Aromat
mocniejszy niż seler
Na plus
Smak i zapach lubczyku przypominają seler i pietruszkę, ale są intensywniejsze, więc wystarcza niewielka ilość, co pomaga ograniczać sól w kuchni.
Czy lubczyk jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: lubczyk to aromatyczne ziele do zup i sosów używane w małych ilościach, które pomaga przyprawiać potrawy bez nadmiaru soli, ale zawiera furanokumaryny, więc przy korzeniu i w ciąży zachowaj ostrożność.
Lubczyk ogrodowy to bylina z rodziny selerowatych, uprawiana także w Polsce. W kuchni używa się liści do sałatek, zup i rosołów, korzenia jako warzywa, a nasion jak przyprawy, podobnie jak nasion kopru włoskiego.
Jego smak przypomina seler i pietruszkę, tylko jest intensywniejszy i bardziej pikantny. Wątpliwości dotyczą ziołowych właściwości, kumaryn oraz tego, czy lubczyk wolno jeść w ciąży. Opisujemy go jako przyprawę, a nie lek, i zaznaczamy, gdzie kończy się kuchnia, a zaczyna ziołolecznictwo.
Spis treści
Lubczyk: co jest na plus, a co na minus
Nie mamy tabeli wartości odżywczych świeżego lubczyku, więc opisujemy jego skład i zastosowanie. Plusem jest intensywny aromat przy niewielkiej porcji, minusem furanokumaryny w korzeniu i olejku.
Porcja przyprawy
niewielka ilość
Na plus
Przyprawy dodaje się zwykle w niewielkich ilościach, a stosowane w nadmiarze mogą szkodzić i wywoływać przykre dolegliwości.
Furanokumaryny
w korzeniu i olejku
Na minus
Korzeń zawiera furanokumaryny, w tym bergapten i psolaren, a olejek z korzenia może u wrażliwych osób wywołać nadwrażliwość na światło po spożyciu lub kontakcie ze skórą.
Kumaryny w korzeniu
więcej w suszonym
Z umiarem
Suszony korzeń zawiera wielokrotnie więcej kumaryn niż świeży, więc przetwory z niego są skoncentrowane.
Działanie moczopędne
w tradycji ziołowej
Z umiarem
Korzeń bywa stosowany jako środek moczopędny, wiatropędny i wykrztuśny, dlatego preparaty z niego to już ziołolecznictwo, a nie przyprawa.
Ile lubczyku dziennie i jak jeść z głową
- Dodawaj świeże liście lubczyku do rosołu, zup, sosów i sałatek w niewielkiej ilości.
- Używaj go do przyprawiania potraw zamiast dosalania, bo ważnym celem stosowania przypraw jest ograniczenie soli w kuchni.
- Nasiona traktuj jak przyprawę podobną do nasion kopru włoskiego, a korzeń jak warzywo, na przykład tarty do sałatek.
- Preparatów z korzenia i olejku nie stosuj na własną rękę, bo to ziołolecznictwo, które wymaga porady lekarza lub farmaceuty.
Szkodliwość i przeciwwskazania: lubczyk
Lubczyk w kuchennych ilościach zdrowym osobom nie szkodzi. Ostrożność dotyczy korzenia, olejku i preparatów ziołowych: furanokumaryn, ciąży oraz chorób nerek i dróg moczowych.
- Furanokumaryny z korzenia i olejku mogą uczulać na światło, więc lubczyk bywa szkodliwy dla wrażliwej skóry, a kontakt soku ze skórą podczas zbioru może wywołać reakcję.
- W ciąży lepiej nie sięgać po preparaty z korzenia, bo w ludowej tradycji lubczyk uchodził za środek pobudzający krwawienie miesiączkowe; zapytaj lekarza.
- Ponieważ lubczyk ma działanie moczopędne, przy chorobach nerek i dróg moczowych preparaty z niego mogą szkodzić, dlatego zapytaj lekarza.
Porady
- Lubczyk rośnie w ogrodzie jak bylina, więc latem możesz mieć świeże liście pod ręką, bo na zimę część nadziemna zamiera.
- Zamiast przypraw z dużą ilością soli używaj świeżych ziół, w tym lubczyku.
- Podczas zbioru większej ilości lubczyku chroń skórę przed sokiem i słońcem, bo furanokumaryny mogą wywołać nadwrażliwość na światło.
Najczęstsze pytania
Czy lubczyk jest zdrowy?
Zdrowy z umiarem, jako aromatyczna przyprawa w niewielkiej ilości. Ostrożności wymagają korzeń, olejek i preparaty ziołowe.
Czy lubczyk szkodzi?
W kuchennych ilościach zdrowym osobom nie. Szkodzić mogą furanokumaryny u wrażliwej skóry oraz preparaty z korzenia w ciąży i przy chorobach nerek.
Czy lubczyk można jeść w ciąży?
Brak danych o dopuszczalnej ilości, a w tradycji korzeń uchodził za środek pobudzający krwawienie miesiączkowe, dlatego unikaj preparatów z korzenia i zapytaj lekarza.
Do czego używa się lubczyku w kuchni?
Liście dodaje się do sałatek, zup i rosołów, korzeń jada się jako warzywo, a nasiona używa jak przyprawy.
Czy lubczyk jest moczopędny?
W tradycji ziołowej korzeń uchodzi za moczopędny, wiatropędny i wykrztuśny. Przy chorobach nerek zapytaj lekarza, zanim sięgniesz po takie preparaty.
