Na surowo
Cząstki miąższu jedz palcami albo łyżeczką prosto z komór owocu, zaraz po jego otwarciu.
Durian: jak jeść, jak smakuje i jak obrać?
- Jak jeść
- Duriana je się najczęściej na surowo: po otwarciu kolczastej skorupy wyjmuje się kremowe cząstki miąższu i zjada je łyżeczką albo palcami.
- Smak
- Miąższ duriana jest słodki i kremowy jak budyń, z nutą karmelu, wanilii i migdałów oraz lekko cebulowym posmakiem, a jego zapach wiele osób odrzuca.
Durian to owoc drzewa z tropikalnych lasów Azji Południowo-Wschodniej, nazywany tam królem owoców. Największym producentem jest Tajlandia, znana z odmiany Monthong, a Malezja słynie z cenionej odmiany Musang King. Owoc zwykle waży od 1 do 3 kilogramów, a jego zielona lub brązowawa skorupa jest gęsto pokryta twardymi kolcami. Nazwa pochodzi od malajskiego słowa duri, czyli kolec.
W Polsce durian jest drogi i trudno dostępny, najłatwiej znaleźć go w sklepach z żywnością azjatycką, także jako mrożony miąższ. W Singapurze i Bangkoku nie wolno go wnosić do komunikacji publicznej, a wiele hoteli w regionie także go zakazuje, bo woń potrafi utrzymywać się w pomieszczeniu przez kilka dni.
Jak jeść duriana?
Duriana najlepiej zjeść od razu po otwarciu, w temperaturze pokojowej, bo wtedy smak jest najpełniejszy. Każda cząstka miąższu otula dużą pestkę wielkości kasztana: miąższ zjadasz, pestkę odkładasz. Ze względu na intensywną woń jedz go na świeżym powietrzu albo przy otwartym oknie, a resztki skorupy od razu wynieś z domu.
Z kleistym ryżem
W Tajlandii durian podaje się ze słodkim kleistym ryżem i mleczkiem kokosowym, podobnie jak mango.
W lodach i koktajlach
Zmiksowany miąższ trafia do lodów, shake'ów na mleczku kokosowym, a nawet do cappuccino.
W azjatyckich słodyczach
Z duriana robi się pasty, toffi, dodol, ciastka księżycowe i kremy do ciast.
Na wytrawnie
Niedojrzały durian gotuje się jak warzywo w zupach i daniach mięsnych, a sfermentowany, czyli tempoyak, dodaje do ryżu i curry z rybą.
Jak smakuje durian?
Durian ma bogaty, deserowy smak, w którym wyczuwa się karmel, wanilię i migdały, a czasem śmietankowy serek. Brytyjski przyrodnik Alfred Russel Wallace opisał go jako bogaty krem mocno aromatyzowany migdałami, w którym od czasu do czasu pojawiają się nuty serka, sosu cebulowego i sherry. Właśnie ten lekko cebulowo czosnkowy posmak sprawia, że jedni uznają duriana za przysmak, a inni nie są w stanie go przełknąć.
Słodycz
Wyraźna, deserowa. Zawartość cukru, głównie sacharozy, wynosi od 8 do 20 procent zależnie od odmiany.
Konsystencja
Tłusta, gładka i lekko kleista, jak gęsty budyń, który rozpływa się na języku.
Zapach
Ostry i siarkowy, porównywany do zgniłej cebuli, starego sera pleśniowego i skunksa. Najwięcej lotnych substancji wydziela skorupa.
Przejrzały durian
Im dojrzalszy owoc, tym mocniejszy aromat, a miąższ przejrzałych owoców staje się bardzo kremowy i lekko alkoholowy.
Jak obrać duriana?
Duriana nie obiera się jak jabłka, tylko otwiera kolczastą skorupę i wyjmuje z niej cząstki miąższu. Dojrzały owoc sam zaczyna pękać wzdłuż szwów, które dzielą go na 3-5 komór, i po tych liniach najłatwiej go rozchylić. Kolce są ostre, więc pracuj w grubych rękawicach albo trzymaj owoc przez złożoną ściereczkę.
- Połóż owoc na desce na złożonym ręczniku, żeby się nie toczył.
- Znajdź na spodzie linie szwów między rzędami kolców, po których skorupa naturalnie pęka.
- Natnij skorupę wzdłuż jednego szwu mocnym nożem, płytko, żeby nie przeciąć miąższu.
- Wsuń palce w rękawicach w szczelinę i rozchyl skorupę na boki.
- Powtórz nacinanie przy kolejnych szwach, aż odsłonisz wszystkie komory.
- Wyjmij cząstki miąższu palcami lub łyżką i przełóż je do szczelnego pojemnika.
Porady
- Dojrzały durian ma lekko popękaną skorupę i wyraźny zapach. Owoc, który spadł z drzewa, dojrzewa jeszcze 2-4 dni, a po 5-6 dniach większość osób uznaje go za przejrzały.
- Wyjęty miąższ trzymaj w lodówce w szczelnym szklanym pojemniku, inaczej zapach przejdzie na inne produkty.
- Na pierwszą próbę kup niewielką porcję mrożonego miąższu, zanim zdecydujesz się na cały, drogi owoc.
- W Azji po jedzeniu wlewa się wodę do pustej skorupy i pije ją, co według zwyczaju ma zniwelować zapach z ust.
Najczęstsze pytania
Czy durian smakuje tak, jak pachnie?
Nie, większość osób, które się przełamią, podkreśla, że miąższ jest znacznie przyjemniejszy od zapachu. Sam Wallace początkowo zniechęcony wonią przekonał się do owocu po pierwszym kęsie zjedzonym na świeżym powietrzu na Borneo.
Czy można jeść pestki duriana?
Tak, ale wyłącznie po obróbce: ugotowane, upieczone albo usmażone na oleju kokosowym mają konsystencję podobną do taro, tylko bardziej kleistą. Surowych pestek nie jedz, bo zawierają potencjalnie szkodliwe kwasy tłuszczowe.
Czy duriana można łączyć z alkoholem?
W Azji Południowo-Wschodniej panuje przekonanie, że nie, i ma ono częściowe potwierdzenie: badanie Uniwersytetu Tsukuba wykazało, że związki siarki z duriana hamują enzym rozkładający alkohol. Do duriana lepiej podać wodę albo herbatę.
Dlaczego durian tak mocno pachnie?
Za zapach odpowiadają setki lotnych związków, w tym estry o słodkiej, owocowej woni i związki siarki pachnące cebulą i zgnilizną. Osoby, które jedzą duriana często, łatwo oddzielają te nuty, a dla innych całość jest nie do zniesienia.
Jak smakuje durian z Tajlandii, a jak z Malezji?
W południowej Tajlandii wiele osób woli owoce młodsze, jędrne i łagodne, a w Malezji i Singapurze najbardziej ceni się owoce jak najdojrzalsze, o najmocniejszym aromacie.
