Rodzaj pieczywa
mieszane, pszenno-żytnie
Z umiarem
Baltonowski zalicza się do pieczywa mieszanego, wypiekanego na drożdżach, ewentualnie na drożdżach z dodatkiem zakwasu. O wartości konkretnego bochenka mówi więc skład, a nie sama nazwa.
Czy chleb baltonowski jest zdrowy?
W skrócie Zdrowy z umiarem: to pieczywo mieszane, pszenno-żytnie, a jego wartość zależy od użytej mąki, zakwasu i soli, więc najlepiej sprawdzić etykietę konkretnego bochenka.
Chleb baltonowski to klasyczne polskie pieczywo mieszane, pszenno-żytnie, o którym wiele osób pamięta z dawnych piekarni. Wypieka się go na drożdżach, ewentualnie na drożdżach z dodatkiem zakwasu, i od lat stoi na półkach piekarni obok chleba wiejskiego czy praskiego.
Wątpliwości biorą się stąd, że baltonowski leży pośrodku: nie jest ani czysto pszenny, ani czysto żytni. Sprawdzamy więc, co o jego wartości mówi mąka, a co zakwas i sól.
Spis treści
Chleb baltonowski: co jest na plus, a co na minus
Na plus przemawia udział żyta i ewentualny zakwas, a na minus to, że pieczywo z oczyszczonej mąki ma mniej błonnika od pełnoziarnistego i dostarcza soli. Dlatego baltonowski jest dobrym, ale nie najlepszym wyborem do codziennych kanapek.
Stopień przetworzenia mąki
ważniejszy niż zboże
Z umiarem
Ważniejszy od wyboru zboża jest stopień przetworzenia mąki. Najkorzystniej wypada chleb z mąki razowej, pełnoziarnistej i z pełnego przemiału, a nie z oczyszczonej.
Błonnik
mniej niż w pełnoziarnistym
Z umiarem
Przy poszukiwaniu błonnika warto postawić na pieczywo z mąk pełnoziarnistych, a nie oczyszczonych pszennych. Baltonowski z oczyszczonej mąki da go mniej niż chleb z mąki pełnoziarnistej.
Zakwas lub drożdże
zależy od wypieku
Na plus
Pieczywo na zakwasie ma wyższą wartość odżywczą i niższy indeks glikemiczny niż chleb wypiekany z udziałem drożdży. Jeśli baltonowski jest na zakwasie, to dobra wiadomość.
Sól
pieczywo dostarcza dużo soli
Z umiarem
Pieczywo należy do produktów, które dostarczają dużo soli w diecie. Baltonowski nie jest wyjątkiem, więc sól z chleba liczy się do całodziennego limitu.
Kaloryczność
zbliżona, decydują dodatki
Na plus
Wartość kaloryczna mąki pszennej i żytniej jest bardzo zbliżona. O różnicach między pieczywem decydują dodatki, więc kalorie zależą od składu bochenka, a nie od samej nazwy.
Ile chleba baltonowskiego dziennie i jak jeść z głową
- Jedz baltonowski jako jedno z kilku rodzajów pieczywa w tygodniu i na zmianę sięgaj po chleb razowy lub pełnoziarnisty.
- Nie ma jednej porcji dla wszystkich, ale pilnuj całodziennej soli: maksymalne dzienne spożycie soli z potraw i produktów to 5 g.
- Łącz kanapki z warzywami i dobrym białkiem, a nie tylko z wędliną i serem żółtym, bo one też dostarczają sporo soli.
- Wybieraj chleb zamiast bułek, bo do bułek częściej dodaje się tłuszcz i cukier, a używa się białej mąki o wysokim stopniu przetworzenia.
Szkodliwość i przeciwwskazania: chleb baltonowski
Baltonowski nie szkodzi większości zdrowych dorosłych, ale ma gluten z pszenicy i żyta oraz mniej błonnika, jeśli powstał z oczyszczonej mąki. Szkodzi osobom z celiakią i może obciążać tych, którzy muszą ograniczać sól.
- Osobom z celiakią szkodzi chleb z pszenicy i żyta, a baltonowski zawiera obie te mąki. Gluten trzeba wtedy wyeliminować całkowicie.
- Przy nadciśnieniu tętniczym i chorobach serca trzeba pilnować soli, a pieczywo jest jej istotnym dostawcą. Nadmiar soli wiąże się z nadciśnieniem, udarem mózgu i zawałem serca.
- Szkodliwy bywa dodatek tłuszczu i cukru, który pogarsza kaloryczność i walory odżywcze pieczywa. Czytaj więc skład, zanim uwierzysz w nazwę.
- Ciemna barwa nie gwarantuje pełnego ziarna, bo bochenek może zawdzięczać kolor karmelowi. Jeśli pilnujesz błonnika, szukaj mąki razowej lub pełnoziarnistej w składzie.
Porady
- Czytaj etykietę: dobry skład to mąka, woda, zakwas lub drożdże i sól, bez barwników takich jak karmel.
- Jeśli możesz, wybierz baltonowski wypiekany na zakwasie, bo taki chleb ma lepszy profil odżywczy.
- Na kanapkę dokładaj warzywa, bo to prosty sposób na więcej błonnika w posiłku z pieczywa z oczyszczonej mąki.
- Dla większej ilości błonnika mieszaj w tygodniu baltonowski z chlebem pełnoziarnistym, zamiast wybierać wyłącznie pieczywo z oczyszczonej mąki.
Najczęstsze pytania
Czy chleb baltonowski jest zdrowy?
Jest dobrym, codziennym chlebem, ale nie najlepszym pod względem błonnika. Lepiej wypada, gdy jest na zakwasie, a od czasu do czasu warto zastąpić go chlebem razowym.
Czy chleb baltonowski jest szkodliwy?
Zdrowym osobom zwykle nie szkodzi. Szkodzi tylko osobom z celiakią, bo zawiera gluten, a przy nadciśnieniu trzeba pilnować soli.
Czy chleb baltonowski zawiera gluten?
Tak, bo to pieczywo pszenno-żytnie. Gluten występuje w pszenicy, jęczmieniu i życie.
Czy chleb baltonowski jest lepszy od pszennego?
Ważniejszy od zboża jest stopień przetworzenia mąki, więc rozstrzyga skład bochenka. Chleb z mąki pełnoziarnistej wygra z pieczywem z oczyszczonej mąki, czy to pszennym, czy mieszanym.
Czy chleb baltonowski jest kaloryczny?
Wartość kaloryczna mąki pszennej i żytniej jest zbliżona. O kaloriach bochenka decydują dodatki, a nie sama nazwa.
Czy lepszy jest baltonowski czy razowy?
Jeśli zależy ci na błonniku, wybierz razowy lub pełnoziarnisty. Baltonowski to pieczywo mieszane, a nie razowe, więc błonnika zwykle dostarczy mniej.
