Mak jako posypka
Tak
Łyżeczka surowego maku do sałatki, owsianki czy jogurtu to niewielka ilość, która nie budzi zastrzeżeń.
Czy można jeść mak na surowo?
Tak, ale Tak, ale surowy mak jedz w małych ilościach, na przykład jako posypkę, bo nieprzetworzone nasiona mogą zawierać śladowe alkaloidy opium, takie jak morfina.
Tak, mak spożywczy można jeść na surowo, ale w niewielkich ilościach. Łyżeczka maku do posypania sałatki czy jogurtu nie stanowi problemu, natomiast duże porcje nieprzetworzonego maku są dla Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) sytuacją, w której może zostać przekroczony bezpieczny poziom morfiny i kodeiny.
Same nasiona maku nie zawierają alkaloidów, ale mogą się nimi zanieczyścić podczas zbioru, gdy stykają się z mleczkiem makówek. Płukanie, sparzenie, mielenie i obróbka cieplna zmniejszają zawartość alkaloidów o 25-100%.
Mak jest cennym źródłem wapnia, magnezu, fosforu, witamin z grupy B i nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6. Do masy makowej go się parzy i mieli, a na surowo najlepiej sprawdza się jako chrupiąca posypka.
Spis treści
Jak jeść mak na surowo
Na surowo mak najczęściej trafia na talerz jako posypka do pieczywa, sałatek i deserów. Duże ilości, na przykład masa makowa, powinny być przygotowane z maku sparzonego, zmielonego i ugotowanego. Olej makowy tłoczy się z nasion i używa na zimno.
Duża porcja surowego maku
Nie
Jedzenie surowego maku garściami lub łyżkami może przekroczyć bezpieczną dawkę alkaloidów opium, szczególnie u dzieci i kobiet w ciąży.
Mak sparzony i zmielony
Tak
Parzenie, płukanie i mielenie obniżają zawartość alkaloidów, dlatego masa makowa przygotowana tradycyjnie jest bezpieczniejsza niż surowe ziarno.
Mak niebieski i biały
Tak
Obie odmiany maku spożywczego je się tak samo; różnią się kolorem i nieco smakiem, a zasady ostrożności są wspólne.
Jak przygotować mak do jedzenia na surowo
- Kupuj mak spożywczy od znanego producenta, w szczelnym opakowaniu, z aktualną datą przydatności.
- Jeśli chcesz zjeść go więcej niż łyżeczkę, przepłucz mak na sitku o drobnych oczkach pod bieżącą wodą.
- Sparz mak wrzątkiem i odsącz albo podpraż krótko na suchej patelni, żeby wydobyć orzechowy smak.
- Do masy makowej zmiel mak dwukrotnie w maszynce lub zmiksuj po sparzeniu.
- Posypki z surowego maku używaj oszczędnie, jako dodatku, a nie głównego składnika dania.
Na co uważać, jedząc mak na surowo
Mak spożywczy w Polsce pochodzi z odmian niskomorfinowych i przy normalnym jedzeniu nie działa odurzająco. Ryzyko dotyczy dużych ilości nieprzetworzonego maku i osób szczególnie wrażliwych na działanie morfiny.
- Kobiety w ciąży, niemowlęta, osoby powyżej 75. roku życia i osoby z chorobami układu oddechowego są bardziej wrażliwe na działanie morfiny.
- Po zjedzeniu wypieków z makiem możliwy jest fałszywie dodatni wynik testu na obecność opiatów w moczu lub ślinie.
- Ciężkostrawne potrawy z dużą ilością maku rzadko, ale mogą wywołać niedrożność jelit.
- Nasiona maku mają dużo tłuszczu i z czasem jełczeją, więc gorzki, stęchły mak wyrzuć.
Porady
- Dressing z makiem: oliwa, sok z cytryny, łyżeczka miodu i łyżeczka maku, idealny do sałatki z truskawkami i szpinakiem.
- Mak podprażony na suchej patelni ma wyraźniejszy, orzechowy smak niż surowy.
- Mak przechowuj w szczelnym słoiku w chłodnym, ciemnym miejscu, a większy zapas w lodówce.
- Przed badaniem na obecność opiatów lepiej odpuścić makowiec i bułki z makiem.
Najczęstsze pytania
Czy można jeść mak na surowo?
Tak, w niewielkich ilościach, na przykład jako posypkę. EFSA ostrzega, że bezpieczny poziom alkaloidów może zostać przekroczony przy dużych porcjach nieprzetworzonego maku.
Czy surowy mak działa odurzająco?
Mak spożywczy nie powinien zawierać ilości alkaloidów groźnych dla zdrowia. Działanie podobne do morfiny opisywano wyjątkowo po posiłkach z mocno zanieczyszczonym makiem.
Czy mak trzeba sparzyć przed jedzeniem?
Do posypki nie trzeba. Przy większych ilościach, na przykład w masie makowej, sparzenie, płukanie i mielenie zmniejszają zawartość alkaloidów.
Czy kobieta w ciąży może jeść mak?
Mak w rozsądnej ilości uważa się za bezpieczny, ale EFSA wymienia kobiety w ciąży wśród osób bardziej wrażliwych na morfinę, więc warto unikać dużych porcji surowego maku.
Czy mak może dać pozytywny wynik testu na narkotyki?
Tak, po zjedzeniu wypieków z makiem w moczu i ślinie wykrywano opiaty u osób, które nie zażywały narkotyków.
