Błonnik
dobre źródło
Na plus
Strączki, w tym groch, to źródło błonnika. Zalecana ilość dla dorosłych to około 25 g dziennie, a taka podaż wiąże się z mniejszym ryzykiem wielu chorób przewlekłych.
Czy zupa grochowa jest zdrowa?
W skrócie Zdrowa z umiarem: zupa grochowa to sycące danie ze strączków, z błonnikiem i białkiem, ale wędzonka, kiełbasa, kostki bulionowe i nadmiar soli mocno obniżają jej wartość.
Zupa grochowa to gęsta zupa z grochu, gotowana na warzywach, często także na wędzonym boczku, kiełbasie lub żeberku. Groch należy do nasion roślin strączkowych, czyli grupy produktów, którą jadamy zdecydowanie za rzadko, choć jest wartościowa.
O tym, czy zupa grochowa jest zdrowa, decydują dwie rzeczy. Sam groch dostarcza błonnika i białka, ale dodatki mięsne i sól potrafią zdominować jej skład. Ważne jest też przygotowanie, bo źle namoczony groch bywa wzdymający i ciężki.
Spis treści
Zupa grochowa: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa groch, czyli strączek bogaty w błonnik, białko i minerały, a na minus wędliny i sól, które często do niego dochodzą. Kafle pokazują, co robić, by zupa była lżejsza.
Białko
średnio 25% w nasionach
Na plus
Tyle białka zawierają suche nasiona strączków. W zupie jest go mniej, bo to głównie woda, ale groch wciąż je dokłada.
Sytość
niski indeks glikemiczny
Na plus
Strączki są źródłem węglowodanów o niskim indeksie glikemicznym i mają wysoki indeks sytości, więc po posiłku dłużej czujesz się najedzony.
Wędliny w zupie
do 350-500 g tygodniowo
Na minus
Kiełbasy i boczek to przetwory mięsne. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej nie zaleca jeść więcej niż 350-500 g mięsa i przetworów mięsnych tygodniowo.
Sól
limit WHO poniżej 5 g dziennie
Na minus
Zupa łatwo się przesala przez bulion, wędliny i gotowe dodatki. Zalewa strączków z puszki zazwyczaj też zawiera sól.
Moczenie grochu
8-12 godzin
Z umiarem
Moczenie suchych nasion zmniejsza zawartość substancji antyodżywczych i wzdymających, a gotowanie w świeżej wodzie poprawia strawność.
Ile zupy grochowej dziennie i jak jeść z głową
- Namocz suchy groch w zimnej wodzie na 8-12 godzin, odlej wodę i gotuj w świeżej: przez pierwsze 10 minut intensywnie, a potem na mniejszym ogniu pod przykryciem do miękkości.
- Zamiast boczku i kiełbasy użyj chudego drobiu albo zrób część zupy wyłącznie na grochu, bo zaleca się zamieniać przetwory mięsne na drób i strączki.
- Wzbogać zupę warzywami, takimi jak marchew, pietruszka, seler i por, i dopraw ziołami, a sól dodawaj oszczędnie na końcu.
- Jeśli rzadko jadasz strączki, zaczynaj od mniejszej porcji, bo mogą wywołać wzdęcia, i zwiększaj ją stopniowo.
Szkodliwość i przeciwwskazania: zupa grochowa
Zupa grochowa szkodzi najczęściej nie przez sam groch, ale przez sól i tłuste wędliny, a także u osób reagujących wzdęciami na strączki lub z chorobami wymagającymi ograniczeń.
- Szkodzi przesolona zupa na kostkach i wędzonce, zwłaszcza przy nadciśnieniu, bo średnie spożycie soli w świecie jest ponad dwukrotnie większe od limitu WHO.
- Wędliny i boczek w zupie szkodzą, gdy jada się je często: przetwory mięsne są klasyfikowane jako rakotwórcze dla człowieka.
- Osobom z wrażliwym jelitem groch może szkodzić wzdęciami i gazami. Przy chorobach jelit ilość strączków uzgodnij z lekarzem lub dietetykiem.
- Przy dnie moczanowej sam groch nie jest zabroniony, bo nie ma wskazań do eliminacji strączków, ale wywar mięsny i wędliny mogą szkodzić, bo puryny z mięsa działają silniej niż roślinne.
- Małym dzieciom szkodzi dosalana zupa i gotowe zupy z puszki, bo w diecie malucha należy unikać produktów słonych.
Porady
- Gdy kupujesz groch w puszce lub słoiku, pamiętaj, że zalewa zwykle zawiera sól. Suchy groch daje więcej kontroli.
- Ugotuj większy garnek i zamroź porcje po przestudzeniu, żeby nie sięgać po gotowce.
- Dopraw zupę majerankiem i czosnkiem zamiast kostek bulionowych.
- Podawaj z pieczywem pełnoziarnistym i surówką, żeby obiad był kompletny.
Najczęstsze pytania
Czy zupa grochowa jest zdrowa?
Tak, z umiarem. Groch daje błonnik i białko, ale zdrowotną wartość obniżają wędliny, kostki bulionowe i nadmiar soli.
Czy zupa grochowa szkodzi?
Szkodzi przesolona i tłusta, szczególnie przy nadciśnieniu. Może też dawać wzdęcia u osób nieprzyzwyczajonych do strączków.
Czy zupa grochowa jest sycąca?
Tak, strączki mają wysoki indeks sytości, więc po posiłku dłużej utrzymuje się uczucie najedzenia.
Dlaczego zupa grochowa wzdyma?
Strączki zawierają błonnik i substancje wzdymające. Pomaga moczenie przez 8-12 godzin, gotowanie w świeżej wodzie i stopniowe zwiększanie porcji.
Czy zupę grochową można jeść przy dnie moczanowej?
Groch jest dozwolony, bo spożycie strączków nie wiąże się ze wzrostem kwasu moczowego. Ostrożność dotyczy wywaru mięsnego i wędlin.
Czy dzieci mogą jeść zupę grochową?
Tak, po rozszerzeniu diety, ale wprowadzaj groch stopniowo, w małych porcjach i bez dosalania.
