W skrócieZdrowa z umiarem: EFSA nie widzi obaw o bezpieczeństwo skrobi modyfikowanych w obecnych ilościach, ale to dodatek stosowany w żywności przemysłowej i przede wszystkim węglowodan, więc liczy się całość produktu, w którym go znajdziesz.
Skrobia modyfikowana to skrobia naturalna poddana obróbce fizycznej, chemicznej albo enzymatycznej, która zmienia jedną lub kilka jej właściwości. W przemyśle spożywczym służy jako zagęstnik, stabilizator, emulgator, nośnik i substancja wiążąca.
Słowo „modyfikowana” nie ma związku z modyfikacją genetyczną. Wątpliwości budzi raczej skojarzenie z chemią i żywnością wysoko przetworzoną, dlatego sprawdzamy, co o jej bezpieczeństwie mówią europejskie oceny i na co patrzeć na etykiecie.
Skrobia modyfikowana: co jest na plus, a co na minus
Na plus przeważa ocena bezpieczeństwa: EFSA nie widzi powodu do obaw przy dzisiejszych poziomach użycia, a na minus zalicza się to, że dodatek trafia głównie do żywności przetworzonej. Poniżej kolejne cechy tego dodatku z oceną.
Ocena EFSA
brak obaw o bezpieczeństwo
Na plus
W 2017 roku EFSA, czyli Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności, ponownie ocenił 12 skrobi modyfikowanych i uznał, że nie ma obaw o ich bezpieczeństwo przy zgłoszonych poziomach użycia dla ogółu ludności.
Trawienie
rozkładana i fermentowana
Na plus
U ludzi skrobie modyfikowane nie wchłaniają się w całości, tylko są w znacznym stopniu rozkładane przez enzymy jelitowe, a następnie fermentowane przez mikrobiotę jelitową.
Dopuszczalne pobranie
bez liczbowego limitu
Na plus
EFSA uznała, że nie trzeba wyznaczać liczbowego dopuszczalnego dziennego pobrania, a wcześniejsze oceny międzynarodowych komitetów również określały je jako nieokreślone.
Tolerancja w badaniach
dobrze tolerowana
Na plus
U ludzi skrobię E 1450 dobrze tolerowano w pojedynczej dawce 25 000 mg na osobę, a u szczurów karmionych bardzo dużymi ilościami, do 31 000 mg/kg masy ciała dziennie, nie zaobserwowano skutków istotnych dla człowieka.
Znacznik przetworzenia
głównie żywność przemysłowa
Z umiarem
Skrobię modyfikowaną stosuje się do zagęszczania deserów i sosów, w produktach mrożonych oraz jako zamiennik tłuszczu w wersjach o obniżonej zawartości tłuszczu, na przykład jogurtów i wędlin. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje, że problemem współczesnej diety jest nadmiar produktów oczyszczonych i wysokoprzetworzonych.
Oznakowanie
numery E 1404-E 1452
Na plus
Dozwolone skrobie modyfikowane mają numery E od 1404 do 1452, a producent musi poinformować konsumenta o użyciu takiej substancji dodatkowej. Na etykiecie szukaj nazwy albo numeru.
Ile skrobi modyfikowanej dziennie i jak jeść z głową
Nie odmierzaj dziennej porcji: EFSA uznała, że liczbowy limit nie jest potrzebny, więc zwykłe ilości z jedzenia nie wymagają liczenia.
Czytaj etykiety i częściej wybieraj produkty o krótkim składzie, bo skrobia modyfikowana pojawia się głównie w gotowych sosach, deserach błyskawicznych, mrożonkach i produktach o obniżonej zawartości tłuszczu.
Do domowych sosów, zup i budyniów używaj zwykłej skrobi naturalnej, która nie była modyfikowana.
Szkodliwość i przeciwwskazania: skrobia modyfikowana
Skrobia modyfikowana w ilościach spotykanych w jedzeniu nie jest uznawana za szkodliwą dla ogółu ludności. Ostrożność dotyczy sytuacji szczególnych oraz diet, w których liczy się każdy gram węglowodanów.
Ocena EFSA dotyczy ogółu ludności, dlatego przy niemowlętach, ciężkich chorobach jelit i dietach specjalnych zapytaj lekarza lub dietetyka, zanim zaczniesz regularnie podawać produkty z tym dodatkiem.
Osoby z cukrzycą lub insulinoopornością powinny pamiętać, że skrobia jest węglowodanem łatwoprzyswajalnym, więc produkty, w których występuje, wlicza się do dziennych węglowodanów.
Szkodliwy bywa raczej kontekst niż sam dodatek: w produktach przetworzonych węglowodany bywają zwiększone dodatkiem cukru albo syropu glukozowo-fruktozowego.
Porady
Porównuj dwa podobne produkty, na przykład dwa jogurty, i wybieraj ten z krótszym składem oraz mniejszą ilością cukru.
Sprawdzaj na etykiecie ilość węglowodanów w 100 g produktu, bo w przetworzonej żywności bywa ona zwiększona dodatkiem cukru.
Producenci coraz częściej szukają alternatyw w postaci preparatów skrobiowych o czystej etykiecie, bez oznaczeń chemicznych, więc wybierz taki produkt, jeśli wolisz prostszy skład.
Najczęstsze pytania
Czy skrobia modyfikowana jest zdrowa?
Jest bezpieczna, ale nie jest składnikiem odżywczym: to przede wszystkim węglowodan. EFSA nie widzi obaw przy obecnych poziomach użycia, więc liczy się całość produktu, w którym ją znajdziesz.
Czy skrobia modyfikowana szkodzi?
Według oceny EFSA z 2017 roku nie ma obaw o bezpieczeństwo dla ogółu ludności przy zgłoszonych poziomach użycia.
Czy skrobia modyfikowana to GMO?
Nie. Słowo „modyfikowana” dotyczy obróbki fizycznej, chemicznej lub enzymatycznej skrobi, a nie modyfikacji genetycznej.
Co oznaczają numery E 1404 i E 1422?
To oznaczenia skrobi modyfikowanych: E 1404 to skrobia utleniona, a E 1422 to acetylowany adypinian diskrobiowy.
Do czego dodaje się skrobię modyfikowaną?
Do zagęszczania i stabilizowania, na przykład deserów błyskawicznych, sosów i mrożonek, a także jako zamiennik tłuszczu w produktach o obniżonej zawartości tłuszczu.