dopuszczają unijne przepisy dla żywności bezglutenowej. Taki poziom Coeliac UK uznaje za bezpieczny dla osób z celiakią.
Czy owsianka na mleku roślinnym jest bezglutenowa?
Tylko wtedy, gdy zarówno płatki, jak i napój nie zawierają glutenu. Napój owsiany ze zwykłego owsa wnosi gluten tak samo jak zwykłe płatki.
Ile płatków owsianych dziennie można jeść przy celiakii?
Stowarzyszenie Osób z Celiakią zaleca ograniczenie certyfikowanego owsa do 50 g dziennie u dorosłych i 25 g u dzieci. Inne źródła podają dla dorosłych nawet 70 g, ale bezpieczniej trzymać się niższej granicy.
Czy płatki górskie mają mniej glutenu niż błyskawiczne?
Nie, grubość płatków nie ma znaczenia, bo gluten pochodzi z zanieczyszczenia ziarna, a nie ze sposobu jego spłaszczenia. Liczy się wyłącznie to, czy owies był certyfikowany.
