Cukier
podstawa deseru
Na minus
Beza powstaje z białek i cukru pudru lub kryształowego. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje nadmierne spożycie cukrów prostych dodanych jako zagrożenie dla zdrowia.
Czy beza jest zdrowa?
W skrócie Okazjonalnie: beza to głównie cukier ubity z białkami jaj, więc daje słodycz i energię, ale niewiele wartościowych składników, dlatego zostaw ją na deser od święta.
Beza to słodki wyrób cukierniczy z ubitych białek jaj kurzych i cukru pudru albo kryształowego, upieczony w niskiej temperaturze. Spotkasz ją jako małe beziki, kruche blaty tortów i bazę deserów z kremem oraz owocami.
Wątpliwości biorą się stąd, że beza wygląda lekko jak chmurka i łatwo uznać ją za deser dietetyczny. Tymczasem obok białek jej podstawą jest cukier, a o cukrze dodanym eksperci od żywienia mówią jednym głosem: lepiej go ograniczać.
Spis treści
Beza: co jest na plus, a co na minus
Na minus przeważa cukier, bo beza to w istocie cukier ubity z białkami jaj i poza słodyczą nie daje wiele. Na plus można zapisać to, że mała beza bez kremu łatwo mieści się w rozsądnym limicie cukrów, jeśli zjesz ją od czasu do czasu.
Limit cukrów wolnych
poniżej 10% energii
Z umiarem
WHO zaleca, by cukry wolne stanowiły mniej niż 10% energii z całego dnia, czyli przy diecie 2000 kcal około 50 g. Beza liczy się do tego limitu w całości.
Wartość odżywcza
głównie cukier
Na minus
Duże spożycie produktów bogatych w cukier może prowadzić do niedoborów innych składników, na przykład witamin oraz wapnia, magnezu, żelaza i cynku.
Białka jaj
ryzyko przy surowych
Z umiarem
WHO wymienia jaja wśród głównych produktów, którymi zarażamy się salmonellą, i zaleca dokładne gotowanie. Upieczona beza jest bezpieczniejsza niż krem na surowych białkach.
Kremy i dodatki
zależy od przekładki
Z umiarem
Bezy często przekłada się lub ozdabia kremami, co dokłada cukru i tłuszczu. Świeże owoce i jogurt naturalny to lżejsza oprawa.
Ile bezy dziennie i jak jeść z głową
- Jedz bezę rzadko i w małej porcji, a w dni ze słodkim deserem ogranicz inne źródła cukru dodanego, na przykład słodzone napoje.
- Zamiast słodkiego kremu połóż na bezie świeże owoce i jogurt naturalny, bo cukry naturalnie obecne w świeżych owocach i produktach mlecznych nie wchodzą do limitu cukrów wolnych.
- Przygotowując bezy w domu, piecz je dokładnie i oddzielaj surowe produkty od gotowych: WHO wśród pięciu kluczy do bezpiecznej żywności wymienia właśnie dokładne gotowanie oraz rozdzielanie surowego i gotowego.
- Gotowe bezy ze sklepu wybieraj po przeczytaniu etykiety i porównaniu cukru w porcji, a mniejsze sztuki bierz zamiast jednej wielkiej.
Szkodliwość i przeciwwskazania: beza
Dla większości zdrowych osób okazjonalna beza nie jest groźna. Szkodzi nadmiar cukru dodanego oraz deser na surowych białkach, a szczególnie ostrożne powinny być małe dzieci, seniorzy i osoby z cukrzycą.
- Przy cukrzycy beza szkodzi głównie przez cukier, który jest jej podstawą, więc zapytaj lekarza lub dietetyka, czy i jak wliczać takie desery do posiłków.
- Częste słodycze szkodzą zębom: próchnica i przedwczesna utrata zębów pojawiają się wcześniej u dzieci, które jedzą słodycze kilka razy dziennie.
- Kremy i pianki na surowych białkach mogą być szkodliwe, bo jaja bywają źródłem salmonelli. U małych dzieci i seniorów odwodnienie po zatruciu może być ciężkie.
- Wysokie spożycie cukru dodanego wiąże się z otyłością i cukrzycą, więc beza nie powinna być codziennym nawykiem.
- Beza zawiera białka jaj kurzych, dlatego osoby uczulone na jaja powinny jej unikać.
Porady
- Przy zakupie gotowych bez zerknij na etykietę i porównaj, ile cukru zawiera porcja.
- Podaj bezę z kwaśnymi owocami, jak maliny czy truskawki, bo ich wyraźny smak pozwala użyć mniej słodkiego kremu.
- Chcesz ograniczyć cukier? WHO przypomina, że robi się to bez zastępowania go słodzikami niecukrowymi, więc nie wybieraj bezy „fit” tylko dlatego, że jest na słodziku.
- Jeśli robisz deser dla dzieci lub seniorów, wybierz bezy w pełni upieczone, a nie kremy na surowych białkach.
Najczęstsze pytania
Czy beza jest zdrowa?
Nie w sensie codziennego produktu: to głównie cukier z białkami jaj. Od czasu do czasu, w małej porcji, może być przyjemnym deserem.
Czy bezy są zdrowe?
Bezy to ta sama masa z cukru i białek, tylko w małych porcjach. Mała sztuka mieści się w limicie cukru łatwiej niż duży tort, ale wartościowych składników nie przybywa.
Czy beza szkodzi?
Zjedzona rzadko raczej nie. Szkodzić może częste jedzenie, bo jest bogata w cukier, oraz wersje z kremem na surowych jajach.
Z czego jest beza?
Z ubitych białek jaj kurzych i cukru pudru lub kryształowego, upieczonych w niskiej temperaturze. Wyróżnia się bezy francuskie, włoskie i szwajcarskie.
Czy mniej cukru naprawdę coś daje?
WHO podaje, że ograniczenie cukrów wolnych do 5% energii lub mniej może dać dodatkowe korzyści zdrowotne. To dobry kierunek, jeśli bezy jesz często.
Czy beza jest bezpieczna dla dziecka?
Upieczona beza jest dla dziecka w porządku jako rzadka słodycz. Pilnuj ilości cukru i unikaj kremów na surowych białkach.
