Mięso czerwone
limit 500 g tygodniowo
Na minus
Polskie wytyczne radzą ograniczać mięso czerwone i przetworzone, a wieprzowa golonka należy właśnie do tej grupy.
Czy golonka jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: golonka to tłusta wieprzowina z kością, skórą i ścięgnami, czyli czerwone mięso, które najlepiej jeść rzadko, w rozsądnej porcji i z dużą ilością warzyw.
Golonka to mięso z kością, fragment nogi przedniej lub tylnej świni. Składa się w dużej części ze skóry, ścięgien i więzadeł, dlatego wymaga długiego gotowania, duszenia albo pieczenia. Danie z golonki jest w Polsce bardzo popularne.
Wątpliwości budzi to, że wieprzowina należy do mięsa czerwonego, a golonka bywa jedzona w dużych porcjach i z tłustymi dodatkami. Eksperci radzą jeść mięso czerwone nie codziennie, więc w jadłospisie sprawdzi się raczej jako rodzinny wyjątek niż stały element.
Spis treści
Golonka: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważają tłuszcz, czerwone mięso i możliwa duża ilość soli, na plus białko oraz witaminy z mięsa. Dlatego traktuj golonkę jako rzadkie danie, a nie codzienny obiad.
Tłuszcze nasycone
zwykle dużo
Na minus
Wieprzowina jest zazwyczaj bogata w tłuszcze nasycone, które w nadmiarze mogą podnosić poziom cholesterolu. Golonka to w dużej mierze skóra, ścięgna i więzadła, więc nie jest chudym mięsem.
Białko i cynk
pełnowartościowe białko
Na plus
Mięso dostarcza pełnowartościowego białka oraz dobrze przyswajalnych żelaza i cynku. W golonce towarzyszy im jednak sporo tkanki łącznej i tłuszczu.
Sól
limit 5 g na dobę
Z umiarem
Ilość soli zależy od sposobu gotowania i dodatków, a jej nadmiar może prowadzić do nadciśnienia tętniczego.
Obróbka cieplna
musi być dokładna
Z umiarem
Świnie bywają rezerwuarem pasożyta włośnia, dlatego mięso wieprzowe jedz tylko po kontroli weterynaryjnej i dokładnie ugotowane lub upieczone.
Ile golonki dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj golonkę jako danie od święta, a na pozostałe dni planuj ryby, nasiona roślin strączkowych i chude mięso, takie jak pierś kurczaka lub indyka bez skóry.
- Do golonki dobieraj dużo warzyw, bo dieta powinna zawierać mniej czerwonego i przetworzonego mięsa, a więcej warzyw i owoców.
- Polskie wytyczne zalecają unikanie jedzenia mięsa co najmniej jeden dzień w tygodniu, więc po golonce zrób dzień bezmięsny.
Szkodliwość i przeciwwskazania: golonka
Golonka szkodzi przede wszystkim wtedy, gdy jest jedzona często i w dużych porcjach, bo to tłuste mięso czerwone. Ostrożność dotyczy też osób z chorobami serca, nadciśnieniem i wysokim cholesterolem.
- Przy wysokim cholesterolu, miażdżycy i chorobach serca golonka szkodzi bardziej niż chude mięso, bo wieprzowina jest zwykle bogata w tłuszcze nasycone.
- Wysokie spożycie mięsa czerwonego bywa wiązane w badaniach z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, udaru i cukrzycy typu 2, dlatego częsta golonka nie jest dobrym pomysłem.
- Surowa albo niedogotowana wieprzowina może przenosić włośnicę, więc golonka musi być dokładnie ugotowana lub upieczona i pochodzić z mięsa po kontroli weterynaryjnej.
- Przy nadciśnieniu pilnuj soli w całym posiłku, także w wywarze i dodatkach, bo jej nadmiar sprzyja chorobom układu krążenia.
Porady
- Przy zakupie wybieraj mięso o jasnoróżowej do czerwonej barwie, świeżym zapachu i bez oślizłości.
- Kupuj mięso tylko po kontroli weterynaryjnej, nigdy z niepewnego pochodzenia.
- Na dzień z golonką zaplanuj surówkę z kapusty albo warzywa gotowane zamiast kolejnych mięsnych dodatków.
- Gdy masz ochotę na mięsny obiad na co dzień, sięgnij po pierś kurczaka lub indyka bez skóry albo po rybę.
Najczęstsze pytania
Czy golonka jest zdrowa?
Raczej nie na co dzień. To tłuste mięso czerwone, które lepiej jeść okazjonalnie, a przy wysokim cholesterolu jeszcze rzadziej.
Czy golonka szkodzi?
Szkodzi głównie wtedy, gdy jesz ją często, w dużych porcjach albo niedogotowaną. Okazjonalny obiad w rozsądnej porcji zwykle nie jest problemem dla zdrowej osoby.
Ile golonki można zjeść?
Polskie wytyczne radzą ograniczyć mięso czerwone i przetworzone łącznie do 500 g tygodniowo, a przeciętna golonka waży 0,25-0,4 kg, więc jedna sztuka zajmuje dużą część limitu.
Czy golonka to mięso czerwone?
Tak. Według unijnej strategii mięso czerwone to wołowina, wieprzowina, jagnięcina i mięso kozie, a golonka jest wieprzowa.
Czy w ciąży można jeść golonkę?
Tylko dokładnie ugotowaną lub upieczoną, bo surowa i niedogotowana wieprzowina może przenosić włośnicę. O swoim jadłospisie porozmawiaj też z lekarzem.
