Energia
183 kcal w porcji
Z umiarem
Według domowego przepisu na 10 porcji jeden kawałek ma 183 kcal. Kawałki w cukierni bywają różnej wielkości, więc to liczba orientacyjna.
Czy sękacz jest zdrowy?
W skrócie Okazjonalnie: sękacz to tradycyjne ciasto z masła, jajek i cukru, które najlepiej smakuje jako świąteczny przysmak, a nie codzienna przekąska, bo dostarcza dużo tłuszczu i cukru.
Sękacz to wypiek cukierniczy z ciasta biszkoptowo-tłuszczowego, pieczonego warstwami na obracającym się rożnie nad otwartym ogniem. W przekroju przypomina słoje drzewa, a w Polsce kojarzy się przede wszystkim z Suwalszczyzną i Kaszubami.
Wątpliwości są proste: ciasto robi się z jajek, masła lub margaryny, śmietany i mąki pszennej, więc jest sycące i kaloryczne. Nic w nim nie jest ukryte, dlatego o ocenie decyduje wielkość kawałka i to, jak często go jesz.
Spis treści
Sękacz: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają tłuszcz i cukier, bo sękacz to klasyczne ciasto maślano-jajeczne. Na plus liczy się tradycyjna receptura i to, że porcję łatwo ocenić na oko: plasterek z kawą to zupełnie inna sprawa niż pół wałka.
Tłuszcz
10 g w porcji
Z umiarem
W tym przepisie na 10 porcji idzie 100 g masła. Tłuszczów nasyconych z tłustych produktów zwierzęcych, w tym mlecznych, nie powinno być więcej niż 10% energii z całego dnia.
Cukier
dużo, 100 g na 10 porcji
Na minus
To po 10 g cukru w każdym kawałku. Cukier dodany zwiększa ryzyko otyłości i cukrzycy, a osoba dorosła, mało aktywna, nie powinna jeść więcej niż 56 g cukrów wolnych dziennie.
Rodzaj tłuszczu
masło albo margaryna
Z umiarem
Przepisy dopuszczają margarynę zamiast masła. Źródłem izomerów trans są margaryny twarde i tłuszcz cukierniczy, więc przy zakupie warto zapytać cukiernika, na czym upieczono ciasto.
Polewa
lukier albo czekolada
Z umiarem
Gotowy sękacz bywa pokryty lukrem lub czekoladą, co dokłada cukru ponad to, co daje samo ciasto.
Ile sękacza dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj sękacz jak ciasto od święta: jeden cienki plasterek do kawy lub herbaty wystarczy, żeby poczuć jego smak.
- Jedz go po pełnowartościowym posiłku, a nie zamiast niego, żeby nie zastępował obiadu ani kolacji.
- Do ciasta wybierz wodę albo niesłodzoną herbatę, bo cukier z napojów dokłada się do cukru z deseru.
- Przy pieczeniu w domu możesz pokroić ciasto na więcej mniejszych porcji i podać razem ze świeżymi owocami.
Szkodliwość i przeciwwskazania: sękacz
Sękacz szkodzi głównie wtedy, gdy jest jedzony często i w dużych kawałkach, bo to ciasto z masłem i cukrem. Ostrożniej powinny podchodzić osoby z cukrzycą, podwyższonym cholesterolem i alergią na składniki ciasta.
- Osobom z cukrzycą lub insulinoopornością szkodzi nadmiar cukru, bo dieta bogata w cukier upośledza tolerancję glukozy i zwiększa insulinooporność. Porcję ustal z lekarzem lub dietetykiem.
- Przy podwyższonym cholesterolu uważaj na nasycone kwasy tłuszczowe z masła, bo przyspieszają rozwój miażdżycy, a ich ograniczenia wymagają zwłaszcza osoby z podwyższonym stężeniem cholesterolu.
- U dzieci, które jedzą słodycze kilka razy dziennie, próchnica pojawia się znacznie wcześniej, więc sękacz niech będzie rzadkim deserem, a nie codzienną przekąską.
- Sękacz powstaje z jajek, masła lub śmietany i mąki pszennej, dlatego nie jest dla osób uczulonych na jajka, mleko albo pszenicę.
Porady
- Kupuj sękacz od cukiernika, który podaje skład, i dopytaj, czy użył masła, czy margaryny.
- Kawałek bez lukru i polewy ma mniej cukru niż ten pokryty czekoladą.
- Jedna puszka napoju słodzonego (355 ml) może zawierać 15-40 g cukru dodanego, więc do ciasta lepiej podaj wodę.
- Przy świątecznym stole podziel sękacza na cienkie plasterki, żeby każdy spróbował, a nikt nie zjadł za dużo.
Najczęstsze pytania
Czy sękacz jest zdrowy?
Nie jest produktem na co dzień, ale jako świąteczny deser w małym kawałku mieści się w rozsądnej diecie. To ciasto z masłem, jajkami i cukrem, więc dostarcza dużo energii.
Czy sękacz szkodzi?
Sękacz szkodzi głównie przy częstym jedzeniu dużych porcji, bo dokłada tłuszczu nasyconego i cukru. Pojedynczy kawałek od święta zwykle nie jest problemem.
Ile kalorii ma sękacz?
To zależy od wielkości kawałka i receptury, ale ciasto z masłem, jajkami i cukrem jest kaloryczne. Mały plasterek wystarczy, żeby nacieszyć się smakiem.
Z czego robi się sękacz?
Z ciasta biszkoptowo-tłuszczowego z jajkami, masłem, śmietaną lub margaryną i mąką pszenną. Piecze się go warstwami na obracającym się rożnie.
Czy dzieci mogą jeść sękacz?
Mogą, jako rzadki deser w małej porcji. Częste słodycze zwiększają ryzyko próchnicy, więc nie warto dawać go dziecku kilka razy dziennie.
Dlaczego sękacz ma sęki?
Przy polewaniu rożna kolejnymi warstwami ciasta nadmiar spływa i zastyga w sople, które przypominają sęki. W przekroju widać warstwy podobne do słojów drzewa.
