Tłuszcz i energia
553 kcal i 59 g tłuszczu w 100 g
Na minus
Surowa wątroba dorsza to prawie sam tłuszcz, więc jest bardzo kaloryczna. Porcja na kanapkę powinna być mała.
Czy wątróbka z dorsza jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: wątróbka z dorsza jest bardzo bogata w omega-3, witaminę D i B12, ale też w witaminę A, tłuszcz i cholesterol, dlatego jedz ją rzadko i w małych ilościach, zwłaszcza w ciąży.
Wątróbka z dorsza to wątroba tej ryby, najczęściej sprzedawana w puszce lub słoiku, w oleju lub we własnym tłuszczu. Jada się ją jako specjał z ziemniakami albo jako pastę do chleba, a z jej tłuszczu wyrabia się też tran. To bardzo tłusty i intensywny w smaku produkt, daleki od chudego filetu z dorsza.
Wątpliwości biorą się stąd, że jednocześnie zawiera dużo cennych składników i dużo rzeczy, których nie warto jeść w nadmiarze. Dane poniżej dotyczą surowej wątroby z oficjalnej tabeli składu, więc konserwa w oleju może się różnić, a wartości z etykiety masz na opakowaniu.
Spis treści
Wątróbka z dorsza: co jest na plus, a co na minus
Plusów jest wiele, bo to skoncentrowane źródło omega-3, witaminy D i B12, ale minusy są równie mocne: sporo kalorii, witaminy A i cholesterolu. Dlatego wątróbka z dorsza to dodatek na kanapkę, a nie podstawa obiadu.
Omega-3
13,7 g w 100 g
Na plus
Tłuszcz wątroby zawiera dużo kwasów omega-3, w tym EPA i DHA, które są cenne w diecie, ale w tak koncentrowanej postaci nie trzeba ich jeść często.
Witamina A
4794 µg w 100 g
Na minus
To ponad sześciokrotność dziennego zapotrzebowania w jednej porcji 100 g. Witamina A w nadmiarze szkodzi, a nawet niewielki nadmiar jest szkodliwy dla dziecka w łonie matki.
Witamina D
89,7 µg w 100 g
Na plus
Wątroba dorsza należy do najbogatszych źródeł witaminy D w diecie. Zawiera też bardzo dużo witaminy B12 i jodu.
Cholesterol
245 mg w 100 g
Z umiarem
To sporo cholesterolu w niewielkiej porcji, dlatego przy zaburzeniach lipidowych ogranicz ten produkt i omów dietę z lekarzem.
Puryny i konserwa
konserwy rybne powyżej 150 mg puryn
Z umiarem
Konserwy rybne zawierają dużo puryn, a przy dnie moczanowej zaleca się ograniczenie ryb, zwłaszcza przetworzonych. Puszka oznacza też zwykle dodatek soli.
Ile wątróbki z dorsza dziennie i jak jeść z głową
- Jedz wątróbkę z dorsza jako dodatek do kanapki lub ziemniaków, w niewielkiej ilości i nie częściej niż od czasu do czasu.
- Nie licz jej jako zwykłej porcji ryby: zalecenie to 1-2 porcje ryb tygodniowo, czyli około 150-300 g, w tym jedna ryba tłusta.
- Podawaj ją z warzywami, na przykład z ogórkiem, rzodkiewką i cebulką, oraz z pieczywem pełnoziarnistym, a nie z majonezem.
- Odlej nadmiar oleju z puszki i nie dolewaj kolejnych tłuszczów do kanapki.
Szkodliwość i przeciwwskazania: wątróbka z dorsza
Wątróbka z dorsza szkodzi głównie w nadmiarze i osobom szczególnie wrażliwym na jej składniki: kobietom w ciąży, osobom z dną moczanową, wysokim cholesterolem oraz alergikom. Zagrożeniem jest skoncentrowana witamina A.
- Kobietom w ciąży szkodzić może nadmiar witaminy A, bo nawet niewielki nadmiar jest szkodliwy dla dziecka w łonie matki, dlatego unikaj wątróbki z dorsza i zapytaj lekarza.
- Przy dnie moczanowej szkodzą ryby przetworzone, w tym konserwy, ponieważ zawierają dużo puryn.
- Osobom z podwyższonym cholesterolem szkodzi duża ilość tego produktu, bo zawiera cholesterol i dużo tłuszczu.
- Alergikom na ryby szkodzi każdy produkt z dorsza, bo zawiera on silne alergeny, na przykład parwalbuminę.
- Regularne, duże porcje szkodzą też z powodu witaminy A, bo jej przewlekły nadmiar może powodować osłabienie, odwapnienie kości i zaburzenia pracy narządów.
Porady
- Sprawdź na opakowaniu skład i wartość odżywczą: zwróć uwagę na ilość soli i rodzaj oleju.
- Konserwy trzymaj w chłodnym miejscu, a otwartą puszkę przełóż do szczelnego pojemnika i zjedz w ciągu doby lub dwóch.
- Zamiast wątróbki, jeśli chcesz regularnie jeść ryby, wybierz świeże lub mrożone filety i raz w tygodniu rybę tłustą.
- Nie łącz jej z suplementami witaminy A i tranem bez konsultacji z lekarzem.
Najczęstsze pytania
Czy wątróbka z dorsza jest zdrowa?
Jest zdrowa tylko okazjonalnie. Ma bardzo dużo omega-3, witaminy D i B12, ale też wiele tłuszczu, witaminy A i cholesterolu, więc jedz ją rzadko i mało.
Czy wątróbki z dorsza są zdrowe?
Tak samo jak pojedyncza wątróbka: cenne, ale skoncentrowane. Nie zastępują zwykłej ryby i nie powinny być jedzone codziennie.
Czy wątróbka z dorsza szkodzi?
W małych ilościach i od czasu do czasu zazwyczaj nie. Szkodzi w nadmiarze i kobietom w ciąży oraz osobom z dną moczanową, wysokim cholesterolem lub alergią na ryby.
Ile kalorii ma wątróbka z dorsza?
Surowa wątroba dorsza ma 553 kcal w 100 g. Wartość konserwy zależy od oleju i sposobu przetworzenia, więc odczytaj ją z etykiety.
Czy wątróbka z dorsza ma omega-3?
Tak, bardzo dużo: 13,7 g w 100 g surowej wątroby, w tym EPA i DHA. To jedno z najbogatszych źródeł w diecie.
Czy kobiety w ciąży mogą jeść wątróbkę z dorsza?
Lepiej jej unikać, bo zawiera bardzo dużo witaminy A, której nadmiar jest szkodliwy dla rozwijającego się dziecka. Poproś lekarza o radę.
