Surówka z jabłkiem i marchewką
Zetrzyj rzepę, jabłko i marchewkę na drobnych oczkach, posól, dodaj śmietanę lub jogurt i schłódź kilka minut w lodówce.
Czarna rzepa: jak jeść, jak smakuje i jak obrać?
- Jak jeść
- Czarną rzepę najczęściej jesz na surowo, startą na surówkę z jabłkiem i marchewką, a łagodniejsza jest po ukiszeniu, upieczeniu albo ugotowaniu na purée.
- Smak
- Czarna rzepa smakuje ostro i wyraziście jak mocna rzodkiewka z nutą chrzanu, a jej biały miąższ jest twardy, soczysty i chrupiący.
Czarna rzepa to potoczna nazwa czarnej rzodkwi, warzywa z rodziny kapustowatych. Ma okrągły lub wydłużony korzeń z matową, czarną skórką i śnieżnobiałym miąższem. Uprawiano ją już w starożytności na Bliskim Wschodzie, w Europie i Azji Środkowej.
W Polsce czarną rzepę kupisz jesienią i zimą na targach, w warzywniakach i w większych marketach, bo to warzywo zbierane późno i dobrze znoszące przechowywanie. Jadalny jest korzeń oraz młode liście, które nadają się do sałatek i zup.
Spis treści
Jak jeść czarną rzepę?
Czarna rzepa jest najsmaczniejsza na surowo, starta na tarce i połączona z czymś słodkim lub tłustym, co łagodzi jej ostrość: jabłkiem, marchewką, śmietaną, jogurtem albo majonezem. Pasuje do mięs, ryb, placków ziemniaczanych i kiełbasek z grilla. Po obróbce cieplnej traci pazur i staje się łagodna, więc możesz ją piec, dusić i gotować jak inne warzywa korzeniowe.
Kiszona
Startą rzepę wymieszaj z solą (około 20 g na kilogram), odstaw na dwie godziny, ubij w słoiku i odczekaj mniej więcej tydzień.
Na kanapce i z twarożkiem
Cienkie plasterki lub wiórki rzepy dodaj do twarożku ze szczypiorkiem albo połóż na chlebie z masłem i solą.
Pieczona z warzywami
Kawałki rzepy upiecz z ziemniakami, marchwią i burakiem na oliwie z ziołami. W piekarniku robi się łagodna i lekko słodka.
Purée zamiast ziemniaków
Ugotowaną w osolonej wodzie rzepę przeciśnij przez praskę i wymieszaj z masłem, mlekiem i koperkiem.
Sok z miodem i jabłkiem
Startą rzepę przeciśnij przez gazę, a ostry sok połącz z sokiem jabłkowym, miodem i cytryną.
Jak smakuje czarna rzepa?
Na surowo czarna rzepa jest wyraźnie ostrzejsza od zwykłej rzodkiewki: szczypie w język i nos jak chrzan albo gorczyca, a pod ostrością kryje się lekko gorzkawa, ziemista nuta. Miąższ jest twardy, zwarty i soczysty, trzeszczy przy krojeniu. Ostrość pochodzi ze związków siarki, które ulatniają się w cieple, dlatego gotowana, duszona lub pieczona rzepa smakuje łagodnie, trochę jak rzepa biała lub kalarepa.
Ostrość
Silna, chrzanowa, uderzająca w nos. Najmocniejsza tuż pod skórką.
Goryczka
Delikatna, ziemista, wyczuwalna zwłaszcza w starszych i większych korzeniach.
Konsystencja
Twarda, gęsta i chrupiąca, bardziej zbita niż w czerwonej rzodkiewce.
Po ugotowaniu
Miękka, łagodna, z lekką słodyczą, bez szczypiącego posmaku.
Przypomina
Skrzyżowanie rzodkiewki z chrzanem; po obróbce kalarepę lub białą rzepę.
Jak obrać czarną rzepę?
Czarną skórkę możesz zjeść, jeśli jest cienka i dokładnie wyszorowana, ale to ona odpowiada za najostrzejszy i gorzki posmak. Do surówek i dań dla dzieci lepiej ją zdjąć obieraczką, podobnie jak przy marchwi.
- Wyszoruj korzeń szczoteczką pod bieżącą wodą, usuwając ziemię z zagłębień.
- Odetnij nożem nasadę liści i cienki koniec korzenia.
- Obierz skórkę obieraczką do warzyw, prowadząc ją od góry do dołu.
- Wytnij czubkiem noża ciemne plamki i zdrewniałe fragmenty miąższu.
- Opłucz obraną rzepę i od razu ją zetrzyj lub pokrój.
Porady
- Wybieraj korzenie ciężkie, twarde i gładkie, bez pęknięć i miękkich miejsc; lekkie i gąbczaste bywają łykowate w środku.
- Jeśli kupujesz rzepę z liśćmi, powinny być jędrne i świeże, bo to dobry znak, że korzeń niedawno wykopano.
- Przechowuj ją w chłodnym, ciemnym miejscu albo w szufladzie lodówki w papierowej torbie; liście odetnij, bo wyciągają wodę z korzenia.
- Gdy surówka wyszła za ostra, posól startą rzepę i odstaw na 15-20 minut, a potem odciśnij wypuszczony sok.
Najczęstsze pytania
Czy czarną rzepę można jeść na surowo?
Tak, to najpopularniejsza forma. Surowa rzepa zachowuje chrupkość i pełną ostrość, dlatego zwykle łączy się ją z jabłkiem, śmietaną lub jogurtem.
Czy czarną rzepę trzeba obierać?
Nie musisz, cienką skórkę po wyszorowaniu da się zjeść. Obierz ją jednak, gdy zależy ci na łagodniejszym smaku, bo skórka jest najbardziej ostra i gorzka.
Czym różni się czarna rzepa od rzepy białej?
Czarna rzepa to w rzeczywistości rzodkiew, a nie rzepa. Jest dużo ostrzejsza, twardsza i ma czarną skórkę, podczas gdy biała rzepa smakuje słodkawo i łagodnie.
Jak złagodzić smak czarnej rzepy?
Obróbka cieplna, kiszenie albo solenie startej rzepy mocno zmniejsza jej ostrość. Pomaga też dodatek tłustego sosu i słodkich owoców.
Czy liście czarnej rzepy są jadalne?
Tak, młode liście możesz dodać do sałatek lub zup, podobnie jak liście rzodkiewki.
