Kolagen
białko tkanki łącznej
Z umiarem
Kolagen to główne białko skóry, ścięgien i kości. Po długim gotowaniu skóry i kości powstaje z niego żelatyna, stąd galaretowata konsystencja ugotowanej skóry z golonki.
Czy skóra z golonki jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: skóra z golonki to głównie kolagen i tłuszcz z wieprzowiny, więc jest tłusta i kaloryczna, a mięso czerwone najlepiej jeść w niewielkich ilościach i nie codziennie.
Skóra z golonki to zewnętrzna warstwa wieprzowej golonki, czyli mięsa z kością z nogi świni. Tradycyjnie golonkę ze skórą gotuje się w wodzie do miękkości, a podaje z chrzanem lub musztardą. Ugotowana skóra jest miękka, żelująca i tłusta.
Pytanie o zdrowie bierze się z tego, że skóra to tkanka łączna bogata w kolagen, ale też tłuszcz zwierzęcy. Wieprzowina jest mięsem czerwonym, a o tym, ile jej jeść, mówią zalecenia żywieniowe, nie kulinarna tradycja.
Spis treści
Skóra z golonki: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają tłuszcz nasycony i to, że to mięso czerwone, na plus jest tu kolagen jako białko tkanki łącznej. Dokładnych wartości dla samej skóry z golonki nie podają wiarygodne tabele składu, więc zależą od porcji i sposobu przygotowania.
Tłuszcze nasycone
wieprzowina bogata w nasycone
Na minus
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej zaznacza, że wołowina, wieprzowina i jagnięcina są zazwyczaj bogate w tłuszcze nasycone. Ich nadmiar podnosi poziom cholesterolu LDL.
Mięso czerwone
do 500 g tygodniowo
Z umiarem
Wieprzowina należy do mięsa czerwonego, którego polskie wytyczne radzą jeść nie więcej niż 500 g tygodniowo. Skórę z golonki wliczaj do tej puli.
Cholesterol
dużo w tłustym mięsie
Na minus
Tłuste mięso zawiera nasycone kwasy tłuszczowe i cholesterol, które w nadmiarze są niekorzystne. Przy podwyższonym cholesterolu warto ograniczać tłuste mięso i jego przetwory.
Sposób podania
gotowana w wodzie, z chrzanem
Z umiarem
Gotowanie w wodzie z warzywami jest tradycyjnym sposobem przygotowania golonki. Skóra podana z chrzanem lub musztardą jest jednak nadal bardzo tłustym kęsem.
Ile skóry z golonki dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj golonkę ze skórą jako danie od święta, a nie codzienny obiad.
- Polskie wytyczne zalecają ograniczenie mięsa czerwonego i przetworzonego do 500 g tygodniowo oraz co najmniej jeden dzień w tygodniu bez mięsa, więc porcję skóry wliczaj w tę pulę.
- Jeśli pilnujesz cholesterolu, zjedz mięso z golonki, a dużą część skóry i widocznego tłuszczu zostaw na talerzu.
- Do golonki dołóż surówkę z kapusty albo marchewki i pieczywo pełnoziarniste, a puree z grochu i ziemniaków ogranicz do małej porcji.
Szkodliwość i przeciwwskazania: skóra z golonki
Skóra z golonki szkodzi głównie przy częstym jedzeniu i dużych porcjach, bo wnosi tłuszcz nasycony i cholesterol. Szczególnie ostrożne powinny być osoby z podwyższonym cholesterolem, chorobami serca i nadciśnieniem.
- Osobom z podwyższonym cholesterolem skóra z golonki może szkodzić, ponieważ tłuste mięso i jego przetwory zawierają nasycone kwasy tłuszczowe i cholesterol. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej radzi wtedy jeść mniej tłustego mięsa, a więcej warzyw i produktów pełnoziarnistych.
- W badaniach wysokie spożycie mięsa czerwonego i przetworzonego wiązano z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, udaru i cukrzycy, dlatego częste jedzenie golonki ze skórą może szkodzić.
- Osoby z nadciśnieniem powinny uważać na sól dodawaną do wywaru i przypraw, bo jej nadmiar jest wiązany z nadciśnieniem tętniczym, udarem i niewydolnością serca.
- Przy odchudzaniu skóra z golonki szkodzi nadmiarem tłuszczu i energii w małej porcji, więc nie jest dobrym wyborem na co dzień.
Porady
- Kupuj golonkę od sprawdzonego rzeźnika i nie zostawiaj jej długo poza lodówką przed obróbką.
- Gotuj golonkę w wodzie z warzywami, a sól dodawaj oszczędnie i na końcu.
- Po ostudzeniu wywaru zdejmij warstwę tłuszczu, zanim użyjesz go do zupy.
- Zamiast skóry częściej wybieraj chudsze mięsa, takie jak pierś z kurczaka lub indyka bez skóry, ryby i nasiona roślin strączkowych.
Najczęstsze pytania
Czy skóra z golonki jest zdrowa?
Okazjonalnie. To tłusta część wieprzowiny z kolagenem, więc zjedz niewielką porcję od święta i wliczaj ją do tygodniowego limitu mięsa czerwonego.
Czy skóra z golonki szkodzi?
Nie przy rzadkim jedzeniu, ale częste i duże porcje mogą szkodzić przez tłuszcz nasycony i cholesterol. Ostrożne powinny być osoby z chorobami serca, wysokim cholesterolem i nadciśnieniem.
Czy skóra z golonki zawiera kolagen?
Tak, kolagen jest głównym białkiem skóry, ścięgien i kości. Po gotowaniu daje żelatynę, ale nie czyni z tej skóry produktu leczniczego.
Czy mięso z golonki jest zdrowsze niż skóra?
Samo mięso jest chudsze niż skóra z tłuszczem, choć wciąż należy do mięsa czerwonego. Dlatego przy cholesterolu lepiej zostawić skórę i tłuszcz na talerzu.
Ile golonki można jeść w tygodniu?
Wieprzowina to mięso czerwone, którego polskie wytyczne radzą jeść do 500 g tygodniowo, razem z wędlinami. Golonkę ze skórą zjadaj więc rzadko i w niewielkiej porcji.
