Czipsy z topinamburu
30 min
200 g umytych bulw kroisz w bardzo cienkie plastry i mieszasz z 30 g oleju, solą, pieprzem i chili. Pieczesz około 15 minut w 175 stopniach z termoobiegiem; porcja dla 2 osób.
Co zrobić z topinamburu?
W skrócie Z topinamburu zrobisz w pół godziny chrupiące czipsy z piekarnika, a na obiad zupę krem z warzywami, frytki, placki albo puree z jarmużem i twarogiem zamiast ziemniaków.
Topinambur, czyli słonecznik bulwiasty, nazywany też karczochem jerozolimskim i gruszką ziemną, ma soczyste bulwy o delikatnym, słodkawym smaku przypominającym orzechy, karczochy albo pestki słonecznika. W kuchni traktuje się go podobnie jak ziemniaki: można go gotować, piec, smażyć, blanszować, a nawet kisić i jeść na surowo.
Przepisy wymagają zwykle od 200 do 500 g bulw, więc nawet niewielki zakup wystarczy na przekąskę dla dwojga albo garnek zupy dla czterech osób. Topinambur dobrze łączy się z cebulą, czosnkiem, rozmarynem, gałką muszkatołową, curry, jarmużem, pieczarkami, mlekiem kokosowym i twarogiem, a na talerzu zastępuje ziemniaki, ryż lub kaszę.
Spis treści
Co można zrobić z topinamburu: pomysły
Najszybsza przekąska z topinamburu jest gotowa w 30 minut: to czipsy pieczone przez kwadrans w 175 stopniach. W kaflach znajdziesz 10 pomysłów na obiad i dodatki, od zupy krem po placki, a także sposoby na bulwy surowe i kiszone.
Frytki z topinamburu
20-25 min pieczenia
Obrane bulwy kroisz w słupki, mieszasz z olejem i przyprawami i pieczesz na blasze w 200 stopniach. Można je też smażyć w głębokim tłuszczu.
Pieczony topinambur z cebulą
20 min pieczenia
300 g bulw przekrojonych na połówki mieszasz z 2 czerwonymi cebulami w ósemkach, igiełkami rozmarynu i oliwą. Po 20 minutach w 180 stopniach są lekko chrupiące.
Zupa krem z topinamburu
45 min
500 g topinamburu gotujesz około 15 minut z marchewką, pietruszką, selerem, porem i ziemniakiem w 500 ml wody i 500 ml mleka, doprawiasz gałką muszkatołową i miksujesz. Wychodzą 4 porcje.
Puree z jarmużem i twarogiem
10 min gotowania
500 g wyszorowanego topinamburu gotujesz do miękkości i blendujesz z 200 g sparzonego jarmużu. Dodajesz zeszkloną cebulę i 125 g twarogu; smak przypomina farsz do ruskich pierogów.
Gotowany topinambur
15-20 min
Obrane bulwy gotujesz w osolonej wodzie do miękkości i podajesz do mięsa z surówką zamiast tłuczonych ziemniaków, ryżu albo kaszy.
Placki z topinamburu
Bulwy ścierasz na tarce, dodajesz drobno posiekaną cebulę, mąkę, przyprawy i jajko. Uformowane porcje smażysz na rozgrzanym oleju rzepakowym do zarumienienia.
Zupa z soczewicy i topinamburu
Bardziej wymagająca zupa, w której topinambur łączy się z soczewicą, czosnkiem, cynamonem, curry i jarmużem.
Surówka z topinamburem
Surowe bulwy dodajesz do surówek, past kanapkowych albo twarożku.
Kiszony topinambur
Poza gotowaniem, smażeniem i pieczeniem bulwy topinamburu można także kisić.
Najszybszy pomysł krok po kroku
- Dokładnie umyj i osusz 200 g topinamburu, a potem pokrój go w bardzo cienkie plastry.
- W misce wymieszaj 30 g oleju rzepakowego z solą, pieprzem i chili. Wrzuć plastry i równomiernie pokryj je tłuszczem.
- Ułóż plastry na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
- Piecz około 15 minut w 175 stopniach z termoobiegiem, sprawdzając kolor czipsów.
Czego nie robić z topinamburu: najczęstsze błędy
Topinambur przygotowuje się podobnie jak ziemniaki, ale w kilku miejscach zachowuje się inaczej. Na te różnice zwracają uwagę autorzy przepisów i poradników.
- Gotowanie tak długo jak ziemniaków. Topinambur potrzebuje około połowy tego czasu: wyszorowane bulwy miękną po najwyżej 10 minutach, obrane po 15-20.
- Zostawianie pokrojonych bulw na powietrzu. Ciemnieją, dlatego przed obróbką warto włożyć je do wody z cytryną lub octem.
- Spuszczanie czipsów z oka. Cienkie plastry łatwo się przypalają, więc w trakcie pieczenia trzeba sprawdzać ich kolor.
- Obowiązkowe obieranie. Wiele osób bulw nie obiera, tylko czyści; wystarczy wyszorować je szczoteczką pod zimną, bieżącą wodą.
Porady
- Żeby gotowany topinambur pozostał jasny, dodaj do osolonej wody kilka kropli soku z cytryny. Sok z cytrusa pomaga też przy pieczeniu.
- Jeśli pieczone bulwy mają być miękkie, a nie chrupiące, wydłuż czas pieczenia ponad 20 minut.
- Zupę krem zrobisz w wersji wegańskiej, zastępując mleko napojem kokosowym lub owsianym. Na wierzch nadają się upieczone osobno plasterki topinamburu.
- W Polsce spotkasz dwie odmiany: Albik o podłużnych, jasnych bulwach i Rubik o okrągłych, fioletowych. W przepisach można używać obu.
- Jarmuż do puree wrzuć na wrzątek tylko na 2 minuty, aż lekko zmięknie, a potem odcedź i pokrój.
Najczęstsze pytania
Co zrobić z topinamburu na obiad?
Ugotuj zupę krem z 500 g bulw i warzyw korzeniowych albo podaj topinambur zamiast ziemniaków: gotowany, pieczony z rozmarynem lub w postaci puree z jarmużem i twarogiem. Na bezmięsny obiad pasują też placki z tartych bulw, cebuli, mąki i jajka.
Jak smakuje topinambur?
Jest soczysty, delikatny i słodkawy. Jedni porównują jego smak do orzechów i karczochów, inni do pestek słonecznika, a z wyglądu bulwa przypomina korzeń imbiru.
Czy topinambur trzeba obierać?
Nie trzeba. Do zupy, czipsów i puree wystarczy go wyszorować, natomiast przepisy na frytki i pieczone połówki zakładają obranie bulw.
Czy topinambur można jeść na surowo?
Tak. Surowe bulwy dodaje się do surówek, past kanapkowych i twarożku.
Ile gotować topinambur?
Krócej niż ziemniaki: źródła podają od maksymalnie 10 minut dla wyszorowanych bulw do 15-20 minut dla obranych, w lekko osolonej wodzie. Gotowy ma konsystencję ugotowanego ziemniaka.
Z czym łączyć topinambur w zupie?
Dobrze komponuje się z mlekiem kokosowym i rukolą, z soczewicą, curry i cynamonem, a także z pieczarkami, na przykład jako mus z pieczonego topinamburu w zabielanej zupie pieczarkowej.
