Masło w cieście
63-68% nasyconych w maśle
Na minus
Warstwy ciasta powstają dzięki dużej ilości tłuszczu, głównie masła, w którym dominują nasycone kwasy tłuszczowe. Zalecenia żywieniowe radzą zastępować je tłuszczami nienasyconymi.
Czy ciasto francuskie jest zdrowe?
W skrócie Okazjonalnie: ciasto francuskie to wypiek z mąki pszennej i dużej ilości masła, więc jest kaloryczne i tłuste, a o wartości całego dania decyduje nadzienie oraz to, jak często po nie sięgasz.
Ciasto francuskie to wypiek o warstwowej strukturze w postaci cienkich listków, która powstaje dzięki dużej zawartości tłuszczu, wałkowaniu i pieczeniu w wysokiej temperaturze. Ciasto podstawowe robi się z mąki pszennej, jaj, soli i kwasu organicznego, a między jego warstwy trafia ciasto maślane, czyli masło z niewielkim dodatkiem mąki.
Wątpliwości biorą się stąd, że ciasto francuskie rzadko występuje samo. Zwija się je z jabłkami, serem, kremem czy farszem na słono, a każde nadzienie zmienia bilans całego wypieku. Warto więc ocenić osobno samo ciasto i to, co się z nim robi.
Spis treści
Ciasto francuskie: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa tłuszcz, bo ciasto z natury składa się z masła i mąki pszennej, a jego wartość zależy od nadzienia. Kafle pokazują tłuszcze, składniki ciasta, stopień przetworzenia gotowych wypieków oraz sól, na którą warto uważać.
Tłuszcze trans
1-3% w tłuszczu mlecznym
Z umiarem
Tłuszcz mleczny zawiera naturalnie niewielką ilość izomerów trans, uznanych za czynnik ryzyka chorób serca i naczyń. Jeśli gotowe ciasto zrobiono na margarynie, wybieraj takie bez częściowo utwardzonych olejów.
Mąka pszenna i jaja
podstawa ciasta
Z umiarem
Ciasto podstawowe powstaje z mąki pszennej, jaj, soli i octu lub kwasku cytrynowego. Zawiera więc gluten i jaja, co wyklucza je u osób z celiakią albo alergią na te składniki.
Gotowe wypieki
ciasta i ciastka to żywność wysokoprzetworzona
Na minus
Według klasyfikacji NOVA do żywności wysokoprzetworzonej należą między innymi ciasta i ciastka. Brak kontroli nad ilością i częstotliwością takiej żywności wiąże się z większym ryzykiem otyłości i innych chorób dietozależnych.
Sól
do 5 g dziennie
Z umiarem
Maksymalne dzienne spożycie soli to 5 g, czyli płaska łyżeczka. Sól jest już w cieście, a słone nadzienia z wędliną czy serem żółtym szybko ją zwiększają.
Ile ciasta francuskiego dziennie i jak jeść z głową
- Traktuj ciasto francuskie jak wypiek na okazje, a nie codzienne pieczywo, bo jego listki to w dużej mierze tłuszcz.
- Wybieraj nadzienia z owoców lub warzyw i nie dokładaj do nich kremów ani solonych wędlin; do talerza dorzuć surówkę, żeby wypiek nie był całym posiłkiem.
- Piecz w gorącym piekarniku, w temperaturze ok. 200 °C, i pamiętaj, że chłodzenie w trakcie wałkowania zestala tłuszcz, dzięki czemu ciasto się rozwarstwia.
- Kroj wypieki na mniejsze porcje i zamiast kremu podaj do nich owoce lub sałatkę.
Szkodliwość i przeciwwskazania: ciasto francuskie
Ciasto francuskie szkodzi głównie przy częstym jedzeniu i dużych porcjach, bo dokłada tłuszczu nasyconego i soli. Ostrożność potrzebna jest też przy chorobach wątroby, trzustki i dróg żółciowych oraz przy alergiach.
- Przy schorzeniach wątroby, trzustki, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych ciasto francuskie nie jest zalecane w diecie wątrobowej i bywa dla takich pacjentów szkodliwe, więc dietę ustal z lekarzem.
- Jeśli masz za wysoki poziom cholesterolu we krwi albo należysz do grupy ryzyka chorób serca, szkodzi ci nadmiar masła i wypieków na nim.
- Osobom z celiakią, alergią na pszenicę albo jaja ciasto szkodzi, bo zawiera mąkę pszenną i jaja.
- Przy nadciśnieniu szkodliwa bywa sól w wytrawnych nadzieniach, dlatego czytaj etykiety gotowych farszów.
Porady
- Na etykiecie gotowego ciasta sprawdzaj, czy jest zrobione na maśle, czy na margarynie, i unikaj częściowo utwardzonych olejów roślinnych.
- Wybieraj gotowe ciasto o krótkim składzie, a nadzienie przygotuj samodzielnie, żeby kontrolować cukier i sól.
- Rozmrożone płaty trzymaj w chłodzie aż do pieczenia, bo tłuszcz w cieście musi pozostać zimny.
- Sprawdzaj wartość odżywczą na opakowaniu: im mniej tłuszczów nasyconych i soli, tym lepiej.
Najczęstsze pytania
Czy ciasto francuskie jest zdrowe?
Nie na co dzień. To wypiek z dużą ilością tłuszczu, głównie masła, więc lepiej traktować go jak okazjonalny dodatek, a nie podstawę posiłków.
Czy ciasto francuskie szkodzi?
Szkodzi przy częstym jedzeniu i dużych porcjach oraz osobom z chorobami wątroby, trzustki i dróg żółciowych, którym nie jest zalecane. Okazjonalny kawałek w zbilansowanej diecie to mniejszy problem niż codzienne wypieki.
Z czego robi się ciasto francuskie?
Z ciasta podstawowego z mąki pszennej, jaj, soli i kwasu organicznego oraz z ciasta maślanego, czyli masła z niewielkim dodatkiem mąki. Składa się je w kopertę i wałkuje z przerwami na schłodzenie.
Czy masło w cieście jest gorsze niż margaryna?
Nie ma prostej odpowiedzi. Masło ma sporo nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterol, a margaryny, szczególnie kostkowe, zawierają nawet 45% nasyconych kwasów tłuszczowych, więc czytaj skład.
Czy gotowe ciasto francuskie to żywność wysokoprzetworzona?
Produkty przemysłowe z dodatkami poprawiającymi smak, wygląd i trwałość zalicza się do wysokoprzetworzonych. Domowe ciasto z mąki, jaj, soli i masła ma prosty skład, więc czytaj etykietę gotowego.
