Energia
ok. 325 kcal w 100 g
Na minus
Łyżeczka miodu waży 12 g i ma prawie 40 kcal, czyli dwa razy więcej niż łyżeczka cukru (5 g, 20 kcal).
Czy miód gryczany jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: miód gryczany to przede wszystkim cukry proste i kalorie z odrobiną składników mineralnych, więc może zastąpić cukier w niewielkiej ilości, ale nie jest lekiem ani produktem bez ograniczeń.
Miód gryczany powstaje z nektaru kwiatów gryki, jednej z ważniejszych roślin miododajnych w Polsce. W stanie płynnym ma barwę od ciemnoherbacianej do brunatnej, mocny zapach i ostry, lekko piekący smak. Po skrystalizowaniu robi się brązowy i gruboziarnisty.
Wątpliwości biorą się z opinii, że ciemny miód jest zdrowszy od cukru i od jasnych odmian. Warto odróżnić to, co wynika z badań, od reklamy: każdy miód to głównie cukier, który liczy się do dziennego limitu, a o wyjątkowości gryczanego decyduje przede wszystkim smak.
Spis treści
Miód gryczany: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają kalorie i cukry wolne, ponieważ miód jest przede wszystkim źródłem energii. Na plus działają niewielkie ilości składników mineralnych i wolnych aminokwasów oraz wyrazisty smak, który pozwala użyć mniej.
Cukry wolne
limit WHO: poniżej 10% energii
Na minus
WHO zalicza do cukrów wolnych także cukry naturalnie obecne w miodzie. Zalecany limit to poniżej 10% energii, czyli około 50 g przy dziennym zapotrzebowaniu 2000 kcal.
Składniki mineralne
niewielkie ilości
Z umiarem
Miód zawiera niewielkie ilości potasu, magnezu i wapnia oraz śladowe ilości witamin z grupy B, więc nie jest źródłem tych składników w diecie.
Wolne aminokwasy
720 mg/kg w gryczanym
Na plus
Miód gryczany należy do miodów nektarowych bogatych w wolne aminokwasy. Dla porównania miód cząbrowy ma ich ponad 1020 mg/kg, a wrzosowy 368 mg/kg.
Składniki bioaktywne
lizozym, inhibina, apidycyna
Z umiarem
Te substancje działają bakterio- i grzybobójczo, ale nie robią z miodu leku i nie znoszą faktu, że to bardzo kaloryczny produkt.
Smak i barwa
ciemny, ostry, wyrazisty
Na plus
Mocny aromat sprawia, że do herbaty czy sera wystarczy mniej niż łagodnego miodu. Nadaje się też do miodów pitnych.
Ile miodu gryczanego dziennie i jak jeść z głową
- Używaj miodu zamiast cukru, a nie obok niego, i wlicz go w dzienny limit cukrów wolnych, czyli poniżej 10% energii.
- Odmierzaj łyżeczkami, bo jedna ma prawie 40 kcal, a w diecie redukcyjnej, przy nadwadze i cukrzycy to ważne.
- Dla dzieci młodszych niż rok miód nie jest odpowiedni. Dzieciom do czterech lat nie podawaj słodzonych napojów i potraw, także z miodem.
- Wybieraj polski miód z podanym krajem pochodzenia i omijaj miód sztuczny, robiony z cukrów i barwników.
- Jeśli ostry smak ci nie odpowiada, spróbuj małej ilości w serze, owsiance lub sosie, zanim kupisz cały słoik.
Szkodliwość i przeciwwskazania: miód gryczany
Miód gryczany nie szkodzi zdrowym dorosłym, jeśli jest dodatkiem. Szkodliwy bywa dla niemowląt, dla zębów i dla osób, które nie kontrolują cukrów oraz kalorii.
- Niemowlętom do pierwszego roku życia miód szkodzi, bo może zawierać przetrwalniki laseczek jadu kiełbasianego, które powodują botulizm niemowląt.
- Przy cukrzycy, nadwadze i diecie redukcyjnej pamiętaj o kaloryczności: miód szkodzi bilansowi tak samo jak cukier, jeśli nie liczysz łyżeczek.
- Osoby uczulone na pyłki roślin powinny zachować ostrożność, bo miód zawiera pyłki.
- Częste jedzenie miodu może szkodzić zębom, bo jest cukrem, który sprzyja próchnicy.
Porady
- Na etykiecie sprawdź kraj pochodzenia i wybieraj miód naturalny, a nie sztuczny.
- Gruboziarnista krystalizacja z warstwą rzadkiego miodu na wierzchu jest typowa dla miodu gryczanego, więc nie jest wadą.
- Przed zakupem większego słoika spróbuj niewielkiej ilości, bo smak miodu gryczanego ma tylu zwolenników co przeciwników.
- Słodź nim herbatę, owsiankę i jogurt oszczędnie, bo zdrowotny efekt dają całe produkty, a nie samo słodzenie.
Najczęstsze pytania
Czy miód gryczany jest zdrowy?
Jest zdrowy z umiarem. To głównie cukry proste i kalorie, z niewielką ilością składników mineralnych, więc lepiej traktować go jako dodatek niż element codziennej diety.
Czy miód gryczany szkodzi?
Zdrowym dorosłym w małej ilości nie szkodzi. Szkodzić może niemowlętom, osobom uczulonym na pyłki oraz każdemu, kto jada go w nadmiarze.
Czy miód jest zdrowszy od cukru?
Zawiera niewielkie ilości składników mineralnych i witamin, ale jest przede wszystkim źródłem kalorii. Łyżeczka miodu ma prawie dwa razy więcej kcal niż łyżeczka cukru.
Ile miodu gryczanego można zjeść dziennie?
Miód liczy się do cukrów wolnych, których wg WHO ma być poniżej 10% energii dziennej. To około 50 g przy diecie 2000 kcal, wliczając cukier, soki i miód razem.
Czy miód gryczany jest dla cukrzyków?
Nie ma powodu, by traktować go jako bezpieczny zamiennik cukru. Chorzy na cukrzycę powinni pamiętać o jego kaloryczności i ustalić ilość z lekarzem lub dietetykiem.
Czy miód gryczany można dawać dzieciom?
Dzieciom powyżej roku w niewielkich ilościach tak, ale nie niemowlętom. U dzieci do czterech lat lepiej też ograniczać słodzone potrawy i napoje.
