Migdały
od 28% do 50% migdałów
Z umiarem
Jedna z marek w USA podaje w marcepanie 28% migdałów, a hiszpański mazapán z Toledo musi ich mieć co najmniej 50% masy. Im więcej migdałów, tym masa jest bliższa oryginałowi.
Czy marcepan jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: marcepan to masa z migdałów i cukru, w której cukier jest jednym z dwóch głównych składników, a udział migdałów bywa bardzo różny, więc traktuj go jak słodycz od święta, nie codzienną przekąskę.
Marcepan to słodka masa cukiernicza z prażonych i zmielonych migdałów, cukru oraz olejku migdałowego. Pod wpływem ciepła staje się plastyczny, dlatego lepi się z niego ozdobne kształty, a jego polska nazwa wywodzi się od łacińskiego „chleba Marka”.
Pytanie o zdrowie bierze się stąd, że migdały to wartościowy składnik, ale obok nich stoi cukier, a w sklepie sprzedaje się też tańsze masy udające marcepan. Poniżej odróżniamy to, co przemawia za nim, od tego, co każe jeść go z umiarem.
Spis treści
Marcepan: co jest na plus, a co na minus
Na plus jest migdałowa baza, na minus cukier, który obok migdałów jest głównym składnikiem, oraz alergeny. Wartość konkretnego produktu zależy od tego, ile ma migdałów i czy to naprawdę marcepan, czy tańszy zamiennik.
Cukier
jeden z dwóch głównych składników
Na minus
Masa składa się głównie z migdałów i cukru, więc zalicza się do słodyczy. Cukier dodany przez producenta liczy się do dziennego limitu cukrów wolnych.
Alergeny
migdały to orzechy
Na minus
Migdały zaliczają się do orzechów, które trzeba wskazywać jako alergen, a marcepan wymieniono wśród przykładowych słodyczy z orzechami.
Zamienniki
persipan, arachipan, soja
Z umiarem
Tańsze masy bywają sprzedawane jako marcepan, choć zawierają inne surowce, na przykład pastę sojową z esencją migdałową. Takie zamienniki znakuje się dodatkiem skrobi, więc czytaj skład.
Zęby
ryzyko przy częstym jedzeniu
Na minus
Częste spożywanie produktów słodzonych wiąże się z ryzykiem próchnicy. Wysokie spożycie cukru dodanego wiąże się też z otyłością i cukrzycą.
Ile marcepanu dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj marcepan jako słodycz na okazje i jedz niewielkie kawałki, bo cukier jest jednym z jego głównych składników.
- Czytaj etykietę i szukaj masy z jak największym udziałem migdałów, bo w tradycyjnym mazapánie z Toledo to co najmniej 50%.
- Wliczaj go do dziennego limitu cukrów wolnych: WHO zaleca mniej niż 10% dziennej energii, czyli około 50 g przy 2000 kcal, a poziom 5% lub niższy może dać dodatkowe korzyści.
- Możesz zrobić go w domu z migdałów i cukru, wtedy sam decydujesz, jaki jest udział każdego z nich.
Szkodliwość i przeciwwskazania: marcepan
Marcepan może zaszkodzić osobom uczulonym na orzechy oraz tym, które muszą pilnować cukru, czyli przy cukrzycy i otyłości. Nadmiar słodyczy jest szkodliwy także dla zębów dzieci.
- Alergia na orzechy: marcepan szkodzi osobom uczulonym, a masy zastępcze mogą mieć inne alergeny, jak orzeszki ziemne w arachipanie czy soję.
- Cukrzyca i otyłość: wysokie spożycie cukru dodanego sprzyja tym chorobom, więc marcepan w nadmiarze jest dla nich szkodliwy, a ilość ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Dzieci: próchnica pojawia się wcześniej u dzieci jedzących słodycze kilka razy dziennie niż u tych, które jedzą je rzadko, więc marcepan zostaw na święta.
- Duże spożycie produktów bogatych w cukier może prowadzić do niedoboru innych składników odżywczych, bo słodycze wypierają z jadłospisu wartościowsze produkty.
Porady
- Dodatek skrobi w masie może oznaczać, że to persipan albo inny zamiennik, a nie marcepan.
- Marcepan przechowuj w szczelnym pojemniku i z dala od światła, żeby nie wysechł, a tłuszcz migdałowy nie jełczał.
- Gdy masz ochotę na migdałowy smak, sięgnij po garść samych migdałów zamiast słodkiej masy.
Najczęstsze pytania
Czy marcepan jest zdrowy?
Marcepan zalicza się do słodyczy: ma migdałową bazę, ale cukier jest jego głównym składnikiem, więc jedz go okazjonalnie i w małych kawałkach.
Czy marcepan szkodzi?
Zdrowym osobom raczej nie szkodzi, jeśli jada się go rzadko. Szkodzi uczulonym na orzechy, a w nadmiarze zwiększa spożycie cukru.
Z czego robi się marcepan?
Z prażonych, zmielonych migdałów i cukru, z dodatkiem olejku migdałowego. Charakterystyczny aromat wiąże się z benzaldehydem, który powstaje z amigdaliny.
Czym różni się marcepan od persipanu?
Persipan zawiera zamiast migdałów zmielone jądra pestek brzoskwini lub moreli. Podobnie arachipan robi się z orzeszków ziemnych, a keszupan z orzechów nerkowca.
Ile cukru jest w marcepanie?
Dokładna ilość zależy od produktu i udziału migdałów, więc sprawdź tabelę wartości odżywczej na opakowaniu. Cukier jest obok migdałów głównym składnikiem masy.
