Nasycone kwasy tłuszczowe
39% kwasów tłuszczowych
Na minus
Wysokie spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych zwiększa stężenie cholesterolu LDL, dlatego tłuszcze zwierzęce zaleca się zastępować roślinnymi.
Czy smalec rafinowany jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: smalec rafinowany to oczyszczony tłuszcz zwierzęcy z dużą ilością kwasów nasyconych i cholesterolem, więc zalecenia żywieniowe radzą zastępować go olejami roślinnymi i sięgać po niego od święta.
Smalec rafinowany to wytopiony tłuszcz zwierzęcy, najczęściej wieprzowy, który został oczyszczony w procesie rafinacji. Rafinacja polega na oczyszczaniu tłuszczu, by pozbawić go zabarwienia, poprawić zapach i zwiększyć trwałość, co może odbywać się metodami fizycznymi lub chemicznymi.
Wątpliwości biorą się stąd, że smalec uchodzi za tradycyjny i naturalny tłuszcz do smażenia, a jednocześnie jest bogaty w nasycone kwasy tłuszczowe. Rafinacja zmienia zapach i trwałość, ale nie zmienia tego, że to tłuszcz zwierzęcy, więc ocena zdrowotna pozostaje podobna jak dla zwykłego smalcu.
Spis treści
Smalec rafinowany: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają nasycone kwasy tłuszczowe, cholesterol i duża kaloryczność, na plus liczy się zawartość kwasów jednonienasyconych. Smalec rafinowany lepiej traktować okazjonalnie niż jako tłuszcz codziennego użytku.
Kwasy jednonienasycone
45% kwasów tłuszczowych
Na plus
Kwasy jednonienasycone zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego i LDL. Ich udział w smalcu zależy od paszy zwierząt i sposobu wytapiania.
Cholesterol
zawiera niewielkie ilości
Na minus
Smalec należy do produktów zawierających cholesterol, a w nadmiarze cholesterol nasila proces powstawania miażdżycy, dlatego zaleca się ograniczanie jego podaży.
Rafinacja
oczyszczanie tłuszczu
Z umiarem
Rafinacja ma poprawić zapach, usunąć zabarwienie i wydłużyć trwałość. To wciąż tłuszcz zwierzęcy, więc oceniaj go podobnie jak zwykły smalec.
Zawartość tłuszczu
prawie sam tłuszcz
Na minus
Smalec to prawie sam tłuszcz: kwasy tłuszczowe stanowią około 95% jego składu, więc dostarcza bardzo dużo energii w małej porcji.
Ile smalcu rafinowanego dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj smalec jako dodatek na specjalne okazje, a na co dzień zastępuj tłuszcze zwierzęce olejami roślinnymi, jak radzą aktualne zalecenia żywieniowe.
- Odmierzaj go łyżką zamiast nakładać na oko, bo już niewielkie porcje tłuszczów dostarczają dużo energii.
- Do codziennego smażenia wybieraj oliwę z oliwek lub rafinowany olej rzepakowy.
- Jeśli jesz smalec na chlebie, podawaj go z pieczywem razowym i dużą porcją surowych warzyw, a nie z dodatkami tłustymi.
Szkodliwość i przeciwwskazania: smalec rafinowany
Smalec rafinowany szkodzi przede wszystkim osobom z podwyższonym cholesterolem i chorobami serca, a także wtedy, gdy jesz go często albo w dużych porcjach. Nadmiar tłuszczu sprzyja również nadwadze.
- Przy podwyższonym cholesterolu LDL smalec szkodzi, bo wysokie spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych podnosi jego stężenie. Zapytaj lekarza o sposób odżywiania.
- Eksperci piszą, że spożycie cholesterolu w diecie powinno być ograniczone (< 300 mg/dzień), szczególnie u ludzi z dużym stężeniem cholesterolu, a smalec należy do produktów, które go zawierają.
- Przy nadwadze i otyłości smalec szkodzi, bo nadmierne spożycie tłuszczu powoduje przekroczenie zapotrzebowania energetycznego.
- Smalec do smarowania chleba bywa wzbogacany solą, kiełbasą, cebulą lub skwarkami, więc w takiej wersji dokłada też inne składniki, na które trzeba uważać.
Porady
- Czytaj etykietę: sprawdź, z jakiego tłuszczu jest smalec, czy ma dodatki i jak producent opisuje obróbkę.
- Zamiast smalcu do smarowania wybieraj tłuszcze roślinne, czyli oleje z wyjątkiem palmowego i kokosowego, oraz miękkie margaryny.
- Przy kolacji we dwoje wystarczy cienka warstwa na jednej kromce, a resztę talerza wypełnij warzywami.
- Tłuszcz do smażenia odmierzaj łyżką, bo tłuszcze są bardzo kaloryczne i łatwo nimi przesadzić.
Najczęstsze pytania
Czy smalec rafinowany jest zdrowy?
Nie na co dzień. To tłuszcz zwierzęcy z dużą ilością nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolem, dlatego zalecenia żywieniowe radzą zastępować go roślinnymi, a smalec traktować okazjonalnie.
Czy smalec rafinowany szkodzi?
Szkodzi przy częstym jedzeniu i w dużych porcjach, zwłaszcza osobom z podwyższonym cholesterolem, chorobami serca i nadwagą. Okazjonalna mała porcja nie jest powodem do obaw u zdrowej osoby.
Czym różni się smalec rafinowany od zwykłego?
Rafinacja to oczyszczanie tłuszczu, które usuwa zabarwienie, poprawia zapach i zwiększa trwałość. To nadal tłuszcz zwierzęcy, więc oceniaj go podobnie jak zwykły smalec.
Czy smalec ma cholesterol?
Tak, smalec należy do produktów zawierających cholesterol, a Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaleca ograniczanie jego podaży.
Czym zastąpić smalec rafinowany?
Do smażenia wybieraj oliwę z oliwek lub rafinowany olej rzepakowy, a do smarowania tłuszcze roślinne i miękkie margaryny.
